Кіріспе

ХІХ ғасырдың соңындағы Корольдік теңіз күштерінің HMS Victoria линкоры, осы кластағы екі линкордың бас кемесі болды. 1893 жылғы 22 маусымда Ливанның Триполи маңында маневр жасау кезінде кеме соқтығысып, жылдам батып, британдық Жерорта теңіз флотының қолбасшысы вице-адмирал сэр Джордж Трайонды қоса алғанда 358 экипаж мүшесі қаза тапты. Апаттан құтылғандардың бірі – Джон Джеллико, кейіннен Ютландия шайқасында Ұлыбританияның Ұлы флотының бас қолбасшысы болды.

Дизайн

Виктория кемесі кеме құрылысындағы жаңалықтар мен қарқынды даму кезеңінде салынған. Бастапқыда оның аты Renown болуы тиіс еді, бірақ кеме құрылысы барысында, Королева Викторияның Алтын юбилейін мерекелеу үшін Виктория деп өзгертілді, ол кеме суға түскен жылы өтті. Кеменің келуіне зор қызығушылық танылды. Бұл – темірден жасалған, аса ірі, жылдам және қуатты кеме, ең ауыр артиллериясы бар. Виктория үш кеңейтімді бу машинасымен жүретін алғашқы соғыс кемесі болды. Бұл машиналарын Депфордтағы Humphrys, Tennant & Company компаниясы жасады, олардың цилиндрлерінің диаметрі және, соққысы 4 фут (1 метр) болды. Олар күшпен жұмыс істегенде немесе ашық режимде жұмыс істегенде қуат өндірді. Сонымен қатар, Виктория Корольдік Әскери-теңіз флотының кемесінің арасындағы тұңғыш кеме болды, ол динамоны іске қосу үшін бу турбинасымен жабдықталған. Кеменің толыққанды моделі 1892 жылы Корольдік Әскери-теңіз флотының көрмесінде көрсетілді, ал күмістен жасалған тағы бір моделі Корольдік Әскери-теңіз флоты мен Корольдік теңіз жаяу әскері офицерлері Королева Викторияға юбилейлік сыйлық ретінде табыс етті. Викторияны жеңілдету үшін , соның ішінде теңізге тасталған көмірді алып тастады. Ағып жатқан жерлерді уақытша бөгеулер жасап, ағаш пен портланд цементімен жапты. Dreadnought және Edinburgh кемелері Викторияға ілмектермен бекітілді, осылайша олар кемені артқа тарта алатын болды. Sampson кемесі де кері тарту үшін Викторияның қасына байланды, ал Викторияның өзінің машиналары кері бағытта жұмыс істеді. Бұл кемені жылжытуға жеткілікті болды және 4 ақпан күні кешке кеме қайтадан суға шығарылды. Кеме жөндеу жұмыстары үшін Мальтадағы жаңа Гамильтон докқа бағытталды, оны пайдаланған алғашқы кеме болды. Кеменің қабырғалық жабындары 70 фут (21 метр) қашықтыққа дейін жыртылып, бүкілген, кейбір пластиналар "S" пішініне келген, бірақ жұмсақ болат жарылудың орнына иілді. Жөндеу жұмыстары мамыр айындағы жазғы флоттық саяхатқа дейін аяқталды.

Суға бату

1893 жылы 22 маусымда Виктория Жерорта теңізі флотының жылдық жаттығуларын Шығыс Жерорта теңізінде басқарып отырды. Кеме кемелер тобының алдында болды, ал оң жағынан 1200 метр қашықтықта адмирал Трион басқарған бес кемеден тұратын екінші топ орналасқан. Адмирал Трион кемелердің бірінен кейін бірі, қатарласып, қарсы бағытта жүзу үшін маневр жасауға бұйрық берді. Алайда, кемелер арасындағы қашықтық 1200 метр ғана болғандықтан, ал ең аз бұрылу радиусының кем дегенде 1600 метр екені ескерілгенде, Виктория, бұрылуды бастаған бірінші кеме, бұрылғанда Кампердаунның бронелі тарауынан соққыға ұшырады, нәтижесінде флагманға ауыр зақым келді. Виктория шамамен 15 минут ішінде батып, 358 адам, оның ішінде адмирал Трион да қаза тапты.

Қираған жері

Он жылдық іздеуден кейін, 2004 жылғы 22 тамызда ливандық-австриялық су астында жүзуші Кристиан Фрэнсис, британдық су астында жүзуші Марк Эллиаттың көмегімен, кеме қалдығы табылған. Кеме тік тұр, мұрты және оның шамамен 30 метрі лайға көмілген, ал корпусы тікелей бетке қарай бағытталған. Бұл жағдай, бастапқыда ойланғандай, кемелердің қазасына ұшырағандарының арасында ерекше емес, себебі ресейлік монитор "Русалка" да осылай жатыр. Бұл кеме қалдығының ерекше орналасуы, негізгі қару-жарағы бар алдыңғы ауыр мұнарасының және әлі де айналып тұрған пернелердің кемені төмен қарай батыруына байланысты деп есептеледі.