Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Неміс химигі (1881–1945)
German chemist (1881–1945)
Ханс Фишер (27 шілде 1881 – 31 наурыз 1945) – неміс органикалық химигі және 1930 жылғы Химия саласындағы Нобель сыйлығының лауреаты «гемин мен хлорофиллдің құрамын зерттегені үшін, әсіресе гемин синтезі үшін».
Hans Fischer (; 27 July 1881 – 31 March 1945) was a German organic chemist and the recipient of the 1930 Nobel Prize for Chemistry "for his researches into the constitution of haemin and chlorophyll and especially for his synthesis of haemin."
Алғашқы жылдар
Фишер 1881 жылғы 27 шілдеде Майн өзені жағасындағы Хохст қаласында дүниеге келді, қазір Германиядағы Франкфурт қаласының бір бөлігі. Оның әкесі – доктор Евгений Фишер, Висбадендегі Kalle & Co фирмасының директоры және Штутгарттағы Жоғары техникалық мектепте жеке лекция оқыған, ал анасы – Анна Хердеген. Ол Штутгарттағы бастауыш мектепке, кейін Висбадендегі "Гуманистік гимназияға" оқуға түсіп, 1899 жылы бітірді. Ол алдымен Лозанна университетінде, содан кейін Марбург университетінде химия және медицинаны оқыды. 1904 жылы химия ғылымдары бойынша бітірді, 2 жыл өткен соң, 1906 жылы медицина саласында білім алып, 1908 жылы Мюнхен университетінде медицина докторы ғылымын қорғады.
Fischer was born on July 27, 1881, in Höchst on river Main, now a city district of Frankfurt located in Germany. His parents were Dr. Eugen Fischer, Director of the firm of Kalle & Co, Wiesbaden, and Privatdozent at the Technical High School, Stuttgart, and Anna Herdegen was his mother. He went to a primary school in Stuttgart, and later to the "Humanistisches Gymnasium" in Wiesbaden, matriculating in 1899. He read chemistry and medicine, first at the University of Lausanne and then at Marburg. He graduated in 1904 obtaining his chemistry degree, 2 years later in 1906 he licensed for medicine and in 1908 he qualified for his M. D. which he applied to the University of Munich.
Мансап
Ол алдымен Мюнхендегі медициналық клиникада, содан кейін Эмиль Фишердің жетекшілігімен Бірінші Берлин химиялық институтында жұмыс істеді. 1911 жылы Мюнхенге оралып, бір жылдан кейін ішкі медицина бойынша лекция оқуға қабілетті болды. 1913 жылы Мюнхендегі Физиологиялық институтта физиологиядан лекция оқыды. 1916 жылы Инсбрук университетінде медициналық химия профессоры болды, ал 1918 жылы Вена университетіне өтті. 1921 жылдан өмірінің соңына дейін Мюнхен техникалық университетінде органикалық химия профессоры қызметін атқарды. Фишердің ғылыми еңбегі көбінесе қандағы, өттегі пигменттерді, сондай-ақ жапырақтардағы хлорофиллді және олардан алынатын пиррол химиясын зерттеумен айналысты. Билирубин мен геминнің синтезі жасауы ерекше маңызға ие болды. Осы еңбегі үшін көптеген наградаларға ие болды және 1930 жылы Нобель сыйлығын алды. 1976 жылы Ай кратеріне оның (және Герман Эмиль Фишердің) есімі берілді. Ханс Фишер гем тобының құрамын зерттеді. 1929 жылы Фишер осы затты өндіруге және оның сақинасында темірдің орталық атомы бар екенін дәлелдеуге қол жеткізді, сондай-ақ хлорофилл сияқты биохимиялық маңызы бар басқа пигментті заттарды зерттеуді жалғастырды, бұл өсімдіктердің фотосинтезіне қатысатын түс. Фишер сонымен қатар өт пигменттерін – биливердинді (көктеген теріге тән сары түсті тудырады) және билирубинды (сары ауру кезінде тері сарғаяды) анықтады және оларды 1942 және 1944 жылдары сәйкесінше синтездеді. Ол 60 000-нан астам химиялық заттың микроталдауын жасады және 1930 жылы химия бойынша Нобель сыйлығын жеңіп алды. Фишердің осы салаға қызығушылығын оның бұрынғы профессоры және жетекшісі фон Мюллер оятып, 1910 жылы Фишерді Мюнхендегі танымал Екінші медициналық клиникада онымен бірге жұмыс істеуге шақырды, оның қызығушылығы пиррол пигменттерінде болды. Мюллердің жетекшілігімен ол өт пигменті билирубиннің құрамын зерттеуді бастады, ол келесі онжылдықтар бойы айналысатын мәселе болды. Фишердің жетістіктері де қиындықтарсыз болған жоқ, өйткені оның көптеген тәжірибелері сәтсіз аяқталды, бірақ уақыт өте Фишер өзінің танылуын сәтсіз әрекеттері арқылы жетілдіре алды.
He worked first at a Medical Clinic in Munich and then at the First Berlin Chemical Institute under Emil Fischer. He returned to Munich in 1911 and qualified as lecturer on internal medicine one year later. In 1913, he became a lecturer in physiology at the Physiological Institute in Munich. In 1916, he became Professor of Medical Chemistry at the University of Innsbruck and from there he went to the University of Vienna in 1918. From 1921 until his death, he held the position of Professor of Organic Chemistry at the Technical University of Munich. Fischer's scientific work was mostly concerned with the investigation of the pigments in blood, bile, and also chlorophyll in leaves, as well as with the chemistry of pyrrole from which these pigments are derived. Of special importance was his synthesis of bilirubin and haemin. He received many honors for this work, and received the Nobel Prize in 1930. The lunar crater Fischer was named after him (and Hermann Emil Fischer) in 1976. Hans Fisher had mapped the composition of a hem group. In 1929 Fischer succeeded in producing the substance and proving that its ring has a central atom of iron, as he also continued studying other pigmented substances of a biological importance of biochemistry such as chlorophyll, the color that plays part in a plants photosynthesis. Fischer also unraveled the bile pigments biliverdin (which causes the yellowish color characteristic of bruised skin) and bilirubin (which yellows skin in jaundice cases), and synthesized them in 1942 and 1944, successively. He conducted microanalyses of more than 60,000 chemical substance, and had won the Nobel Prize for Chemistry in 1930. The person that sparked Fischer's interest was von Muller, his former professor and supervisor whom interests were in pyrrole pigments by inviting Fischer to work with him at the well known Second Medical Clinic in Munich in 1910. Under Muller, he began to examine the composition of the bile pigment bilirubin, something he would continue to be engaged in during the decades that followed. Fischer's succession also came with difficulty's as many of his experiments seemed to have failed but with time Fischer was able to perfect his acknowledgement with is failed attempts.
Жеке өмір
Фишер 1935 жылы 50 жас шамасында Уилтруд Хауфеге үйленді. Фишер өзінің жұмысына дерлік толығымен берілген адам еді. Ол Германияның нацистік кезеңінде ғылыми зерттеулерін жалғастырды және 1945 жылы Пасха күні, Екінші дүниежүзілік соғыстың соңғы күндерінде бомбалау салдарынан зертханасы мен өмірлік еңбегі қирағаннан кейін, өз-өзіне қол жұмсады.
Fischer married Wiltrud Haufe around his 50's in the year 1935. Fischer was a man who was dedicated almost "exclusively" to his work. He continued his scientific research during Germany's Nazi era, and committed suicide on Easter Sunday in 1945, after his laboratory and life's work had been destroyed by the bombing in the last days of World War II.