Кіріспе

1946 жылы Маркс ағайындыларының режиссері Арчи Майо түсірген "Касабланкадағы түн" – 1946 жылғы Арчи Майо режиссерлік еткен және Маркс ағайындылары (Граучо, Харпо және Чико) бас рөлдерде ойнаған американдық комедиялық фильм. Сценарийін Джозеф Филдс пен Роланд Кибби жазған. Бұл United Artists компаниясымен тәуелсіз түсірілген фильм. Актерлік құрамында сонымен қатар актриса және әнші Лизет Вереа да бар. Жаман жігітті Сиг Руман сомдаған, ол бұрын Маркс ағайындыларының "Операдағы түн" (1935) және "Жарыс күні" (1937) фильмдерінде де ойнаған.

Сюжет

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін Касабланкада нацистердің қашқан қылмыскері Генрих Стубель Касабланка қонақ үйінің үш менеджерін өлтірді. Конт Пфефферман болып маскаланған Стубельдің мақсаты – қонақ үйде жасырып қойған ұрланған өнер қазыналарын қайтарып алу. Алайда, ол мұны байқаусыз жасаудың жалғыз жолы – қонақ үйдің менеджерлерін өлтіріп, қонақ үйді өзі басқару. "Касабланка" қонақ үйінің жаңа менеджері – бұрынғы мотель иесі Рональд Корнблоу, ешкімнің батыл болмағандықтан осы лауазымға тұруға дайын болмағандықтан жұмысқа алынғанын ол білмейді. Шала-жарым Корнблоу қонақ үйді басқарады, соңынан Сары түйе компаниясының иесі Корбаччомен жолығады, ол өзін Корнблоудың күзетшісі етіп тағайындайды, ал оған Стубельдің шалақысы Расти көмектеседі. Корнблоуды өлтіруге тырысып, Стубель әдемі Беатрис Райнерді білгішсіз менеджерге сүйікті етуге жібереді. Стубель олжасымен әуежайға қашып кетпес бұрын, Корнблоу, Корбаччо, Расти және Беатрис оның қонақ үй бөлмесіне басып кіріп, чемодандарынан шкафтарына дейін, қайта-қайта сөмкелерін ашып, оны ашуға дейін жеткізеді. Қате айыптаулармен тұтқындалған Корнблоу, Корбаччо және Расти соңында Стубельдің ұшағын полиция бөлімшесіне құлатады, онда олар Стубельді қашқан нацист екенін ашады.

Құқықтық трюк

Фильмді қоршаған танымал әңгіме (ішінара Граучоның өзі таратқан) – Маркс ағайындыларына Warner Bros. компаниясы фильм атауында "Касабланка" сөзін пайдаланғаны үшін сотқа шақырумен қорқытқан, себебі бұл 1942 жылғы "Касабланка" фильміне компанияның құқықтарын бұзу болып саналды. Граучо өзінің және бауырларының "ағайын" сөзін Warner Brothers компаниясы құрылмас бұрын қолданғанын (соған дейін де басқалар қолданған) куәландырған хатпен жауап берді. Көптеген оқиғаларда Граучо осы мәлімдемеге негізделген қарсы сот процесін бастаумен қорқытқан делінеді. Ол сондай-ақ, Warner компаниясының қазіргі хит фильмі "Түн мен күн" атауы MGM компаниясы шығарған екі Маркс ағайынды фильмнің атауларын – "Операдағы түн" және "Жарыс күніндегі күн" – қайталайтынын атап, одан әрі заңдық шаралар қолдануға дайын екенін мәлімдеді. Шындығында, фильмнің бастапқы сюжеті "Касабланка" фильмінің тікелей пародиасы болуы жоспарланған, кейіпкерлердің есімдері 1942 жылғы фильмдегі кейіпкерлер мен актерлерге ұқсас болған. Граучо Маркс ерте нұсқасында өзінің кейіпкерін "Хамфри Богус" деп атаған, бұл "Касабланка" фильмінің басты рөлін сомдаған Хамфри Богартқа сілтеме еді. Warner Bros. компаниясы сотқа жүгінбеді, тіпті сотқа жүгінумен де қорқытпады. Дегенмен, студия Маркс ағайындыларынан фильмнің сюжеті мен сценарийі туралы ресми ақпарат сұрады. Warner Bros. компаниясының Граучоның хаттарына жауап бергеніне ешқандай дәлел жоқ. Нәтижесінде, мәселе сотқа дейін жетпеді, ал фильмнің сюжеті "Касабланкаға" емес, жанрға пароди жасау мақсатымен өзгертілді.