Кіріспе
Бұл мақалада ерекше өнеркәсіптік апаттар тізімі келтірілген. Бұл апаттар өндірістік компаниялардың қателіктері, немқұрайлылығы немесе біліксіздігі салдарынан туындайды. Олар – зор зиян, жарақат немесе адам өміріне қатер келтіретін өндірістік оқиғалардың бір түрі. Егер апаттың себептері өнеркәсіп өнімдеріне немесе процестеріне байланысты болса, басқа да апаттар өнеркәсіптік апаттар деп есептелуі мүмкін. Мысалы, 1871 жылғы Ұлы Чикаго өрті ағаш өңдеу өнеркәсібінің нысандары, ағаш үйлер, жанар-жағармай және басқа да химиялық заттардың шағын аумақта тығыз орналасуынан күшейді. Өнеркәсіптік апаттардың трансшекаралық әсерлері туралы конвенция адамдар мен қоршаған ортаны өнеркәсіптік апаттардан қорғауға бағытталған. Конвенцияның мақсаты – апаттардың алдын алу, олардың жиілігі мен ауырлығын азайту және олардың салдарымен күресу. Конвенция ең алдымен бір елдегі апаттарды қарастырады, олар басқа елдің халқы мен қоршаған ортасына әсер етеді.
This article lists notable industrial disasters, which are disasters caused by industrial companies, either by accident, negligence or incompetence. They are a form of industrial accident where great damage, injury or loss of life are caused. Other disasters can also be considered industrial disasters, if their causes are rooted in the products or processes of industry. For example, the Great Chicago Fire of 1871 was made more severe due to the heavy concentration of lumber industry facilities, wood houses, and fuel and other chemicals in a small area. The Convention on the Transboundary Effects of Industrial Accidents is designed to protect people and the environment from industrial accidents. The Convention aims to prevent accidents from occurring, to reduce their frequency and severity, and to mitigate their effects. The Convention addresses primarily industrial accidents in one country that affect the population and the environment of another country.
Қорғаныс өнеркәсібі
12 қазан 1654: Делфт қаласындағы (Нидерланды) оқ-дәрі жарылысы. Делфт қаласының орталығындағы оқ-дәрі қоймасы жарылып, 100-ден астам адам қаза тауып, қала орталығының көп бөлігі қирады. 14 шілде 1847: Фейвершамдағы гункотон жарылысы. Фейвершам, Ұлыбритания. Гункотон өндірісі кезінде 18 адам қаза тапты. 17 қыркүйек 1862: Аллегей арсеналындағы жарылыс, Лоуренсвилл, Пенсильвания. Үш жеке жарылыстан барлығы 78 жұмысшы қаза тапты. Американдық Азамат соғысы кезіндегі ең ірі азаматтық апат. 17 маусым 1864: Вашингтон арсеналындағы 1864 жылғы жарылыс. Оқ-дәріге арналған шаралар жарылғаннан кейін, олардың бір бөлігі жақын маңдағы ғимаратқа түсіп, оқ-дәрі баррелі жарылып, 21 әйел қаза тауып, көптеген адамдар жарақат алды. 25 мамыр 1865: Мобилдегі (Алабама штаты) оқ-дәрі қоймасының жарылысы. 200 тонна оқ-дәрі мен снарядтар салынған қойма жарылып, 300 адам қаза тауып, 720 000 доллардан астам шығын келтірді. 11 тамыз 1871: Стоумаркеттегі гункотон жарылысы. Стоумаркет, Ұлыбритания. Гункотон өндірісі кезінде екі жарылыс 28 адамды өлтіріп, 70 адамды жарақаттады. 2 сәуір 1916: Фейвершамдағы оқ-дәрі жарылысы. Фейвершам, Ұлыбритания. 200 тонна ТНТ өртеніп, 115 адам қаза тапты. 6 желтоқсан 1917: Галифакс жарылысы. Галифакс, Канада. Францияға бағытталған 9000 тоннаға жуық жарылғыш заттарды тасымалдаған кеме Галифакс портында соқтығысып, жарылды. Жарылыстан шамамен 2000 адам қаза тауып, 9000-ға жуық адам жарақат алды. 4 қазан 1918: Т. А. Гиллеспи компаниясының оқ-дәрі жинау зауытындағы жарылыс. Нью-Джерси штатының Сайревилл қаласындағы оқ-дәрі зауыты жарылып, шамамен 100 адам қаза тауып, 300 ғимарат қирады және 18 миллион долларлық зиян келтірді. 1 наурыз 1924: 1924 жылғы Никсонның нитраттау зауытындағы апат. Нью-Джерси штатының Эдисон қаласындағы аммоний нитратын өңдеу зауыты жарылып, 24 адам қаза тауып, 100 адам жарақат алып, бірнеше ғимарат қирады. 10 шілде 1926: Нью-Джерсидегі Пикатини арсеналы. 600 000 фунт жарылғыш заттар найзағай соғуынан жарылды. Арсеналдағы 200 ғимараттың 187-сі қирады, ал қалдықтары 32 шақырымға дейін таралды. 2022 жылғы шамамен 1 миллиард долларлық зиян. 14 сәуір 1944: Бомбей доктеріндегі жарылыс. Ұлыбританияның SS Fort Stikine жүк кемесі 1400 тонна жарылғыш заттар мен 240 тонна қару-жарақ (торпедалар мен миналар) дұрыс сақталмағандықтан өртеніп, екі күшті жарылыс болды, нәтижесінде 800-1300 адам қаза тапты. Жарылыс қаланың көп бөлігінде өртке әкелді, ал доктарды қалпына келтіруге бірнеше ай уақыт кетті. 17 шілде 1944: Порт-Чикагодағы апат. Калифорния штатының Порт-Чикаго әскери-теңіз журналында оқ-дәрі жарылысы болды, нәтижесінде 320 адам қаза тапты. 27 қараша 1944: RAF Фаулд жарылысы. Жер астындағы оқ-дәрі қоймасында 3500-4000 тонна оқ-дәрі жарылып, 70 адам қаза тапты. 9 тамыз 1965: Арканзас штатындағы Сирси зымыранының өртенуі. Титан зымыранының шахтасындағы өрт кезінде 53 келісімшарт бойынша жұмысшы қаза тапты. Өрттің себебі Aerozine 50 отынын тасымалдайтын гидравликалық шлангқа зақым келтірген дәнекерлеу таяғы болды. Бұл гиперголиялық отын буларының шахта ішінде таралуына мүмкіндік берді, содан кейін олар ашық жалынмен тұтанып кетті. 13 сәуір 1976: Лапуа оқ-дәрі фабрикасының жарылысы. Финляндияның Лапуа қаласындағы оқ-дәрі фабрикасында жарылыс болды, нәтижесінде 40 жұмысшы қаза тапты. 5 мамыр 1983: Румынияның Зарнешти қаласындағы "6 Марти" оқ-дәрі фабрикасы. Фабрикадағы өндіріс бөлімінде жарылыс болды, нәтижесінде екі ғимарат толығымен қирады, 37 адам қаза тауып, 300-ден астам адам жарақат алды. 10 сәуір 1988: Оджри лагері, Равалпинди, Пәкістан. Әскери сақтау орталығы жарылып, 90-нан астам адам қаза тапты. 11 шілде 2011: Кипрдегі Эвангелос Флоракис әскери-теңіз базасының жарылысы. 98 контейнердегі оқ-дәрі жарылып, 13 адам қаза тапты, олардың арасында базаның капитаны, үш командир, онда теңізшілер ретінде қызмет етіп жүрген егіз ағайындар және алты өрт сөндіруші болды. 62 адам жарақат алды, жарылыс аралдың электр стансасын бірнеше күнге тоқтатты.
Өңдеу өнеркәсібі
1860 жылдың 10 қаңтары: Пембертон Милл – Лоуренс (Массачусетс штаты) қаласында ескертусіз құлаған ірі фабрика. 145 жұмысшы қаза тауып, 166 адам жарақат алды. 1905 жылдың 20 наурызы: Гровер аяқ киім зауытының апаты. Броктон қаласында қазандықтың жарылуы, ғимараттың құлауы және өрт салдарынан 58 адам қаза тауып, 150 адам жарақат алды. 1907 жылдың 6 қазаны: Стандарттық болат вагон компаниясы – Пенсильвания штатының Батлер қаласындағы ірі престелген болат вагон компаниясы. Зауытта 9000 фунт салмақтағы балқытылған болат құйылған қазан жарылып, 4 жұмысшы сол жерде қаза тауып, 20 адам қаза болып, тағы 10 адам ауыр жарақат алды. 1911 жылдың 25 наурызы: Нью-Йорктегі «Үшбұрыш киім фабрикасының» өрт сөндіруі. Бұл АҚШ-тағы ірі өнеркәсіптік апаттардың бірі болды, нәтижесінде 100-ден астам киім тігуші жұмысшы өрттен немесе өлімге секіруден қаза тапты. Өрт зауыттардағы қауіпсіздік стандарттарын жақсартуды талап ететін заңнамаға әкелді және осы саладағы «sweatshop» жұмысшыларының жағдайларын жақсарту үшін күрескен Халықаралық әйелдер киім тігушілер одағының өсуіне түрткіс берді. 1947 жылдың 20 ақпаны: О’Коннор жалату жұмыстарының апаты. Лос-Анджелесте химиялық жарылыстан 17 адам қаза тапты. 1983 жылдың 27 мамыры: Бентон фейерверктерінің апаты. Теннесси штатының Бентон қаласына жақын шаруашылықтағы заңсыз фейерверк операциясында болған жарылыстан 11 адам қаза тауып, 1 адам жарақат алды, ал бірнеше шақырым радиустағы аумақта зақым келтірді. 1984 жылдың 23 қарашасы: МЕСИТ зауытының құлауы. Чехословакияның Ухерске-Храдиште қаласындағы зауыттың бір бөлігі құлап, 18 жұмысшы қаза тауып, 43 адам жарақат алды. Коммунистік режим бұл апатты құпия ұстады, бірақ жаңалық «темір пердені» бұзып, батыс БАҚ-на жетті. 1984 жылдың 3 желтоқсаны: Үндістандағы Бхопал апаты – тарихтағы ең ірі өнеркәсіптік апаттардың бірі. Юнион Карбайд Индия компаниясының зауытындағы улы метил изоцианат бар резервуардағы бақылаусыз реакция салдарынан қысымды төмендету жүйесі атмосфераға көп мөлшерде газ шығарды. Қаза болғандардың саны 3700-ден 16000-ға дейін бағаланды. Апат аймақтың адамдары мен жануарларының денсаулығына қазірге дейін ауыр проблемалар тудырып келеді. 1985 жылдың 25 маусымы: Оклахома штатының Халлетт қаласындағы «Аэрлекс» фейерверк зауытының жарылысы тізбектей реакциядан кейін 21 адамның өмірін қиды. 1988 жылдың 4 мамыры: PEPCON апаты, Невада штатының Хендерсон қаласы. Химия зауытындағы жарылыстар мен өрттен екі адам қаза тауып, 300-ден астам адам жарақат алды. 1993 жылдың 10 мамыры: Кадер ойыншықтар фабрикасының өртенуі. Таиландтағы нашар салынған фабрикада өрт шықты. Шығу есіктері құлыпталған және баспалдақ құлап түсті. 188 жұмысшы, олардың көпшілігі жас әйелдер қаза тапты. 2000 жылдың 13 мамыры: Энсхеде фейерверктерінің апаты. Нидерландыдағы Энсхеде қаласындағы фейерверк қоймасында болған өрт пен жарылыстан 24 адам қаза тауып, тағы 947 адам жарақат алды. 1500-ге жуық үй зақымдалып немесе қирады. Залалдың көлемі сақтандырылған шығындар бойынша 300 миллион АҚШ долларынан асып кетті. 2003 жылдың 29 қаңтары: Батыс фармацевтикалық қызметтерінің жарылысы. Батыс фармацевтикалық қызметтерінің шприцтер өндіретін зауытында шаң жарылысы болды, нәтижесінде алты адам қаза тапты. 2004 жылдың 3 қарашасы: Сист фейерверктерінің апаты. Данияның Колдинг қаласының маңындағы Сест қаласындағы Н. П. Джонсеннің «Fyrværkerifabrik» фейерверк зауыты жарылды. Бір өрт сөндіруші қаза тауып, құтқару тобының жеті мүшесі және 17 жергілікті тұрғын жарақат алды. Барлығы 2107 ғимарат жарылыстан зақымдалып, зақымның құны 100 миллион еуроға бағаланды. 2006 жылдың 6 желтоқсаны: Фолк корпорациясының жарылысы. Газ ағып кетуі Милуокидегі (Висконсин штаты) жабдықтар өндіретін зауытта үлкен жарылыс пен одан кейін болған өртке әкелді. Үш адам қаза тауып, 47 адам жарақат алды, ал зауыттың бірнеше ғимараты қирады. 2007 жылдың 18 сәуірі: Цинхэ арнайы болат корпорациясының апаты. Балқытылған болатты ұстап тұрған қасық жоғарыдағы темір жолдан бөлініп, құлап, аударылып, 32 жұмысшыны өлтіріп, тағы 6 адамды жарақаттады. 2008 жылдың 1 ақпаны: Стамбулдағы фейерверк жарылысы. Лицензиясы жоқ фейерверк зауыты кездейсоқ жарылып, кейбір хабарлар бойынша кем дегенде 22 адам қаза тауып, кем дегенде 100 адам жарақат алды. 2012 жылдың 11 қыркүйегі: Пәкістанның Карачи қаласындағы Али Энтерпрайзес киім фабрикасындағы өрттен 289 адам қаза тапты, бұл фабрика Батысқа экспортталатын киімдерді дайындады. 2012 жылдың 24 қарашасы: Дака Тасрин модасының өртенуі. Бангладештің астанасы Даккадан тыс жердегі жеті қабатты фабрикада болған өртте кем дегенде 112 адам қаза тапты, оның 12-сі өрттен құтылу үшін терезеден секіріп шықты. 2013 жылдың 24 сәуірі: 2013 жылғы Савар ғимаратының құлауы. Бангладештің астанасы Дакканың шетіндегі сегіз қабатты фабрика ғимараты құлап, 1129 адам қаза тапты. Ғимаратта Батыс нарығына арналған киім-кешек өндіретін бес фабрика орналасқан. 2017 жылдың 26 қазаны: Тангеранг фейерверктерінің апаты. Жергілікті уақыт бойынша сағат 08:30 шамасында Косамбидегі (Тангеранг) фейерверк зауыты жарылып, 4 километрге дейінгі қашықтықта терезелерді қиратты және зауыттың ішінде үлкен өртке ұйтқы болды. 3 сағаттан кейін екінші жарылыс болды. Жарылыс кезінде зауытта 103 жұмысшы болды, 49 адам қаза тауып, 46 адам жарақат алды.
Тау-кен өнеркәсібі
12 желтоқсан 1866: Ұлыбританияның Йоркширдің Батыс Ридингіндегі Барнслидегі Оукс кенішінде жарылыс болды. Жарылысқа өрт сөндіруші тұнбаның жарылуы себеп болды. Бұл Англиядағы ең ауыр кен апаты, нәтижесінде 361 адам қаза тапты. 16 ақпан 1883: АҚШ-тың Иллинойс штатындағы Даймондтағы алмаз кенішінде апат болды. 74 адам, оның ішінде 6 бала қаза тапты. 10 наурыз 1906: Францияның Курриердегі Курриер кенішіндегі апат. Еуропадағы ең ауыр кен апаты, 1099 адам, оның ішінде балалар қаза тапты. 6 желтоқсан 1907: АҚШ-тың Батыс Вирджиния штатындағы Мононгадағы Мононга кенішіндегі апат. Ресми мәлімет бойынша 362 адам қаза тапты. Америка тарихындағы ең ірі өндірістік апат. 14 қазан 1913: Уэльстегі Сенгендт кенішіндегі апат. Ұлыбританиядағы ең ауыр тау-кен апаты, 439 жұмысшы қаза тапты. 19 маусым 1914: Канаданың Альберта провинциясындағы Хиллкрест кенішіндегі апат. 189 жұмысшы кеніште болған жарылыстан немесе оның салдарынан пайда болған улы газдардан қаза тапты. 15 желтоқсан 1914: Жапонияның Кюсю аймағындағы Мицубиси Ходжо кенішіндегі апат. Ходжо (Ходжо) көмір кенішінде газ жарылысынан 687 адам қаза тапты. Бұл Жапониядағы ең ауыр тау-кен апаты. 10 қыркүйек 1918: Канаданың Британдық Колумбия провинциясындағы Нанаимо маңындағы Протекция аралындағы кен апаты. Көтергіш кабельдің жыртылуы салдарынан кеншілерді тасымалдайтын лифт 300 футқа құлап, 16 кенші қаза тапты. 27 сәуір 1922: Румынияның Лупени қаласындағы Лупени кенішіндегі апат. Аурелия кенішінде метан жарылысынан 82 кенші қаза тапты, 62 жесір және 124 жетім бала қалды. 26 сәуір 1942: Маньчжуко мемлекетіндегі Ляонин провинциясының Бенси қаласындағы Бенсиху кенішіндегі апат. 1549 жұмысшы қаза тапты, бұл әлемдегі ең ауыр көмір кенішіндегі апат. 8 тамыз 1956: Бельгияның Марсинелл қаласындағы Марсинелл кенішіндегі апат. Жер астындағы өрттен 262 жұмысшы, олардың көпшілігі итальяндық иммигранттар қаза тапты. 23 қазан 1958: Канаданың Новая Шотландия провинциясындағы Спрингхиллдегі Спрингхилл кенішіндегі апат. Кеншілердің өмірін жалмаған жер сілкінісінен 75 кенші қаза тапты. Қалған 99 кеншіні құтқару жұмыстары нәтижесінде құтқарылды. Осы кеніште 1891 және 1956 жылдары да апаттар болған. 21 қаңтар 1960: Оңтүстік Африканың Оранж-Фри-Стейт провинциясындағы Сасолбург маңындағы Клайдсдейл кенішіндегі көмір апаты. 435 кенші қаза тапты. Бұл Оңтүстік Африкадағы ең ауыр кен апаты. 9 мамыр 1960: Қытайдың Шанси провинциясындағы Датоңдағы Лаобайдун кенішіндегі апат. Лаобайдун көмір кенішінде метан газ жарылысынан 684 адам қаза тапты. 9 қараша 1963: Жапонияның Кюсю аймағындағы Мицуи Миике көмір кенішіндегі апат. Миике көмір кенішінде көмір шаңының тұтануынан болған жарылыстан 458 адам қаза тапты немесе көмірқышқыл газынан уланды. 839 адам жарақат алды. 28 мамыр 1965: Үндістанның Жаркханд штатындағы Дханбад көмір кенішіндегі апат. 300-ден астам кенші қаза тапты. 1 мамыр 1966: Болгария Халық Республикасындағы Згориградтағы Вратса бөгетінің бұзылуы. Мыс қоқыс шығаратын бөгет бұзылып, Враца қаласын және жақын маңдағы Згориград ауылын су басты. 107 мен 480-ге дейінгі адам қаза тапты. 21 қазан 1966: Уэльстегі Аберфандағы Аберфан апаты. Кен шахтасының құлауынан 116 бала мен 28 ересек адам қаза тапты. 30 қазан 1971: Румыния Социалистік Республикасындағы Сертей де Сустағы Сертей бөгетінің апаты. Қалдықтарды жинауға арналған бөгет толып кеткендіктен бұзылып кетті. Су тасқыны алты тұрғын үйді, бір жатақхананы және жеті жеке тұрғын үйді қиратты. 89 адам қаза тапты. 6 маусым 1972: Зимбабведегі (бұрынғы Родезия) Ванки көмір кенішіндегі апат. 426 адам қаза тауып, бұл елдегі ең ауыр тау-кен апаты болды. 29 қараша 1980: Румыния Социалистік Республикасындағы Петрошанидегі Ливезень көмір кенішіндегі апат. Ливезень көмір кенішінде жарылыс болып, 53 адам (оның ішінде 15 әскери) қаза тауып, 27 адам жарақат алды. Бұл Румыниядағы төртінші ең ауыр кен апаты. 19 шілде 1985: Италияның Става қаласында, Тесеро маңындағы Валь ди Става бөгетінің құлауы. Жақын маңдағы Преставель кенішіндегі сазды жинауға арналған екі бөгет жұмысын тоқтатты. Бұл Италиядағы ең ауыр апаттың біріне әкелді, 268 адам қаза тапты, 63 ғимаратты қиратты және сегіз көпірді қиратты. 9 мамыр 1992: Канаданың Новая Шотландия провинциясы, Плимут қаласындағы Уэстрей кенішіндегі апат. Метан жарылысы 26 шахташының барлығын өлтірді. Бұл 1958 жылдан бері Канадада болған ең қасірет. 9 мамыр 1993: Эквадордың Намбиха қаласындағы Намбиха кенішіндегі апат. Жер сілкінісінде шамамен 300 адам қаза тапты. 30 қаңтар 2000: Румынияның Бая Маре қаласындағы Бая Маре цианид ағыны. Апат, Чернобыльдан бері Еуропадағы ең ауыр экологиялық апат деп аталды, ол Aurul тау-кен компаниясының резервуардың бұзылуынан кейін Сомеш, Тиса және Дунай өзендеріне 100 000 тонна цианид қосылған суды шығарды. Адам өлімі тіркелмегенімен, ағын кейбір өзендердегі су өмірінің 80 пайызына дейін қырылды. 5 сәуір 2010: АҚШ-тың Батыс Вирджиния штатындағы Аппер Биг Бранч кенішіндегі апат. Massey Energy компаниясының Аппер Биг Бранч көмір кенішінде жарылыс болды. 31 кеншінің 29-ы қаза тапты. 19 қараша 2010: Жаңа Зеландиядағы Пайк Ривер кенішіндегі апат. Сағат 15:45-те көмір кеніші жарылып, жер астында болған 29 адам қаза тапты немесе жарылыстан немесе уытты атмосферадан кейін жақын арада қайтыс болды. Кеніш жұмыстарынан шалқап кеткен екі адам қашып үлгерді. (Пайк Ривер бойынша патшалық комиссияның есебінен алынған мәлімет). 13 мамыр 2014: Түркияның Маниса провинциясындағы Сома кенішіндегі апат. Жер бетінен екі километр тереңдікте жарылыс болды, өрт шығып, кеніштің лифтісі тоқтады. Осыдан бірнеше жүз кенші тұрып қалды, олардың көпшілігі көмірқышқыл газынан уланды. Апат кезінде 787 жұмысшы болды, олардың 301-і қаза тапты. 5 қараша 2015: Бразилияның Минас-Жерайс штатындағы Мариан кенішіндегі апат. Темір кенін шығаруға арналған бөгет катастрофалық түрде бұзылды. Нәтижесінде болған су тасқыны Бенту Родригес ауылын қиратты және 19 адам қаза тапты. 25 қаңтар 2019: Бразилияның Минас-Жерайс штатындағы Брумадиньо кенішіндегі апат. Темір кенін шығаруға арналған бөгет катастрофалық түрде бұзылды. Кемінде 259 адам қаза тапты. 27 маусым 2019: Демократиялық Конго Республикасының Луалаба провинциясындағы Колвези мыс және кобальт кенішіндегі құлау. Кеніште жұмыс істеген 43 заңсыз кеншінің 43-і қаза тапты. 11 қыркүйек 2020: Демократиялық Конго Республикасының Оңтүстік Киву провинциясындағы Камитуга алтын кенішіндегі жер көшкіні. Үш заңсыз алтын кенішіндегі жер көшкінінен 50-ден астам адам қаза тапты. 2021 жылдың қарашасы: Ресейдің Листвяжная қаласындағы Листвяжная кенішіндегі апат болды. Апатта 40 адам қаза тапты.
April 27, 1922: Lupeni mine disaster. A methane explosion occurred at the Aurelia Mine in Lupeni, Romania, killing 82 miners, and leaving 62 widows and 124 orphans. April 26, 1942: Benxihu Colliery disaster, Benxi, Liaoning Province, in the Imperial Japanese puppet state of Manchukuo. 1,549 workers died, making this the worst coal mine accident ever in the world. August 8, 1956: Marcinelle mining disaster. An underground fire killed 262 workers, most of whom were Italian immigrants, in the Belgian town of Marcinelle. October 23, 1958: Springhill mining disaster, Springhill, Nova Scotia, Canada. A "bump," or underground earthquake caused by a collapse, killed 75 miners. The other 99 miners were rescued by a recovery effort. Previous disasters had occurred at the same mine in 1891 and 1956. January 21, 1960: Coalbrook mining disaster at the Clydesdale Colliery near Sasolburg, Orange Free State, South Africa. 435 miners died. It was the worst mining accident in South Africa. May 9, 1960: Laobaidong mining disaster. A methane gas explosion in the Laobaidong coal mine at Datong in the Shanxi province of China killed 684. November 9, 1963: Mitsui Miike Coal Mine disaster. An explosion caused by the ignition of coal dust at the Miike coal mine in Kyushu, Japan. 458 people were killed by the explosion or by carbon monoxide poisoning. 839 others were injured. May 28, 1965: Dhanbad coal mine disaster, Jharkhand, India. Over 300 miners killed. May 1, 1966: Vratsa dam failure, Zgorigrad, People's Republic of Bulgaria. A copper tailings dam failed and flooded the city of Vratsa and the nearby village of Zgorigrad. Between 107 and 480 people were killed. October 21, 1966: Aberfan disaster, Aberfan, Wales. A catastrophic collapse of a colliery spoil tip killed 116 children and 28 adults. October 30, 1971: Certej dam disaster, Certeju de Sus, Socialist Republic of Romania. A tailings dam failed due to overfilling. The flood destroyed six apartment buildings, a dormitory building and seven individual houses. 89 people were killed. June 6, 1972: Wankie coal mine disaster, Rhodesia (present day Zimbabwe). 426 people were killed, making it the country's worst ever mining disaster. November 29, 1980: Livezeni coal mine disaster, Petroșani, Socialist Republic of Romania. An explosion in the Livezeni Coal Mine killed 53 (including 15 military) and injured 27. It was the fourth worst mining disaster in Romania. July 19, 1985: Val di Stava dam collapse, Stava, near Tesero, Italy. Two tailings dams, used for sedimenting the mud from the nearby Prestavel mine, failed. This resulted in one of Italy's worst disasters, killing 268 people, destroying 63 buildings and demolishing eight bridges. May 9, 1992: Westray mine disaster, Plymouth, Nova Scotia, Canada. A methane explosion killed all 26 miners. Canada's deadliest mining disaster since 1958. May 9, 1993: Nambija mine disaster, Nambija, Ecuador. Approximately 300 people were killed in a landslide. January 30, 2000: Baia Mare cyanide spill, Baia Mare, Romania. The accident, called the worst environmental disaster in Europe since Chernobyl, was a release of 100,000 tons of cyanide contaminated water into the rivers Someş, Tisza and Danube by the Aurul mining company due to a reservoir breach. Although no human fatalities were reported, the leak killed up to 80 percent of aquatic life in some of the affected rivers. April 5, 2010: Upper Big Branch Mine disaster, West Virginia, United States. An explosion occurred in Massey Energy's Upper Big Branch coal mine. Twenty nine out of 31 miners at the site were killed. November 19, 2010: Pike River Mine disaster, New Zealand. At 3:45 pm, the coal mine exploded. Twenty nine men underground died immediately, or shortly afterwards, from the blast or from the toxic atmosphere. Two men in the stone drift, some distance from the mine workings, managed to escape. (Extract from Royal Commission of Inquiry Report on Pike River.) May 13, 2014: Soma mine disaster, Manisa Province, Turkey. An explosion occurred two kilometers below the surface, starting a fire, which caused the mine's elevator to stop working. This trapped several hundred miners, many of whom died of carbon monoxide poisoning. 787 workers were present during the disaster, and 301 of them died during the disaster. November 5, 2015: Mariana dam disaster, Minas Gerais, Brazil. An iron ore tailings dam suffered a catastrophic failure. The resultant flooding destroyed the village of Bento Rodrigues and killed 19 people. January 25, 2019: Brumadinho dam disaster, Minas Gerais, Brazil. An iron ore tailings dam suffered a catastrophic failure. At least 259 people died. June 27, 2019: Kolwezi copper and cobalt mine collapse, Lualaba province, Democratic Republic of the Congo. The mine was being worked by illegal artisanal miners, 43 of whom were killed. September 11, 2020: Kamituga gold mine landslides, South Kivu province, Democratic Republic of the Congo. More than 50 people died when three artisanal gold mining wells collapsed in landslides. November 2021: the Listvyazhnaya mine disaster took place in Listvyazhnaya, Russia. 40 men died in the accident.
Басқа да өндірістік апаттар
1864 жылдың 11 наурызы: Ұлы Шеффилд су тасқыны. Оңтүстік Йоркширдің Брэдфилд қаласында орналасқан Дейл Дайк бөгеті алғаш рет сумен толтылғанда құлады. Кем дегенде 240 адам қаза тауып, 5000 үй су астында қалды. Тарихшы Питер Макан: «Виктория Англиясында, теңіз апаттарынан басқа, адам өмірінің жоғалуы бойынша бұл ең үлкен апат болды», - деді. 1909 жылдың 20 қаңтары: Чикаго су жинағыш апаты. Чикаго қаласына су жеткізу туннелін салу кезінде, туннельдің орталық бөлігіне қол жеткізу үшін пайдаланылатын уақытша су жинағышта өрт шықты. Өрт динамит қоймасынан басталып, туннель жұмысшыларының жатақханасын өртеп жіберді. 46 жұмысшы көлге секіріп, мұздың қалың қабаттарына немесе жинағышқа жақын қалдықтарға көтеріліп аман қалды. 29 адам танылмайтын күйге жетті, ал шамамен 60 адам қаза тапты. Қалғандарының көпшілігі көлде батып немесе тоңып қайтыс болды, олардың денелері табылған жоқ. 1921 жылдың 21 қыркүйегі: Оппау жарылысы, Германия. Оппаудағы (қазіргі Людвигсхафеннің бөлігі) BASF зауытында 4500 тонна аммоний сульфаты мен аммоний нитраты қоспасын сақтаған мұнаралы астық сақтағыш жарылып, 500-600 адам қаза тауып, 2000-ға жуық адам жарақат алды. 1927-1932: Хокс Нест туннелі апаты, Батыс Вирджиния, АҚШ, Гоули көпіріне жақын жерде. Бірнеше жыл ішінде 476 жұмысшы силикоздан қайтыс болды. 1932-1968: Минамата апаты Жапонияның Минамата шығанағына сынап қоспаларын төгуден туындады. Тыңайтқыш және кейіннен мұнай-химиялық компания болған Chisso корпорациясы 37 жыл бойы шығанақты ластағаны үшін кінәлі деп танылды. 3000-нан астам адам түрлі деформацияларға, сынаптан уланудың ауыр белгілеріне немесе Минамата ауруы деп аталатын аурудан қайтыс болды. 1947 жылдың 16 сәуірі: Техас Сити апаты, Техас. Сағат 9:15-те Grandcamp атты тоқтаған кемеде жарылыс болды. Жарылыс және одан кейінгі өрттер мен жарылыстар Америкадағы ең ауыр өнеркәсіптік апат деп есептеледі. Жарылыстан кем дегенде 578 адам қаза тауып, тағы 3500 адам жарақат алды, жарылыс әсерінен 40 км қашықтықтағы терезелер сынып қалды. Кемедегі жүктегі өрттен жарылыс болды. Grandcamp кемесіндегі 3200 тонна аммоний нитраты тыңайтқышының жарылуы одан әрі жарылыстар мен өрттерге әкелді. Тыңайтқыш жөнелтілімі Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін қиын жағдайдағы Еуропа шаруаларына көмек көрсетуге арналған еді. 1948 жылдың 28 шілдесі: Германияның Людвигсхафен қаласындағы BASF зауытындағы Kesselwagen жарылысынан 207 адам қаза тауып, 3818 адам жарақат алды, 3122 ғимарат зардап шекті. 1959 жылдың 9 қаңтары: Испаниядағы Вега-де-Тера апаты. Күшті жаңбыр кезінде, таңғы сағат 1:00 шамасында Вега-де-Тера бөгетінің бұзылуынан Рибаделаго (Замора, Испания) қаласының төменгі жағындағы 532 тұрғынның 144-і бірнеше минуттан кейін қаза тапты. Бөгет жаңа (1956) болғанымен, Франко режимі экономикалық дамуға құрылыс сапасынан гөрі басымдық берген кезеңде нашар салынған. Қала ішінара қирады және ешқашан қалпына келмеді; кейін аман қалғандар су басу қаупі бар аймақтан жаңадан салынған жақын маңдағы қалаға (Ribadelago Nuevo, «Жаңа Рибаделаго») көшірілді. 1971 жылдың 3 ақпаны: Тиоколь Вудбайн жарылысы, Джорджия (АҚШ) штатындағы Тиоколь химия зауытында 29 адам қаза тауып, 50 адам ауыр жарақат алды. 1974 жылдың 1 маусымы: Фликсборо апаты, Англия. Фликсборо ауылының жанындағы химия зауытында болған жарылыстан 28 адам қаза тауып, тағы 36 адам ауыр жарақат алды. 1972-1976: Миссури штатының Таймс-Бич қаласындағы тозылмаған жолдарға шаңды басу бағдарламасының бөлігі ретінде диоксин шығарылды, бұл 2000 тұрғыны бар қаланы эвакуациялауға және таратуға әкелді. Бұл АҚШ тарихында азаматтық тұрғындардың диоксинге ең көп ұшыраған оқиғасы болды. 1976 жылдың 10 шілдесі: Севесо апаты, Италияның Севесо қаласындағы ICMESA компаниясының кішкентай химиялық өндіріс зауытында. Атмосфераға және Ломбардия жазығының үлкен бөлігіне диоксин шығарылуынан 3000 үй жануарлары мен шаруашылық жануарлары өлді, ал кейінірек диоксиннің азық-түлік тізбегіне енуін болдырмау үшін 70 000 жануар сойылды. Сонымен қатар, зардап шеккен аймақтарда 193 адам хлоракне және басқа да симптомдардан зардап шекті. Апат Еуропалық қауымдастық шығарған және өнеркәсіптік ережелерді қатаңдатқан Seveso директивасына әкелді. 1978 жылдың 27 сәуірі: Уиллоу аралы апаты. Батыс Вирджиния штатының Уиллоу-Айленд қаласында салынып жатқан электр стансасының салқындату мұнарасы құлап, 51 құрылысшы қаза тапты. Себебі, бетон жеткілікті түрде кеуектенбей тұрып, оған жүктеме салғандықтан болды. Бұл - АҚШ тарихындағы ең үлкен құрылыс апаты. 1978 жылдың 12 қазаны: Spyros апаты. Сингапурдың Юронг кеме жасау кешенінде 1978 жылдың 12 қазанында грек танкері Spyros жарылып, 76 адам қаза тауып, Сингапурдың соғыстан кейінгі тарихындағы ең көп өлім-жұлыммен аяқталған апат болып қалады. Бұл Сингапурдың ең ауыр өнеркәсіптік апаты болып табылады. 1984 жылдың 24 ақпаны: Кубатао, Бразилиядағы түнгі сағат 23:30 шамасында бензин құбыры Вила Сао Жозе фавеласында жарылып, кем дегенде 508 адам, олардың көпшілігі балалар қаза тапты. Бұл трагедия Кубатаоға бүкіл әлемнің назарын аударды және тағы бір мәселені көрсетті: өнеркәсіптік ластану, 70-ші жылдардан бері қалаға «Өлім алқабы» деген ат берді. 1986 жылдың 1 қарашасы: Сандоз апаты, Швейцарияның Швайзерхалле қаласындағы Рейн өзеніне тонналармен уытты агрохимиялық заттар құйылды. 1988 жылдың 28 маусымы: Индиана штатының Оберн қаласындағы Bastian Plating Company компаниясында химиялық заттардың дұрыс араластырылмауынан 4 жұмысшы қаза тауып, тағы біреуі екі күннен кейін қайтыс болды, бұл АҚШ тарихындағы ең ауыр шектеулі кеңістіктегі өнеркәсіптік апат. 1989 жылдың 23 қазаны: Филлипс апаты. Техас штатының Пасадена қаласындағы жарылыс пен өрттен 23 адам қаза тауып, 314 адам жарақат алды, Рихтер шкаласы бойынша 3,5 балға тең. 1990 жылдың 5 шілдесі: Техас штатының Ченнелвью қаласындағы Arco Chemical Company кешенінде жарылыс пен өрт болды, 17 адам қаза тапты. Бес адам тұрақты қызметкерлер болды, ал қалған 12-сі – шартты жұмысшылар. Шамамен қаланың бір шаршы шақырымын құрайтын аумақ толығымен қирады, апаттан ешкім аман қалған жоқ. 1991 жылдың 1 мамыры: Стерлингтон, Луизиана. Луизиана штатының Стерлингтон қаласындағы IMC компаниясына тиесілі Angus Chemical nitro paraffin зауытында болған жарылыстан сегіз жұмысшы қаза тауып, 120 адам жарақат алды. Айналасындағы аумаққа көп зиян келтілді. Жарылыс шуы 8 шақырымнан астам қашықтықта естілді. 1991 жылдың 7 мамыры: Сунги Булох фейерверк апаты. Малайзияның Селангор штатындағы Сунги Булохқа жақын Bright Sparklers Fireworks зауытында сағат 15:45-те (MYT) өрт шығып, жарылыс болды, себебі зауыттың асханасындағы жарылғыш химиялық заттармен тәжірибе жасалды. Апаттан 26 адам қаза тауып, 100-ден астам адам жарақат алды. Сунги Булохтың Хиросимасы деп аталған жарылыстан шыққан энергия зауыттың маңындағы 200-ден астам тұрғын үйлерді қиратты. 2000 жылдың 21 тамызы: Пинсян болат зауытындағы жарылыс. Қытайдың Цзянси провинциясының Пинсян қаласындағы болат зауытында оттегі генераторы жарылып, кем дегенде 19 болат жұмысшысі қаза тапты. 2001 жылдың 21 қыркүйегі: Тулуза, Франция. AZF тыңайтқыш зауытында болған жарылыстан 29 адам қаза тауып, 2500 адам жарақат алды, ал жақын маңдағы аудандарда кең ауқымды құрылымдық зақымдар туды. 2009 жылдың 19 қазаны: Оттава, Канада. Клифф Орталық Жылыту және Салқындату Зауытындағы қазанның жарылуынан бір адам қаза тауып, үш адам жарақат алды. 2010 жылдың 4 қазаны: Алюминий зауытындағы апат. Венгрияның Ажка, Колонтар, Девечер және басқа да бірнеше елді мекендерінде Magyar Aluminium компаниясына тиесілі қызыл лайдың сақтағышының бөгеті бұзылып, өте уытты және сілтілі (~pH 13) лай бірнеше елді мекендерді жапты. Тоғыз адам қаза тауып, жүздеген адам (көбінесе химиялық күйіктер) жарақат алды. 2012 жылдың 20 қаңтары: Бёрнс Лейк, Британдық Колумбия, Канада. Ағаш өңдеу зауытындағы өрт пен жарылыстан екі жұмысшы қаза тауып, 20 адам жарақат алды. Себебі, жанғыш шаң ортасы болды.