Кіріспе

Құс түрлері

Тринидад түтікшелі гуаны (Pipile pipile), жергілікті жерде пави деп белгілі, Тринидад аралына ғана тән Cracidae тұқымдасына жататын құс. Бұл ірі құс, сырт келбеті жағынан түрікқұсқа едәуір ұқсайды, және зерттеулер оның ең жақын туысы Оң Америкадан шыққан көк тамақталғыш түтікшелі гуан екенін көрсеткен. Бұл құс негізінен ағаштарда тіршілік етеді, көбінесе жемістермен, сондай-ақ гүлдермен және жапырақтармен қоректенеді. Бұрын көптеп кездесетін бұл құстың саны азайып, табиғи ареалының көп бөлігінен жоғалып кеткен. Халықаралық табиғатты қорғау одағы (IUCN) осы құсты "қауіптің жоғары деңгейінде" деп бағалаған.

Сипаттама

Бұл – орташа мөлшердегі, 60 см ұзындығы бар, жалпы сыртқы түрі түркияға ұқсас, жұқа мойны және кішкентай басы бар крек. Ол негізінен қара түсті, күлгін жылтырмен. Үлкен тоқпағы қара түсті, шеттері ақ, ал қанаттарында үлкен ақ дақтар бар. Жылаңаш беті мен маңдайы көк, ал аяқтары қызыл. Тринидад түймедақ құсының дауысы – жіңішке сырыл. Ұшқанда қанаттары гуілдейді.

Экология

Олар орман құстары, ұялары ағашқа салынады. Үш үлкен ақ жұмыртқа туады, аналығы ғана оларды күтіп жатыр. Бұл ағаш өсіп-өсетін түр жемістер мен жидектермен (мысалы, хош иісті мак және бабуин ағашынан алынатын), сондай-ақ гүлдер мен жапырақтармен қоректенеді. Шағын жәндіктердің олардың рационының бір бөлігі екені әлі дәлелденбеді.

Таксономия

Деректер көк мойынды қайыңға ұқсас басқа түрдің, көк тамақталғыш түтікшелік гуанның Тринидад түрінің ең жақын туысы екенін растайды. Осы деректерге сәйкес, олардың арасы кем дегенде 400 000 жыл бұрын, мүмкін 1,6 миллион жыл бұрын дайырақталып кеткен. Ал Тринидад аралы соңғы мұз дәуірі аяқталғаннан бері ғана пайда болған. Бұл Тринидад түтікшелік гуаны Оңтүстік Америка материгінде пайда болғандығын және соңғы уақыттарда ғана аралдық ареалға ығысқандығын көрсетеді. Бұл түрдің голотипі шамамен "Ориноко өзенінің Кумана маңындағы [аймағында]" жиналған деп есептеледі (del Hoyo 1994a,b). Бұл жер сияқты қате болып саналады. Дегенмен, ол материктегі Тринидадқа шамамен қарама-қарсы аймақты көрсеткендіктен, бұл дұрыс болуы мүмкін және Тринидад түтікшелік гуаны 1800 жылға дейін Венесуэладан жойылмағандығын көрсетеді. Оңтүстік Америкада куманенсис түрінің қауырсындары жасыл реңді, беті мен шоқысы ақ, көк түстес, кужубидің беті көк, ал түсі қызыл, жакутинганың беті қара, ал түсі қызыл болады.

Мәртебе

Бұл түр тек Тринидадта кездеседі, бұрын Солтүстік қатарда және оңтүстік Тринити төбелерінде кең таралған, сондай-ақ Нарива батпағы және Арипо саваннасы сияқты жазық жерлерде де кездесетін. Ол заңсыз аң аулаудан және аз дәрежеде мекендеу ортасының жойылуынан қорқады. Қазір ол жазық жерлерде кездеспейді және 1994 жылдан бері іздеу жұмыстары нәтиже бермеген Троица төбелерінде, әлде қана уақыттан бері жойылған болуы мүмкін. 2000 жылы Солтүстік қатарда осы түрдің бір жеке данасы байқалғаны туралы сенімді хабарлама бар, және онда оларға қолайлы мекендеу ортасы бар, сондықтан Халықаралық табиғатты қорғау одағы осы құсты "өте қауіпті" деп бағалаған.