Кіріспе

Ағылшын жазушысы (1954 жылы туған)

Ханиф Курейши (5 желтоқсан 1954 жылы туған) – британдық пакистандық драматург, сценарист, кинорежиссер және романист. Ол «Маған әдемі кір жуғыш» және «Субұрбаның Буддасы» романдарымен белгілі.

Ерте өмір және білім

Курейши 1954 жылдың 5 желтоқсанында Лондонның оңтүстігіндегі Бромли қаласында пакистандық әкесі Рафиушан (Шаноо) Курейши мен ағылшын анасы Одри Басс отбасында дүниеге келді. Оның әкесі Мадрас (қазіргі Ченнаи) қаласындағы бай отбасынан шыққан. 1947 жылы Үндістанның бөлінуінен кейін оның туыстары Пәкістанға көшіп кеткен. Рафиушан 1950 жылы заң оқу үшін Ұлыбританияға келді, бірақ ақшасы бітіп, Пәкістан елшілігінде кеңседе жұмыс істеуге мәжбүр болды. Ол жазушы болғысы келді, бірақ арманы орындалмады, "өмірі бойы көңілі толмады, ас үйде роман жазып, бірақ жарияланбады". Осы колледжде оқып жүргенде, ол 1972 жылы студенттік ұйым президенті болып сайланды. Оның жартылай автобиографиялық романы "Паршалық Будда" романының кейіпкерлері осы кезеңнен алынған. Ол Ланкастер университетінде бір жыл философияны оқыды, содан кейін оқуын тоқтатты. Антония Френч және Карим аттарымен жазды. Ол Хэмпстед театры мен Сохо Поли үшін пьесалар жазды және 18 жасқа келгенде Корольдік театрмен жұмыс істеді. Курейши көркем емес әдебиеттерді, соның ішінде автобиография жазған. Кэти Галвин The Telegraph газетінде былай деп жазды: "Бірақ оның өмірінің ядросы, оның "Менің құлағым оның жүрегінде" атты естеліктерінде сипатталғандай, Курейшидің 1991 жылы қайтыс болған әкесі Рафиушанмен қарым-қатынасы болып табылады". Курейшидің шығармашылығына П. Г. Водхаус және Филип Рот үлкен әсер еткен. (Батыс Лондонда тұрады) және кіші ұлы бар. Ол әкесінің пакистандық тамырларын (Британдық Үндістанның Мадрас қаласында, қазіргі Ченнаи қаласында) мойындаса да, Пакистанға сирек барады. 2012 жылы Британдық Кеңесінің демеушілігімен жасаған сапарында ол 20 жылдан бері алғаш рет Пакистанға келгенін айтты. Курейшидің сіңілісі – жазушы, публицист, пакистандық крикет комментаторы және команда менеджері Омар Курейши. Ақыны Маки Курейши оның әпкесі болған. Курейшидің отбасы оны өз жұмысында оларды жасырын сілтемелермен пайдаланды деп айыптады; Курейши бұл айыптамаларды жоққа шығарды. Оның әпкесі Ясмин оны отбасын "сатып кеткені" үшін айыптады. Ол The Guardian газетіне жазған хатында, егер олардың отбасы тарихы жария етілсе, ол оның "халықтың көңіл көтеруі үшін немесе Ханифтің пайдасы үшін" бұрмаланғанын көріп тұрып, рұқсат етпейтінін жазды. Оның айтуынша, оның отбасының жұмысшы табына қатысты сипаттамалары шындыққа сай емес. Олардың әкесі "күлгін шапкалы жұмысшы" емес, анасы аяқ киім фабрикасында жұмыс істеген емес, ал әкесі, оның айтуынша, ашулы қарт емес. Ясмин ағасының алғашқы романы "Паршалық Будда" романындағы автобиографиялық сілтемелерімен және газеттердегі сұхбаттарындағы өткенінің бейнесімен келіспейді. Ол былай деп жазды: "Әкем "Паршалық Будда" кітабы шыққанда ашуланды, өйткені Ханиф оны қадір-қасиетінен айырды деп ойлады және ол шамамен бір жыл бойы Ханифпен сөйлеспеді". Сол жылдың қазан айында Курейши Лондонның Кингстон университетіндегі шығармашылық жазу кафедрасының профессоры болып тағайындалды, онда ол тұрақты жазушы болып жұмыс істеді. Алайда, 2014 жылдың наурызында Бат әдебиет фестивалінде ол шығармашылық жазу курстарын "уақытты ысырап ету" деп атады және оның студенттерінің 99,9% талантсыз екенін айтты. 2014 жылы Британ кітапханасы Курейшидің 40 жылдық жазу өмірінің құжаттарын сатып алатынын жариялады. Жұмыс құрамына күнделіктер, жазбалар және жобалар кірді. 2022 жылдың 26 желтоқсанында Курейши Римде құлап, омыртқа жарақаттарын алды, нәтижесінде оның дене мүшелерін қозғау мүмкін болмады. Курейшидің айтуынша, құлаудан кейін ол өлімге жақын тәжірибеге тап болды. Ауруханада жатып, өлетініне көз жеткізді. Курейши өзінің серіктесі Изабелла д'Амиконың оны тыныштандырып, өмірін сақтап қалғанын айтты. Содан бері ол құлауы мен қалпына келу процесі туралы әлеуметтік желілерде және блогында жазып жүр.

Бас редактор ретінде

1995 жылғы «Фабердің поп кітабы». Лондон: Фабер және Фабер.