Кіріспе

Британдық жазушы және актриса

Мира Сиал (шын аты – Фироза Сиал; 27 маусым 1961 жылы туған) – ағылшын комедия авторы, жазушы, драматург, әнші, журналист және актриса. Ол «Goodness Gracious Me» атты жобаның құрастырушы командасының мүшесі ретінде және «The Kumars at No. 42» сериалында Сандживтің әжесі, Умми рөлін сомдауы арқылы танымал болды. Ол Ұлыбританиядағы ең танымал азиялық тұлғалардың біріне айналды. 1997 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде Британ империясы орденінің мүшесі (MBE) атағымен марапатталды, ал 2003 жылы «The Observer» журналы оны британдық комедиядағы 50 ең күлкілі артист тізіміне енгізді. 2015 жылғы Жаңа жылдық құрмет көрсетулерде драма және әдебиет саласына қосқан үлесі үшін Британ империясы орденінің командирі (CBE) атағымен марапатталды. 2023 жылы BAFTA сыйлығының иегері атанды. Ол кішкентай кезінде отбасы Уолсоллдің солтүстігіндегі Блоксвичке көшіп келді. Бұл ландшафт және отбасының Мидлендс аймағындағы шағын Essington кеншілер ауылындағы жалғыз азиялық отбасы болуы, кейіннен оның «Анита мен мен» романының (кейін фильмге түсірілген) негізгі оқиғасы болды. Мира Сиал 2003 жылғы BBC сұхбатында осы романын жартылай автобиографиялық туынды деп сипаттады. Ол жақын маңдағы Уолсолл қаласындағы Королева Мэри орта мектебінде оқыды, содан кейін Манчестер университетінде ағылшын тілі мен драманы оқып, екі дипломмен бітірді.

Актерлік және жазушылық мансап

2023 жылы ол экрандағы өмірі үшін BAFTA-ның ең жоғары наградасы – стипендиясына ие болды. Манчестерде оқып жүрген кезінде Сьяль Стивен Джозеф студиясына қосылып, актерлік шеберлікпен айналысты, сосын сахналық пьесалар жаза бастады. Бітірген соң Лидс университетінде драма және психотерапия саласында магистрлік дәреже алуға, кейін оқыту үшін PGCE білімін алуға мүмкіндік алды. Алайда, ол Джеки Шапиромен бірлесіп «Біздің біріміз» атты бір актрисалық пьеса жазды, онда Сьяль барлық он бес рөлді сомдады. Бұл пьеса Вест-Мидлендс аймағында туған үнді қызының актриса болу үшін үйден қашу туралы әңгімесі болды. Алғаш рет Стивен Джозеф студиясында қойылған бұл пьеса, Ұлттық студенттік драма фестивалінде де көрсетілді, онда Эдинбург халықаралық фестивалінде ойнауға арналған жүлде алды, және сол фестивальде де жеңіске ие болды. Осының нәтижесінде Корольдік театрдан келген режиссер Сьяльмен байланысып, үш жылдық келісімшарт бойынша Корольдік театрда спектакльде ойнауды ұсынды. 1993 жылы ол Гүриндер Чадханың «Бекхэм сияқты икемді» фильмі үшін сценарий жазды. 1996 жылы «Керемет нәрсе» фильмінде мектеп футболының жаттықтырушысы Мисс Чхаухан рөлін ойнады. Ол BBC комедиялық эскиздер шоуы «Goodness Gracious Me» (1996–2001) сценарийін жазуға және орындауға қатысқан команданың құрамында болды, бұл шоу алғаш радиода, кейін теледидарда көрсетілді. Сондай-ақ, ол Халықаралық Эмми сыйлығын жеңіп алған «№42 үйінің Кумарлары» сериалында әже Сушила рөлін ойнады, бұл сериал жеті маусымға созылды, ал 2021 жылы ол BBC Radio 4-тегі «Әже Кумардың әңгімелері мен құдайлары» бағдарламасы үшін осы кейіпкерді қайта жандандырды. 2008 жылдың қазан айында ол BBC Two телеарнасындағы «Керемет адамдар» ситкомында ойнады. Ол Хейли тәте ретіндегі рөлін 2009 жылы да жалғастырды. Сьяль «Холби Сити» сериалының он бірінші маусымында кеңесші Тара Соди рөлінде ойнады. 2009 жылы ол «Minder» сериалында эпизодтық рөлде ойнады және «Mad, Sad & Bad» фильмінде түсті. 2010 жылы ол Меньер шоколад фабрикасындағы бір актрисалық шоуда Ширли Валентайн рөлін ойнады, кейін бұл қойылым Трафалгар студиясына көшті. Сол жылы ол Мэтт Смитпен бірге «Доктор Кто» сериалының екі эпизодында Насрин Чоудри рөлін сомдады. Сьялдың естеліктері 2025 жылы жарық көреді деп күтілуде.

Басқа да елеулі оқиғалар

Саяль эпизодтық әнші, ол Гарет Гейтс және оның The Kumars тобының серіктестерімен No. 42-ші "Spirit in the Sky" әнімен бірінші орынға ие болды, бұл Comic Relief жобасы болды. Ол бұрын (1988) Бидду композициялаған және Пәкістандық поп-жұлдыз Назия Хассанмен бірге Saffron деген қысқа өмір сүрген қыз тобының құрамында "Then He Kissed Me" әнінің бхангра нұсқасына вокал берген. Университетте ағылшын тілін оқып, екі роман және түрлі сценарийлер мен киносценарийлер жазған Саяль 2013 жылдың 30 сәуірінде Front Row бағдарламасының "Мәдени алмасу" бөліміне шақырылған қонақтардың бірі болды, онда ол Харпер Лидің "Күлкілі құсты өлтіруді" өзінің сүйікті өнер туындысы деп атады. Журналист ретінде ол The Guardian газетіне мерзімімен жазады. Ол өзінің алғашқы кітабы "Анита мен мен" үшін Бетти Траск сыйлығын және 2000 жылы Расалық теңдік комиссиясының жылдық "Медиа тұлғасы" сыйлығын жеңіп алды. 2003 жылы Назия Хассан қорының сыйлығымен марапатталды. 2011–12 жылдары Саяль Оксфордтағы Сент-Кэтрин колледжінде заманауи театрдың қонақ профессоры болып тағайындалды. 2015 жылдың 6 мамырында Букингем сарайында Уэльс принцінен CBE орденін алды. 2017 жылы Саяль Корольдік әдебиет қоғамының мүшесі болып сайланды. 2023 жылдың мамырында ол Британ академиясының телеарнасының ең жоғары наградасы саналатын BAFTA стипендиясын алды. 2005 жылдың қаңтарында Саяль жиі бірге жұмыс істейтін Санжиев Бхаскарға үйленді, ол The Kumars at No. 42 сериалында оның немересінің рөлін ойнайды; той рәсімі Стаффордширдегі Личфилдтің тіркеу кеңсесінде өтті. Олардың 2005 жылы туған ұлы бар. 2004 жылы Саяль BBC-нің "Who Do You Think You Are?" сериалының бір бөліміне қатысты, онда оның отбасы тарихы зерттелді. Саяль өзінің екі атасының да Үндістанның тәуелсіздік қозғалысын қолдағандарын анықтады: біреуі коммунист журналист, екіншісі Алтын ғибадатханада қысқа уақытқа қамалған Пенджаб наразысы. 2009 жылдың ақпан айында Саяль Ирандағы бахаилерді қудалауға қарсы наразылық білдіріп, The Times газетінде жарияланған ашық хатқа қол қойған британдық артистердің бірі болды. 2011 жылдың қаңтарында Саяль BBC Radio 4 бағдарламасына қатысып, "Менің жасөспірім күндегірім" бағдарламасында кішкентай ағылшын қаласында жалғыз британдық азиялық қыз ретінде өскенін, артық салмақты және тартымсыз сезінгенін айтты.

Академиялық қабылдау

Оның "Анита мен Мен" кітабы Ұлыбритания мен басқа елдердегі мектептер мен университеттердің ағылшын тілі оқу жоспарларына енген. Осы кітап туралы ғылыми еңбектер:
Росио Г. Дэвис, "Британиядағы Үндістан: Мира Сиалдың «Анита мен Мен» кітабындағы балалық шақтың мифтері", Фернандо Гальван мен Мерседес Бенгоехеа (ред.), «Қазіргі Британиядағы жазу және нәсіл туралы», Universidad de Alcalá, 1999, 139–46. Ана Мария Санчес Арсе, «Көрінбейтін қалалар: Мира Сиалдың «Анита мен Мен» және Бен Окридің «Құдайларды таң қалдыру» шығармаларындағы болмыс және шығармашылық», Филипп Лаплас пен Эрик Табутео (ред.), «Шекарадағы қалалар / Қалалар шекарасында: Қазіргі британдық және ирландтық көркем әдебиеттегі қалалық кеңістіктің бейнелері», Безансон: Presses Universitaires Franc Comtoises, 2003, 113–30. Грэм Данфи, «Минаның құбыжығы: Харпер Лиден Мира Сиалға дейін», Neophilologus 88, 2004, 637–59.