Кіріспе

1983 жылғы Салман Рушди романы

"Ұят" – Салман Рушдидің 1983 жылы жарық көрген үшінші романы. Бұл кітап "жасанды" (сырттан жасалған) мемлекеттік шекаралар, олардың халқының оған қатыстылығы және Ұлыбритания Үндістанды басқарудан бас тартып, мұсылмандарды индустардан бөліп құрылған Пәкістанның отаршылдықтан кейінгі проблемаларын қарастыру ниетімен жазылған. Кітап әдеби сиқыршылдық (магиялық реализм) стилінде жазылған. Онда Искендер Хараппаның (кейде Зұлфиқар Әли Бхутто деп есептеледі) және генерал Раза Хайдердің (кейде генерал Мұхаммед Зия-ұл-Хак деп есептеледі) өмірі мен олардың арақатынасы бейнеленген. Романның орталық тақырыбы – "ұят" тудыру зорлыққа алып келеді. "Ұят" және "ұятсыздық" ұғымдары барлық кейіпкерлер арқылы ашылады, ең басты назар Суфия Зинобия мен Омар Хайямға шоғырланған.

Шакил отбасы

Омар Хаям Шакил – әңгіменің басты кейіпкері, оны Чунни, Мунни және Банни тәрбиелейді. Чунни, Мунни және Банни Шакил – Омар Хаямның бір уақытта жүкті болған аналары. Бабар Шакил – Чунни, Мунни және Банни Шакилдің екінші ұлы.

Хайдер отбасы мүшелері

Раза Хайдер – Билкиске капитан шенімен үйленген, кейін генерал болған әскери адам. Ол сондай-ақ Бабар Шакилді өлтірген. Билкис Хайдер – Раза Хайдердің әйелі және Суфия Зинобия мен Навид Хайдердің анасы. Суфия Зинобия Хайдер – Раза мен Билкис Хайдердің қызы. Тумысынан дамуында кемістіктері болған. Ұятты сезімді бейнелейді. Омар Хаям Шакилге үйленеді. Навид “Жақсы жаңалық” Хайдер – Суфия Зинобия Хайдердің кіші қарындасы, Харун Хараппаға берілген уәде болғанымен, капитан Талвар Ульхаққа үйленеді.

Хараппа отбасы мүшелері

Искендер Хараппа – Саясатшы және "плейбой", Рани Хараппаға үйленген. Бұрынғы ел басшысы, Раза Хайдермен құлатылып, түрмеде қайтыс болады. Рани Хараппа – Раза Хайдердің туысы және Искендер Хараппаның әйелі. Аржуманд Хараппа – Искендер мен Ранидің қызы, болашақ саясаткер, Беназир Бхутто үлгісінде. Харун Хараппа – Кіші Мир Хираппаның үлкен ұлы, Навид Хайдерге үйленуге уәде берілген.

Қосымша таңбалар

Атия "Пинки" Аурангзеб – Президент Маршалл А.-ның жесірі және Искендер Хараппамен махаббатқа түседі. Капитан Талвар Ульхақ – Полиция капитаны және поло ойыншысы, ол Навид Хайдерге үйленеді. Эдуардо Родригес – Доминикан мұғалімі, Омар Хаям Шакилдің жеке репетиторы болады. Ол сондай-ақ Омардың Фарахқа балалық шағында ғашық болған қызы Фарахпен туған баласын асырап алады. Фарах Зороастр – Кеден қызметкерінің қызы. Омардан бала туады, бірақ оған Эдуардо Родригес қараушы болады және Омар Хаям Шакилдің балалық шақтағы махаббаты еді. Маулана Дауд – Мулла және Раза Хайдердің саяси жақын досы.

Сюжет

Бұл оқиға "Q" деп аталатын қалада өтеді, ол шындығында Пәкістанның Кветта қаласының қияли нұсқасы. Q қаласында үш әпке (Чунни, Мунни және Банни Шакил) Омар Хаям Шакилді дүниеге келтіреді, бірақ олар аналардың біртұтас тобы ретінде әрекет етеді, Омардың кім тудырғанын ешкімге жасырады. Сонымен қатар, Омар өз әкесінің кім екенін білмей өседі. Омар өсіп келе үш анасымен бірге жабық өмір (пурда) сүреді және сыртқы әлемге шығуға ұмтылады. Бір жылы туған күніне сыйлық ретінде Омардың "аналары" оған Q қаласынан кетуге рұқсат береді. Ол мектепке түсіп, ұстазы (Эдуардо Родригес) оны дәрігер болуға көндіреді. Уақыт өте келе ол Искендер Хараппамен де, генерал Раза Хайдермен де танысады.

Марапаттар

Француздық «Ең жақсы шетелдік кітап» сыйлығының лауреаты. 1983 жылғы Букер сыйлығының финалисі. Перс тіліне аудармасы Иран Ислам Республикасының министрлігі тағайындаған ресми қазылар алқасынан сыйлық алды.