Кіріспе
Батыс Африкадағы этникалық топ.
Либериядағы этникалық топ. Басса тайпасы Нигер-Конго тілдер отбасына жататын Кру тобына кіретін басса тілінде сөйлейді. Олардың өзіндік пиктографиялық жазу жүйесі болған, бірақ ол 19 ғасырда қолданыстан шығып, 1890 жылдары Бразилия және Вест-Индиядағы құлдар арасында қайта жаңғырылған. 1900 жылдардың басында Томас Фло Дарвин Льюис оны қайта құрастырды. Жаңартылған жазу жүйесі "Эхни ка се фа" деп аталады. Жергілікті тілдерде басса халқы гбобо, адбасса немесе бамбог мбог тайпасы деп те аталады. Либериядағы басса тайпасының көршілері – дан тайпасы, олар мыс әшекейлерге ерекше қызығушылық танытқан. Дан әйелдері күйеулерінің байлығын көрсететін көптеген мыс әшекейлер таққан. Көптеген дан әйелдері әрқайсысы 8 фунтқа дейін салмағы бар бірнеше жұп білезік пен тобуыққа киетін. Либерия денсаулық сақтау министрі Рудольф Фузек мыс әшекейлер тері аурулары мен ортопедиялық проблемаларға себеп болатынын айтқаннан кейін, 1930 жылдардың соңында мыс әшекейлерге тыйым салынды. Осыдан кейін пайда болған мыс басқа мақсаттар үшін қайта өңделді. Басса тайпасы, мүмкін, дан тайпасы арасында мыстың жаңа қолданылуына ықпал еткен. Олар "ма-го" немесе "кішкентай бас" деп аталатын кішкентай мыс маскалар жасаған.
The Bassa speak the Bassa language, a Kru language that belongs to the Niger Congo family of languages. They had their own pictographic writing system but it went out of use in the 19th century, was rediscovered among the slaves of Brazil and the West Indies in 1890s, and reconstructed in early 1900 by Thomas Flo Darvin Lewis. The revived signs based script is called Ehni Ka Se Fa. In local languages, the Bassa people are also known as Gboboh, Adbassa or Bambog Mbog people. The Dan people, neighbors of the Bassa in Liberia, were especially attracted to brass jewelry. Dan women wore significant amounts of brass jewelry, as the amount of brass was directly correlated to their husband's wealth. Many Dan women would wear several pairs of anklets and bracelets that could weigh up to 8 pounds each. Until brass jewelry was banned in the late 1930s by Liberia's minister of health, Rudolf Fuszek, that claimed the brass jewelry was the cause of chafing infections and orthopedic problems. The sudden surplus of brass would be melted down and recast for other purposes. The Bassa people are likely responsible for producing some of these new uses for brass among the Dan. they were miniature brass cast masks called ma go, or "small head".
Қоғам
Басса халқы дәстүрлі түрде ям, маниок, едо және банан өсіретін қонысқа ұйымдасқан шаруалар. Олар – әрқайсысының басшысы бар, өздерінің тегімен байланысты тәуелсіз рулар. Отарлау алдында Басса халқының арасында шаруалар, айырбас саудагерлері және лагуна балықшылары сияқты кәсіби топтар болған. Сонымен қатар, шеберлігіне қарай иерархиясы бар, ұсталар, ағаш оюшылар, тоқымашылар, қыш құмыра жасаушылар және басқа да қолөнершілерден тұратын категориялар жиынтығы болған. Христиан дінінің таралуы Бассаның дәстүрлі амалдары мен салтын сақтап қалған Ішкі Орман Бассасы мен христиан дініне өткен Жағалау Бассасы арасында жік тудырды. Қазіргі кезде Басса халқы көбінесе христиан дінін ұстанады, бірақ олар өздерінің дәстүрлі дінінің элементтерін сақтап қалды.
Ауыл құрылымы мен сәулеті
Ішкі орман Бассасы ауылдардың орналасуы мен құрылысына ерекше мән берді. Орналасқан жерді таңдау қарапайым факторлармен анықталады: таза суға қолжетімділік, жақсы егістік жерлер және шатыр жабуға қолданылатын белгілі бір қамыстың болуы. Басса халқының тағы бір қола туындысы – Қола Әшекейі. Қола Әшекейі – темір таяқ, оның үстіне қола құйылған. Таяқтың жоғарғы бөлігінде әйел басы бейнеленген, алдынан артына қарай бес қатар шашы бар, сондай-ақ оны айналдыра балық қабырғасының өрнегі салынған. Басса жырларына сәйкес, таяқ – 16 ғасырда жағалауға қарай көшіп келген мифтік ата – Сма Вленнің таяғы. Басса маскаларының әрқайсысының мақсатына қарай – жеке мақсатқа немесе ғұрыптарға арналғандығына қарай иерархиясы бар. Басса маскаларының бір түрі – көзге түсетін көздері, ісінген еріндері және бұрмаланған адам мен жануар белгілері бар, құрмет пен қорқыныш сезімін тудыру мақсатымен жасалған. Бұл маскалар орманның ең қараңғы бөліктерінен келген рухтардың келбетін бейнелейді. Келесі маска түрі – шебер ойшылар жасаған, ұрпақтан ұрпаққа жеткен тайпалық мүсіндік заңдарға сәйкес жасалған портреттік маскалар. Бұл маскалар әдемілік туралы нақты ұғымдарды бейнелеу үшін жасалған, оның ішінде ата-баба маскалары бар, олар кеңшілік беру, тыныштық сыйлау және мұрагерлерге амандық тілеу үшін жасалған. Бұл маскалар әдейі түрде нақты тұлғаларға ұқсамайды. Бір адамға ұқсайтын маска жасауға қатысты ерекше жағдай, ауыл тұрғындарының біреуінің қамығуына үйрену қажеттілігі туған кезде болды. Оның келбетімен маска жасалып, көпшілік алдында билеп, әзілдер айтқан орындаушы қолданды, бұл тұлғаның қамығуына оң көзқарас қалыптастырып, ауыл мүшесінің шеттетілуіне жол бермеу үшін әлеуметтік шара ретінде қолданылды. Тағы бір портреттік маска түрі, ағылшын тілінде «шайтан» маскалары деп аталады, оларды болжаушылар мен әртүрлі орындаушылар – акробаттар мен жонглерлер киеді, және олардың барлығы әлеуметтік бақылау агенттері болып саналады.