Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Британдық саясаткер
British politician
Марк Карлайл, Барон Карлайл Баклоу, КК, ДЛ, ПК (7 шілде 1929 – 14 шілде 2005) – британдық Консервативтік партиясының саясаткері, 1964 жылдан 1983 жылға дейін Ранкорн округінен, ал 1987 жылға дейін Уоррингтон Оңтүстік округінен Парламент депутаты болды. 1987 жылдың қараша айында өмірлік пэр ретінде тағайындалып, 1979 жылдан 1981 жылға дейін Білім және ғылым министрі қызметін атқарды. Марк Карлайлдың әкесі Манчестерде мақта саудагері болған, ал ол туған кезде оның ата-анасы Уругвайдың Монтевидео қаласында болған. Ол Оксфордширдегі Абингдон қаласындағы Радли колледжінде және Манчестер университетінде оқыған. 1953 жылы университет консервативтік қауымдастығының және университет консерваторлары федерациясының төрағасы болды. 1957 жылы Солтүстік-Батыс жас консерваторлары төрағасының орынбасары болып сайланды. Грей Иннге қабылданды, адвокаттыққа шақырылды және 1971 жылы Король кеңесінің адвокаты (QC) атанды.
Mark Carlisle, Baron Carlisle of Bucklow, QC, DL, PC (7 July 1929 – 14 July 2005) was a British Conservative Party politician and was Member of Parliament (MP) for Runcorn from 1964 to 1983 and then for Warrington South until 1987. Created a life peer in November 1987, he served as Secretary of State for Education and Science from 1979 until 1981. Mark Carlisle's father was a Manchester cotton merchant, and his parents were in Montevideo, Uruguay, when he was born. He was educated at Radley College in Abingdon, Oxfordshire, and the University of Manchester. He was Chairman of the university's Conservative association, and Federation of university Conservatives in 1953. In 1957 he was vice chairman of North West Young Conservatives. He was admitted Gray's Inn, was called to the bar, and made QC in 1971.
Саяси мансап
Карлайл 1958 жылғы Сент-Хеленс сайлауында консерваторлардың сәтті кандидат болмады және 1959 жылғы кезекті жалпы сайлауда да жеңіліске ұшырады. Соңынан ол 1964 жылғы жалпы сайлауда жеңіп алған Чешир округіндегі Ранкорн сайлау округіне ие болды – бұл ауылдық және қалалық аймақтарды қамтитын округ еді. Ол бастапқыда либералды консерватор болды және 1964 жылы өлім жазасын жоюға дауыс берді. Биік бойлы, мейірімді және оңай мінезді болғандықтан, ол Эдвард Хиттің үкіметінде бірінші әйел премьер-министр кезінен гөрі көбірек сергек болды.
Carlisle was an unsuccessful Conservative candidate at the 1958 St Helens by election, and lost again in the subsequent 1959 general election. He was eventually selected for the Cheshire constituency of Runcorn, a rural and suburban seat which he won at the 1964 general election. He was a liberal Tory from the start, voting for the abolition of capital punishment in 1964. Tall, affable and easy going, he was a more relaxed figure in Edward Heath's party than later under the first female prime minister.</blockquote>
1970 жылдан 1972 жылға дейін ол Ішкі істер министрінің орынбасары болды, содан кейін Ішкі істер министрі болды. Карлайл үкіметтік қылмыстық сот жүйесі туралы заң жобасын жүзеге асырды және түрмелерге институционалдық тәртіпті жақсарту қажеттігін ескертті. Консерваторлар 1974 жылғы ақпан айындағы жалпы сайлаудан кейін оппозицияға өтті, бірақ жаңа Лейбористік үкімет оның қызметін Франкс Иммиграциялық комитетінде сақтап қалды, өйткені ол адвокат (QC) ретінде жұмыс істеді. 1970-ші жылдары ол Долфин алаңында тұрды. Карлайл мемлекеттік шығындар және Еуропалық интеграция мәселелерінде Хиттің орталық көзқарасын ұстанды. 1978 жылы ол Білім және ғылым жөніндегі көлеңкелі мемлекеттік хатшы болып тағайындалды, ал 1979 жылғы мамыр айында Маргарет Тэтчер жалпы сайлауда жеңіске жеткеннен кейін осы ведомствоға тағайындалды. Бұрынғы Лейбористік үкімет мүшесі Клэр Шорт өзінің Карлайлға деген жағымсыз пікірінің, ол мемлекеттік қызметкер ретінде жұмыс істеген, оны сайлау саясатына қатысуға ынталандырды, өйткені ол өзімен жұмыс істеген көптеген депутаттардан "жақсырақ жасай аламын" деп сенді. Либералды дәстүршіл Карлайл өте қабілетті жұмысшы сыныбының балаларына Ұлыбританияның ең жақсы жеке мектептерінде оқуға тегін мүмкіндік беретін "Көмектесу схемасын" құрды. Сонымен қатар, Білім министрі ретінде ол мектеп асханаларындағы субсидияланған тамақтарды алып тастады, себебі олар жеткілікті деңгейде қолдау таппады. Осы кабинеттік "жұмсақ" саясаткердің құлдырауына себеп болған нәрсе – жергілікті білім беруді қаржыландыруға арналған "Құрастыру гранты" туралы уәде болды. Карлайл премьер-министрдің экономикалық стратегиясына қарсы болды. Оның алғашқы бюджетінде Джеффри Хоу білім беруді қаржыландыруды екі жылға сақтап қалды, бірақ 1981 жылы терең кесулер жасалды. Ол 1 миллиард фунт стерлингтік кесулерге қарсылық көрсетті, бірақ премьер-министр тегін мектеп транспортына кесулерге келісуге итерген кезде, ол мойынсұнуға мәжбүр болды. Тэтчер өзінің естеліктерінде Карлайлдың "әсіресе тиімді Білім министрі болмағанын" жазды және осы себепті ол 1981 жылдың қыркүйек айындағы кабинеттік қайта құру кезінде қызметтен босатылды. Алайда ол "әдептілік пен жақсы көңіл-күймен" кетті, бұл сэр Ян Гилмордың осы қайта құру кезінде кабинеттен кеткеннен кейін Даунинг-стриттен ашуланып шығып, үкіметтік саясаттың "құлап бара жатқанын" жариялауына қарама-қарсы болды. Сайлау округінің шекараларының өзгеруі Карлайлдың 1983 жылғы жалпы сайлауда орын ауыстырғанын көрсетті, бірақ шындығында Уоррингтонның оңтүстігіндегі аудандар бұрын Ранкорн округінің бір бөлігі болған. Ол 1987 жылғы жалпы сайлауда орнынан бас тартқанға дейін депутат болып қалды. Оның отставкаға кетуіне байланысты Билл Кэш депутат "ол өзінің қызметіне үлкен үлес қосты" деп мәлімдеді, бұл кезде түрме саясаты қатаңдап, қылмыстық сот жүйесі туралы заңдардан ұзақ мерзімге сотталу талап етілді. Ол жасөспірім қылмыскерлерге шартты жазаны реформалау жөніндегі заң жобасын түзетуге белсенді қатысты, олар ересектер сияқты қарастырылған. Ол Апелляциялық сотқа атқарушы биліктің жинақталуына әкелетін қажетсіз түзетулерге қарсылық көрсетті. Арбалеттерді сату шектеулі ауқымда және нарықта тыйым салынды. Ол заңсыз көші-қонға қарсы қатаң ұстанымды ұстанды. Содан кейін сол жылы, 2 қарашада ол консерваторлық өмірлік пэр ретінде Лордтар палатасына көтерілді, титулы – Баклоу графы Карлайл, Чешир графтығындағы Мобберлиде. Ол консерваторлық өмірлік пэр ретінде Лордтар палатасында отырды. Ол 1989 жылдан 2000 жылға дейін қылмыстық құқық бұзу салдарынан келтірілген зиянды өтеу жөніндегі кеңестің төрағасы болды.
He was Under Secretary of State for Home Affairs from 1970 to 1972 when he became a Minister of State for Home Affairs. Carlisle steered the government Criminal Justice bill through, and warned the prison establishments to improve institutional discipline. The Conservatives were out of office after February 1974 general election, but the new Labour government retained his services on the Franks Immigration committee, as he was practising as a QC. During the 1970s he lived in Dolphin Square. Carlisle was a Heathite moderate on issues of public expenditure and European integration. He was appointed Shadow Secretary of State for Education and Science in 1978 before being appointed to the department itself when Margaret Thatcher won the general election in May 1979. Former Labour Cabinet Minister Clare Short has said that it was her low opinion of Carlisle, whom she worked under as a civil servant, which persuaded her to enter elected politics herself because she believed she "could do better" than many of the MPs she dealt with. A liberal traditionalist, Carlisle created the Assisted Places Scheme, which enabled very bright working class children gain a free place at some of Britain's top public schools. Moreover, as Education Secretary he removed subsidised meals at school dinners on advice that they were not being taken up. What proved the undoing of this cabinet "wet" was a promise of Maintenance Grant funding to local education. Carlisle fell foul of the Prime Minister's economic strategy. In his first budget Geoffrey Howe retained education funding for two years, but by 1981 deeper cuts had been passed. He resisted a total of £1 bn in cuts, but when pushed by the Prime Minister to accept cuts to free school transport, he was forced to back down. Thatcher wrote in her memoirs that Carlisle "had not proved a particularly effective Education Secretary" and to this effect he was dismissed in the September 1981 Cabinet reshuffle. However he left with ‘courteousness and good humour', which was in contrast to Sir Ian Gilmour who having left the cabinet in the same reshuffle, stormed out of Downing Street, announcing that government policy was "heading for the rocks". Boundary changes meant that Carlisle appeared to change seats at the 1983 general election but in fact areas to the south of Warrington had previously been part of the Runcorn seat. He remained an MP until he stood down at the 1987 general election. On his resignation Bill Cash MP remarked "he has done a great service to his office," at a time when prison policy was hardening, with a requirement for longer sentences from Criminal Justice Acts. He was instrumental in amending a justice bill reforming suspended sentences for youth offenders, who had been treated as adults. He resisted unnecessary amendments leading to the accumulation of executive power over the Court of Appeal. Sales of crossbows were restricted in scope and markets under a prohibitory act. He took a strong line against unlawful immigration. Later the same year he was elevated to the House of Lords as a life peer with the title Baron Carlisle of Bucklow, of Mobberley in the County of Cheshire on 2 November 1987 where he sat as a Conservative life peer. He was Chairman of the Criminal Injuries Compensation Board from 1989 to 2000.
Отбасылық өмір
Карлайл Корнуоллдық Сандра де Воуге үйленді; олардың бір қызы болды. Карлайлдың інісі, капитан Эдмунд Карлайл (1923 жылы туған) да Радлиде және RMA Sandhurst-та білім алған. Оның ұлдары мен немерелері де сол мектепте оқыды.
Carlisle married Sandra des Voeux, a Cornishwoman; they had a daughter. Carlisle's brother, Captain Edmund Carlisle (born 1923) was also educated at Radley, and RMA Sandhurst. His sons and grandsons were also educated at the school.
Медиа
2012 жылғы "Темір ханым" фильмінде оны Мартин Уимбуш сомдады.
In the 2012 film The Iron Lady he was played by Martin Wimbush.