Найджел Лоусон: Саяхатшы, саясаткер және журналист өмірі (1932-2023)

Кіріспе

Британдық пэр және саясаткер (1932–2023)

Найджел Лоусон, Блаби бароны Лоусон, (11 наурыз 1932 – 3 сәуір 2023) – британдық саясаткер және журналист. Консервативтік партия мүшесі, ол 1974 жылдан 1992 жылға дейін Блаби округінен парламент депутаты болды және 1981 жылдан 1989 жылға дейін Маргарет Тэтчердің үкіметінде қызмет етті. Үкіметке кірмес бұрын, ол 1979 жылдың мамыр айынан бастап Энергетика министрі болып тағайындалғанға дейін Қаржы министрлігінің қаржы хатшысы қызметін атқарды. 1983 жылдың маусым айында ол Қаржы министрі болып тағайындалды және 1989 жылдың қазанында отставкаға кеткенге дейін қызмет етті. Екі министрлік қызметте де Лоусон Тэтчердің бірнеше маңызды салаларды жекешелендіру саясатын ынталы түрде қолдады. Лоусон 1989 жылдан 1992 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін қатардағы депутат болды және 1992 жылдан 2022 жылы зейнеткерлікке шыққанға дейін Лордтар палатасында отырды. Ол «Ұлыбритания үшін консерваторлар» ұйымының президенті ретінде саясатта белсенді болып, Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуына қолдау көрсетті және ЕО-ның белгілі сыншысы болды. Ол сонымен қатар «Жаһандық жылыну саясаты қорының» төрағасы болды және «Vote Leave» науқанын белсенді түрде қолдады. Лоусон алты баланың әкесі, оның ішінде тағамдар туралы жазатын және танымал аспаз Найджела Лоусон, журналист Доминик Лоусон және Истборн колледжінің директоры Том Лоусон бар.

Ерте өмір және білім

Найджел Лоусон 1932 жылғы 11 наурызда Лондонның Хэмпстед қаласында тұратын дәстүрлі еврей дінін ұстанбаған отбасында дүниеге келген. Оның әкесі Ральф Лоусон (1904–1982) Лондон қаласында шай саудасымен айналысатын фирманың иесі болған, ал анасы Джоан Элизабет (Дэвис) (1998 жылы қайтыс болды) да белгілі брокерлер отбасынан шыққан. Оның әкесінің әкесі, Гюстав Лейбсон, Митау (қазіргі Латвиядағы Елгава) қаласынан келген саудагер, 1911 жылы Ұлыбритания азаматы болып, 1925 жылы Лейбсон есімін Лоусонға өзгертіп алған. Лоусон пианист Мира Хесстің туысы болды және Оксфордтың Крайст-Черч колледжінде математика бойынша стипендия алып, философия, саясат және экономика мамандығы бойынша үздік дипломмен бітірді.

Өмір және мансап

1954 жылдан бастап екі жыл бойы Лоусон Корольдік теңіз күштері офицері ретінде міндетті әскери қызметін өтеді, осы кезеңде ол HMS Gay Charger жылдам патрульдік қайығының командирі болды. Сыртқы істер министрлігінде жұмысқа қабылданудан бас тартылғаннан кейін, Лоусон 1956 жылы Financial Times газетіне журналист болып орналасты, соңынан Lex бағанасын жазды. 1961 жылы ол The Sunday Telegraph газетінің қалалық жаңалықтар редакторы болды, онда Джим Слэйтердің «Капиталист» инвестициялық бағанасын таныстырды. 1977 жылы оппозициялық фракция жетекшісі ретінде Лоусон үкіметтің наразы депутаттары Джефф Рукер мен Одри Уайзбен бірлесіп, инфляцияның салдарынан салық жүктемесінің өсуін болдырмау үшін салық шегін автоматты түрде индексациялауды қамтамасыз ететін заң қабылдау үшін тактикалық шаралар жасады (сол парламент кезеңінде инфляция көбінесе жылына 10%-дан асып түсетін). Бұл Ұлыбритания Қаржы министрлігіндегі төртінші саяси лауазым болғанымен, Лоусонның жұмыстағы белсенділігі ипотекалық несиелерге мемлекеттік емес бақылауды тоқтату, 1979 жылдың қазанында валюталық бақылауды жою және Орта мерзімді қаржы стратегиясын жариялау сияқты шараларда көрінді. Бұл құжат жаңа үкіметтің экономикалық саясатының монетарлық және фискалдық аспектілеріне бағыт берді, бірақ саясаттың және оның нәтижелерінің күтілгенге сәйкес келу дәрежесі әлі де пікірталас тудырып отыр. Осы қызметіндегі ең маңызды әрекеті – көмір өнеркәсібіндегі (Клемент Аттли басқарған соғыстан кейінгі Лейборист үкіметі ұлттықтандырғаннан кейін) терең шахталарды жабу туралы туындаған, толыққанды ереуілге дайындалу болды, себебі бұл шахталардың тиімсіз жұмысы көмір өнеркәсібінің шығындарына және мемлекеттік субсидияларға қажеттілікке әкеліп соқты. Ол Тэтчер үкіметінің жекешелендіру саясатын ынталы түрде қолдады. Энергетика министрлігінде жұмыс істеген кезінде ол газ және электр энергетикасын жекешелендіруге жол ашты, ал Қаржы министрлігіне оралғаннан кейін Сауда және өнеркәсіп министрлігімен бірлесіп British Airways, British Telecom және British Gas компанияларын жекешелендіруде тығыз жұмыс істеді.

For two years from 1954, Lawson carried out his National Service as a Royal Navy officer, during which time he commanded the fast patrol boat HMS Gay Charger. Having been turned down for a career at the Foreign Office, Lawson joined the Financial Times as a journalist in 1956, subsequently writing the Lex column. He progressed to become City editor of The Sunday Telegraph in 1961, where he introduced Jim Slater's Capitalist investing column. In 1977, while an opposition whip, Lawson co ordinated tactics with rebellious government backbenchers Jeff Rooker and Audrey Wise to secure legislation providing for the automatic indexation of tax thresholds to prevent the tax burden being increased by inflation (typically in excess of 10% per annum during that parliament). Although this is the fourth ranking political position in the UK Treasury, Lawson's energy in office was reflected in such measures as the ending of unofficial state controls on mortgage lending, the abolition of exchange controls in October 1979 and the publication of the Medium Term financial Strategy. This document set the course for both the monetary and fiscal sides of the new government's economic policy, though the extent to which the subsequent trajectory of policy and outcome matched that projected is still a matter for debate. In this role his most significant action was to prepare for what he saw as an inevitable full scale strike in the coal industry (then state owned since nationalisation by the post war Labour Party government of Clement Attlee) over the closure of deep coal mines whose uneconomic operation accounted for the coal industry's business losses and consequent requirement for state subsidy. He was a key proponent of the Thatcher government's privatisation policy. During his tenure at the Department of Energy he set the course for the later privatisations of the gas and electricity industries and on his return to the Treasury he worked closely with the Department of Trade and Industry in privatising British Airways, British Telecom, and British Gas.

Қаржы министрі

1983 жылы Тэтчер үкіметі қайта сайланғаннан кейін Лоусон Джеффри Хоудың орнын басып, Казначейство канцлері болып тағайындалды. Лоусонның канцлерлік қызметінің алғашқы жылдары салық реформасымен байланысты болды. 1984 жылғы бюджетте корпоративтік салықтар төмендетілген мөлшерлемелер мен азайтылған жеңілдіктер арқылы реформаланды. 1985 жылғы бюджет тікелей салықтан жанама салыққа көшуді жалғастырды, төмен жалақы алатындар үшін Ұлттық сақтандыру жарналарын төмендетіп, қосылған құн салығының базасын кеңейтті. Осы екі жыл ішінде Лоусонның қоғамдық беделі төмен болды, бірақ 1986 жылғы бюджеттен бастап (ол жеке табыс салығының стандартты мөлшерлемесін 30%-дан төмендетуді қайта бастады), оның ықпалы 1986 жылдың ортасынан бастап жұмыссыздық төмендеген кезде арта түсті (жұмыспен қамту үш жыл бұрын қайта жанданды). Лоусон сондай-ақ бюджет тапшылығын 1983 жылы 10,5 млрд фунт стерлингтен (ЖІӨ-нің 3,7 пайызы) 1988 жылы 3,9 млрд фунт стерлингке және 1989 жылы 4,1 млрд фунт стерлингке дейін төмендетті, ол отставкаға кеткен жылы бюджетте оң балансқа қол жеткізді. Алайда, осы жылдар ішінде Ұлыбританияның ағымдағы шоттағы тапшылығы да 1986 жылы ЖІӨ-нің 1%-дан төмен болғаннан 1989 жылы 5%-ға дейін өсті. Лоусон жеке сектордың мінез-құлқына негізделген сыртқы тапшылыққа алаңдаудың қажеті жоқ деп мәлімдеді. Оның қызмет ету кезеңінде салық салу ставкалары да төмендеді. Базалық ставка 1983 жылы 30%-дан 1988 жылы 25%-ға дейін төмендетілді. Салықтың ең жоғары ставкасы да 60%-дан 40%-ға дейін төмендеді. Сонымен қатар, тағы төрт жоғары ставка алынып тасталды, нәтижесінде жеке табыс салығы жүйесінде 40%-дан аспайтын ставкалар ғана қалды. 1986 жылы Лондон қаласының қаржы нарықтары "Үлкен дүрбелең" деп аталған реттеуден босатылды. 2010 жылғы сұхбатта Лоусон "Үлкен дүрбелеңнің" және коммерциялық және бөлшек банктер арасындағы бұрынғы бөліністің аяқталуының салдары 2007-2008 жылдардағы қаржылық дағдарысқа әкелді деп айтты. Осы кезден бастап Ұлыбритания экономикасының бағыты әдетте Энтони Барбердің (1970-1974) консервативтік үкіметінде канцлер болып қызмет еткен кезеңдегі жылдам өсуді сипаттаған "Барбер дүрбелеңі" фразасымен салыстыра отырып, "Лоусон дүрбелеңі" деп сипатталады. Дереккөздің сенімділігі жоқ: датасы=2023 жылдың мамыр айы. Лоусонды сынаушылар монетаризмнен бас тарту, фунттың құнын 3 неміс маркасына бекіту және шамадан тыс фискалдық босаңдық (әсіресе 1988 жылғы бюджет) инфляциялық спиральды тудырды деп санайды. Лоусон өзін қорғағанда, өсімнің себебін негізінен қаржыны реттеудің әртүрлі шараларының нәтижесі деп түсіндірді. Лоусонның 1986 жылдан бастап салықты төмендетуі британ экономикасының "Лоусон дүрбелеңіне" әкелді, ол 1989 жылдың соңына дейін жұмыссыздықты 3 миллионнан астам адамнан екі есеге азайтты. Алайда, бұл 1988 жылы инфляцияның 3%-дан 8%-ға дейін өсуіне әкелген болуы мүмкін, нәтижесінде 18 ай ішінде пайыздық ставка 15%-ға дейін екі есеге өсті және 1990-1992 жылдардағы рецессия кезінде де жоғары деңгейде қалды, ол жұмыссыздықты өсімнің басталған деңгейіне жуық деңгейге көтерді. Лоусон өзінің мемуарларында 1987 жылғы жалпы сайлау туралы ойларын жазды және 1987 жылғы сайлау бағдарламасы жеткілікті түрде ойластырылмағанын, егер сол кездегі елдің экономикалық өсуі болмаса, онда бұл бағдарлама апатқа ұшырар еді, өйткені "ол жай ғана ұят болды". 1988 жылдың наурыз айындағы бюджет оппозициялық депутаттардың үнемі бұзулары мен наразылықтарына байланысты екі сағатқа жуық уақытқа созылды. Шотландия Ұлттық партиясының депутаты Алекс Салмонд Палатадан шеттетілді, ал бірнеше депутат заң жобасына түзетулер енгізуге қарсы дауыс берді (әдетте Палатаның барлық мүшелері келіседі). Лоусон жергілікті мемлекеттік кірістердің жергілікті қаржыландыру бөлігі үшін бұрынғы мүліктік салықты алмастыру ретінде "жеке салықты" ("бас салымы") енгізуге қарсы болды. Оның наразылығы министрлер кабинетінің ішіндегі талқылаулармен шектелді, онда ол аз одақтастар тапты және премьер-министр мен жауапты министрлік (Қоршаған орта департаменті) оның пікірін қабылдамады.

Following the Thatcher government's re election in 1983, Lawson was appointed Chancellor of the Exchequer, succeeding Geoffrey Howe. The early years of Lawson's chancellorship were associated with tax reform. The 1984 budget reformed corporate taxes by a combination of reduced rates and reduced allowances. The 1985 budget continued the trend of shifting from direct to indirect taxes by reducing National Insurance contributions for the lower paid while extending the base of value added tax. During these two years, Lawson's public image remained low key, but from the 1986 budget (in which he resumed the reduction of the standard rate of personal income tax from the 30 per cent rate to which it had been lowered in Howe's 1979 budget), his stock rose as unemployment began to fall from the middle of 1986 (employment growth having resumed over three years earlier). Lawson also changed the budget deficit from £10.5 billion (3.7 per cent of GDP) in 1983 to a budget surplus of £3.9 billion in 1988 and £4.1 billion in 1989, the year of his resignation. During these years, however, the UK's current account deficit similarly rose from below 1 per cent of GDP in 1986 to almost 5 per cent in 1989, with Lawson asserting that an external deficit based on private sector behaviour is no reason for concern. During his tenure, the rate of taxation also came down. The basic rate was reduced from 30 per cent in 1983 to 25 per cent by 1988. The top rate of tax also came down from 60 per cent to 40 per cent in 1988, and the four other higher rates were removed, leaving a system of personal taxation in which there was no rate anywhere in excess of 40 per cent. In 1986, the City of London's financial markets were deregulated in the so called "Big Bang". In an interview in 2010, Lawson said that an unintended consequence of the Big Bang and the associated end of the separation that had existed between merchant and retail banking was the financial crisis of 2007–2008. The trajectory taken by the UK economy from this point on is typically described as "The Lawson Boom" by analogy with the phrase "The Barber Boom" which describes an earlier period of rapid expansion under the tenure as chancellor of Anthony Barber in the Conservative government of Edward Heath (1970–1974). Unreliable source: date=May 2023 Critics of Lawson assert that a combination of the abandonment of monetarism, the adoption of a de facto exchange rate target of 3 Deutsche Marks to the pound, and excessive fiscal laxity (in particular the 1988 budget) unleashed an inflationary spiral. In his defence, Lawson attributed the boom largely to the effects of various measures of financial deregulation. Lawson's tax cuts, beginning in 1986, resulted in the "Lawson Boom" of the British economy, which halved unemployment from more than 3,000,000 by the end of 1989. However, this may have led to a rise in inflation from 3 per cent to more than 8 per cent during 1988, which resulted in interest rates doubling to 15 per cent in the space of 18 months, and remaining high despite the 1990–1992 recession which saw unemployment rise nearly as high as the level seen before the boom began. Lawson reflected on the 1987 general election in his memoir and wrote that the 1987 manifesto was not thought through properly and if it had not been for the economic growth of the country at the time, then the manifesto would have been a disaster because "as it was, it was merely an embarrassment". The March 1988 budget was remembered for taking almost two hours to deliver due to continuous interruptions and protest from opposition members. Scottish National Party MP Alex Salmond was suspended from the House, and several MPs voted against the amendment of the law bill (which is typically agreed by all members of the House). Lawson opposed the introduction of the Community Charge (nicknamed "the poll tax") as a replacement for the previous rating system for the local financing element of local government revenue. His dissent was confined to deliberations within the Cabinet, where he found few allies and where he was overruled by the Prime Minister and by the ministerial team of the department responsible (Department of the Environment).

Отставка

Осы жағдайда тағы бір жыл қызмет еткеннен кейін Лоусон Уолтерстің (ауыспалы валюта бағамын қолдаған) көпшілік алдындағы сын-ескертпелері оның жұмысын тиянақтауға мүмкіндік бермейтінін сезінді және ол отставкаға кетті. Оның орнын Джон Мейджор басты. Лоусонның алты жылдық Қаржы министрі лауазымындағы қызметі 1908 жылдан 1915 жылға дейін қызмет еткен Дэвид Ллойд Джорджтан кейінгі ешбір канцлерден ұзақ болды. Кейіннен екеуінің де көрсеткіштерін 1997 жылдан 2007 жылға дейін канцлер болған Лейборист Гордон Браун жаңартты.

Зейнеткерлік

Алдыңғы қатардағы саясаттан зейнеткерлікке шыққаннан кейін, Лоусон өзінің артық салмақ мәселесін шешуге бел буды. Оның бойы 5 фут 9 дюйм (175 см) болатын; ол бірнеше айдың ішінде 17 тас немесе 238 фунттан (108 кг) 12 тасқа немесе 168 фунтқа (76 кг) дейін салмақтан айырылды (БМИ 34-тен 24-ке дейін), сыртқы келбетін күрт өзгертті және ең көп сатылған кітабын жариялады. 1992 жылдың 1 шілдесінде Лоусонға Нортгемптоншир графтығындағы Ньюнхэмдегі Блаби бароны Лоусон атанды. 1996 жылы Лоусон BBC-нің сатиралық және ағымдық «Менде сізге жаңалық бар» викториналық шоуында қатысып, командасына соңғы минутта жеңіс әкелді. Ол қызы Нигелланың аспаздық шоуларында кейде қонақ ретінде пайда болды. Лоусон консервативті «Standpoint» журналының кеңесшілер кеңесінде жұмыс істеді. 2013 жылы Лоусон Ұлыбританияның Еуропалық Одақтан шығуын жақтады. Ол «Еуропалық Одақтан шығудан алынатын экономикалық пайда, шығындардан әлдеқайда көп болады» деген пікір білдірді. 2016 жылғы ЕО референдумында ол шығуды қолдады және «Vote Leave» науқанының төрағасы болып тағайындалды.

Шығыстар туралы жанжал

Ұлыбритания парламенттік шығындар дауы кезінде, Лоусон Гаскониядағы шаруа үйін өзінің негізгі тұрғын жері деп тіркеу арқылы түнгі жатқанға 16 000 фунт стерлинг көлемінде өтемақы алғаны туралы хабарланды.

Әлемдік ауа райының жылынуына қатысты көзқарас

Лоусон климаттың өзгеруін жоққа шығару қозғалысына қатысты және адамның әрекетінен туған жаһандық жылынудың әсері шамадан тыс үлкейтілген деп есептеді. 2004 жылы Лоусон тағы алты адаммен бірге «The Times» газетіне Киото протоколына қарсы хат жазып, климаттың өзгеруіне байланысты маңызды ғылыми белгісіздіктер бар екенін мәлімдеді. 2005 жылы Лоусон мүшесі болған Лордтар палатасының Экономикалық істер жөніндегі таңдау комитеті климаттың өзгеруіне қатысты зерттеу жүргізді. Комитет өз есебінде Ұлыбританияның Қаржы министрлігін климат саясатында белсенді рөл атқаруға шақырды, ХІХХ процесінің объективтілігіне күмән келтірді және Ұлыбританияның болашақ халықаралық климат келіссөздеріне қатысуын өзгертуді ұсынды. Есепте климат саясатының экономикалық шығындары мен пайдасы арасындағы үйлесімсіздік көрсетілді, сондай-ақ Киото протоколында белгіленген парниктік газдар шығарындыларын азайту мақсаттары сынға алынды. Бұл есепке жауап ретінде «Carbon Trust» бас экономисі Майкл Грабб Киото протоколын қорғап, комитеттің есебін «көңіл көшірмейтін» деп сипаттап, «Prospect» журналына мақала жазды. Лоусон Граббтың мақаласына жауап беріп, оны «[ ] климаттық өзгеріске қарсы құрылтайдың зияткерлік банкроттығының» мысалы ретінде сипаттады. Сондай-ақ, Лоусон Киотоның тәсілі «дұрыс емес» екенін айтып, ХІХХ-ты «жабуға» шақырды. Лордтар палатасының есебі жарияланған шақта Ұлыбритания үкіметі Брентфорд лорды Стерн басқарған Стерн шолуын бастады. 2006 жылы жарияланған «Стерн шолуы» бойынша климаттың өзгеруінің ықтимал салдары климатты тұрақтандыру бағдарламасының шығындарынан әлдеқайда көп. 2006 жылдың 1 қарашасында жарияланған Лоусонның Саясатты зерттеу орталығының (CPS) ой-толғауындағы лекциясы Стерн шолуына қарсы шығып, парниктік газдар шығарындыларын азайтудың орнына жаһандық климаттың өзгеруіне бейімделуді ұсынды. 2008 жылы Лоусон 2006 жылы CPS-ке берген лекциясын кеңейтетін «Ақылға шақыру: Жаһандық жылынуға салқын көзқарас» атты кітап жариялады. Ол жаһандық жылыну болып жатқанына қарамастан, бұл өзгерістердің әсері апатты емес, салыстырмалы түрде орташа болады деп дәлелдеді. Ол шұғыл шаралар қабылданбаса, апат болатынын болжаған «нашарлыққа ұшыраған» саясаткерлер мен ғалымдарды сынға алды. 2008 жылдың шілдесінде консервативті «Standpoint» журналы Лоусон мен консервативті саясаттың басшысы Оливер Летвинмен екі жақты сұхбаттың транскрипциясын жариялады, онда Лоусон Летвиннің жаһандық жылынуға қатысты көзқарасын «аспандағы пирог» деп сипаттап, оны және консервативті алдыңғы қатарды «нақтылыққа жетуге» шақырды. 2009 жылдың 23 қарашасында Лоусон жаңа ой-толғаудың төрағасы болды, «Глобалды жылыну саясаты қоры» (GWPF), климаттың өзгеруін жоққа шығаруды насихаттауға қатысатын тіркелген білім беру қайырымдылық ұйымы. Уорд сонымен қатар Лоусонды 2010 жылы BBC радиосында Антарктика мұзының көлемі оның қателігі оның қарсыласы профессор Кевин Андерсон көрсеткеннен кейін де өзгермегенін қайталап айтқаны үшін сынға алды. 2017 жылдың тамызында BBC радиосына берген сұхбатында Лоусон «ресми деректер» өткен онжылдықта «әлемнің орташа температурасы сәл төмендегенін» көрсеткенін және ХІХХ сарапшылары экстремалды ауа-райы құбылыстарының күшеюін анықтамағанын мәлімдеді. Бұл мәлімдемелерге байланысты BBC-нің баяндамасындағы бағдарламада Мет Офисінің Питер А. Стотт Лоусон екі мәселе бойынша да қателескенін айтты.

Lawson was involved with the climate change denial movement and believed that the impact of man made global warming had been exaggerated. In 2004, along with six others, Lawson wrote a letter to The Times opposing the Kyoto Protocol and claiming that there were substantial scientific uncertainties surrounding climate change. In 2005, the House of Lords Economics Affairs Select Committee, with Lawson as a member, undertook an inquiry into climate change. In their report, the committee recommended the HM Treasury take a more active role in climate policy, questioned the objectivity of the IPCC process, and suggested changes in the UK's contribution to future international climate change negotiations. The report cited a mismatch between the economic costs and benefits of climate policy and also criticised the greenhouse gas emission reduction targets set in the Kyoto Protocol. In response to the report, Michael Grubb, chief economist of the Carbon Trust, wrote an article in Prospect magazine, defending the Kyoto Protocol and describing the committee's report as being "strikingly inconsistent". Lawson responded to Grubb's article, describing it as an example of the "intellectual bankruptcy of the [ ] climate change establishment". Lawson also said that Kyoto's approach was "wrong headed" and called on the IPCC to be "shut down". At about the same time as the release of the House of Lords report, the UK Government launched the Stern Review, an inquiry undertaken by the HM Treasury and headed by Lord Stern of Brentford. According to the Stern Review, published in 2006, the potential costs of climate change far exceed the costs of a programme to stabilise the climate. Lawson's lecture to the Centre for Policy Studies (CPS) think tank, published 1 November 2006, opposed the Stern Review and advocated adaptation to changes in global climate rather than reducing greenhouse gas emissions. In 2008, Lawson published a book expanding on his 2006 lecture to the CPS, An Appeal to Reason: A Cool Look at Global Warming. He argued the case that, although global warming is happening, the impact of these changes will be relatively moderate rather than apocalyptic. He criticised those "alarmist" politicians and scientists who predict catastrophe unless urgent action is taken. In July 2008, the Conservative magazine Standpoint published a transcript of a double interview with Lawson and Conservative Policy Chief Oliver Letwin, in which Lawson described Letwin's views on global warming as "pie in the sky" and called on him and the Conservative frontbench to "get real". On 23 November 2009, Lawson became chairman of a new think tank, The Global Warming Policy Foundation (GWPF), a registered education charity, involved in promoting climate change denial. Ward also criticised Lawson for repeating in a 2010 BBC radio debate that Antarctic ice volumes were unchanged even after his error was highlighted by his opponent, Professor Kevin Anderson. In a BBC Radio interview in August 2017, Lawson claimed that "official figures" showed "average world temperature has slightly declined" over the preceding decade and that experts in the IPCC found no increase in extreme weather events. In a follow up programme on the BBC's presentation of these claims, Peter A. Stott of the Met Office said Lawson was wrong on both points.

Экономика

Лоусон Дэвид Кэмеронның коалициялық үкіметінің экономикалық саясатын сынап, шығындарды қысқарту жөніндегі консультациялық жоспарларды "жарнамалық әрекет" деп атады. 2011 жылдың қараша айында ол евроаймақты "ретпен" таратуға шақырды.

БАҚ-та

2006 жылы Лоусон «Тэтчеризмнің өрлеуі» тақырыбында BBC телеарнасының деректік «Тори! Тори! Тори!» сериалына сұхбат берді. 2010 жылы ол «Анализ» бағдарламасында банктік реформаны талқылады. Лоусон 1986 жылғы «Биг Бенгтің» күтпеген салдары инвестициялық банктердің қарапайым халыққа қызмет ететін банктермен бірігуіне және олардың клиенттерінің жинақтарын қауіпке ұшыратуына әкелді деді. Сондай-ақ ол Тэтчердің өрлеуі мен құлдырауы туралы әңгімеледі. Басқа бұрынғы министрлер мен танымал журналистермен өткен пікірсайыста Лоусон саяси өмірге үлкен саяси жоспарлардан гөрі жаңа идеялар мен нақты бағыт қажет екенін айтты.

Францияда тұру

Зейнеткерлікке шыққаннан кейін Лоусон уақытын Лондондағы пәтері мен Францияның Герс департаменіндегі Вик-Фезенсактағы неоклассикалық стильдегі шаруа үйі арасында бөлісті. 2018 жылы Brexit-тен кейін Францияда тұрақты тұруға өтініш білдіргені хабарланды. Бірақ 2019 жылы ол Ұлыбританияда салық төлеуші ретінде тіркелгенін сақтап қалғанын және Франциядағы үйін сататынын мәлімдеді.

Өлім және құрмет көрсету

Лоусон 2023 жылғы 3 сәуірде 91 жасында Истборн қаласындағы үйінде бронхопневмониядан қайтыс болды. Оның қазасы туралы хабарланғаннан кейін премьер-министр Риши Сунак Лоусонды "маған үлгі-өнеге болды" және басқа консервативті саясаткерлерге де шабыт берген адам деп атады. Еңбек партиясының төрағасы сэр Кир Стармер оның "шындығында зор күшке ие" болғанын мәлімдеді.