Кіріспе

Норман Бересфорд Теббит, Барон Теббит, (29 наурыз 1931 жылы туған) – британдық саясаткер. Консервативтік партия мүшесі, ол 1981 жылдан 1987 жылға дейін үкіметте Жұмыспен қамту жөніндегі мемлекеттік хатшы (1981–1983), Сауда және өнеркәсіп жөніндегі мемлекеттік хатшы (1983–1985), Ланкастер герцогдығының канцлері және Консервативтік партия төрағасы (1985–1987) қызметтерін атқарды. Ол 1970 жылдан 1992 жылға дейін Парламент депутаты болды, Эппинг (1970–1974) және Чингфорд (1974–1992) сайлау округтерін өкілдік етті. 1984 жылы Теббит Консервативтік партия конференциясы кезінде Брайтон қаласындағы Гранд-отельде болғанда, Уақытша Ирланд республикалық армиясының жасаған бомбалауынан жарақат алды. Оның әйелі Маргарет жарылыстан кейін мүгедек болып қалды. Ол 1987 жылғы жалпы сайлаудан кейін әйеліне күтім жасау үшін үкіметтен кетті. Теббит 1990 жылы Маргарет Тэтчер отставкаға кеткеннен кейін Консервативтік партия басшылығына кандидат болуды қарастырды, бірақ бұрын әйеліне саясаттан зейнеткерлікке шығуға уәде бергендіктен, кандидат болмауға шешім қабылдады. Ол 1992 жылы Чингфорд округінен қайта сайланбады және Лордтар палатасында өмір бойына Чингфордтан Барон Теббит атанды. Ол 2022 жылдың 31 наурызында палатадан зейнеткерлікке шықты.

Тэтчердің екінші қызметі

1983 жылғы жалпы сайлаудағы Нюфилд зерттеуі Теббитті науқан кезінде радио және теледидар жаңалықтарында екінші ең белгілі консерватор деп тапты, ол 81 рет пайда болды (Тэтчердің 331 рет пайда болуынан кейін). 1983 жылғы қазан айындағы сайлаудан кейінгі қайта құруда Теббит жұмыспен қамту министрлігінен сауда және өнеркәсіп министрі болып тағайындалды, Сесил Паркинсонның орнына келді. Тэтчер Теббиттің Ішкі істер министрі болуын қалаған, бірақ Уильям Уайтлоу бұған вето қойды. 1984 жылы Консервативтік партия конференциясы кезінде Брайтондағы Гранд-отельді ИРА бомбалау кезінде Теббит жарақат алды. 1985 жылы Теббит Консервативтік партия төрағасы және Ланкастер герцогтігінің канцлері болып тағайындалды, себебі Тэтчер оны үкіметте ұстап қалағысы келді. Вестленд ісі кезінде Теббит Сикорский ұшақ корпорациясының Вестленд ұшақтарын иеленуіне қарсы болды. 1986 жылы Теббит британдық базалардан Ливияға жасалған американдық бомбалау шабуылына қарсылық білдірді және Тэтчердің бұл мәселе бойынша Кабинетпен толық кеңеспеуіне наразылық білдірді. Дегенмен, ол BBC-ді шабуылды жағымсыз бейнелегені үшін сынады. Сол жылы ол Гарри Фиббс жазған мақала жарияланғандықтан консервативті студенттер федерациясын таратып жіберді, онда Николай Толстой бұрынғы консервативті премьер-министр Харольд Макмилланның Екінші дүниежүзілік соғыстан кейін казақтарды мәжбүрлеп елге қайтаруға қатысқандығы айтылды. 1986 жылдың 13 сәуірінде Теббит және оның бас штабы Майкл Доббс Тэтчерге Саатчи & Саатчи жүргізген сауалнама нәтижелерін ұсыну үшін Чекерске барды. Сауалнамада инфляция төмендеп, кәсіподақтар әлсіреген кезде «Премьер-министрдің ұрысшыл қасиеттері кемшіліктер ретінде қабылданады: оның табандылығы – қасарысқандық, бірбеткейлігі – икемсіздік, ал күшті еркі – тыңдай алмаушылық ретінде көрінеді» делінген. Теббит пен Доббс оған бұл «TBW факторы» деп аталатынын айтты: TBW «Сол қанды әйелді» білдіреді. Олар Тэтчерге алдағы жалпы сайлауда жайлы болуға кеңес берді. Бірнеше аптадан кейін Теббит Джон Мортимерге берген сұхбатында «The Spectator» журналына Тэтчер туралы былай деді: «Біздің мақсаттарымыз нақты анықталмағанда оның басшылығы мәселесі туындайды. Адамдар оның не істеп жатқанын түсінгенде, оның энергиясына, шешімділігіне және табандылығына, тіпті оған келіспейтін адамдар да, үлкен құрметпен қарайды. Қазір біз қайда бара жатқанымызды білмейміз деген пікір бар, сондықтан сол қасиеттер бізді тартымды сезінбейді». Тэтчер бұған келіспеді және оның өмірбаяны Теббиттің ниетіне күдікпен қарағанын айтады. Сонымен қатар, Тэтчер Young and Rubicam фирмасына өздерінің сауалнамаларын жүргізуді тапсырды, олар Тэтчердің басшылығы мәселе емес деген қорытындыға келді. 1986 жылдың қалған бөлігінде және 1987 жылғы сайлауда Тэтчер Young and Rubicam-ды пайдалануды жалғастырды, бұл сайлау науқаны кезінде Теббитпен шиеленіс тудырды. 1986 жылы Борнмут қаласында өткен консервативтік партия конференциясында Теббит Саатчи мен Саатчи, Доббс және консервативтік партияның зерттеулер жөніндегі директоры Робин Харриспен бірге партияның келесі лозунгын – «Келесі қадам» деп ұсынды. Консерваторлар алғаш рет жаңа стильдегі конференцияны жариялау үшін конференцияға дейінгі жарнаманы қолданды. Теббит Тэтчерді министрлер алдағы үш жылда қандай мақсаттарға жететінін айтатынына көндірді; Саатчи & Саатчи оларды әр министр сөйлесін аяқтаған кезде орналастырылатын плакаттар, листовкалар мен брошюраларды жобалауға қолданды. Мақсат «1986 жылы мен қалаған бейнені көрсету болды: сенімді, біріккен, қайда бара жатқанын нақты білетін және сол жерге жетуге бейілді үкімет». Теббиттің айтуынша, конференция «мен күткеннен де сәтті өтті. Маусым айында біз 7% артта қалдық, қыркүйекте 5% төмен болдық, енді біз бірінші орынға оралдық – бұл позициядан біз сайлау науқаны бойы ешқашан бас тартқан жоқпыз. Премьер-министрдің рейтингісі бірден қалпына келтірілді». 1987 жылғы наурыздағы MORI сауалнамасы Теббитті Тэтчердің мұрагері ретінде сайлаушылар арасында екінші орынға қойды (Хестеллайн: 24%, Теббитке қарсы: 15%); алайда консервативті сайлаушылар арасында Теббит көшбасшы болды (Хестеллайн: 14%, Теббитке қарсы: 21%). 1988 жылғы қазандағы MORI сауалнамасы консервативті сайлаушылар арасында ұқсас нәтижелер көрсетті (Хестеллайн: 22%, Теббитке қарсы: 15%) және (Хестеллайн: 20%, Теббитке қарсы: 26%). Алайда Тэтчер бірде Руперт Мердокқа: «Мен оны тіпті қаласам да Тори партиясының басшысы етіп сайлай алмаймын, ел де оны басшы етіп сайламайды» деген. 1987 жылдың 6 қаңтарында журналист Хьюго Янг «The Guardian» газетінде Теббитке жатқызылған цитата жариялады. Теббиттің бас штабы Майкл Доббс Янгтың Теббитке деген жек көруін айта отырып, газетке хат жазды, «Бұл оның [Мырза Янг] Теббитке жатқызған цитатаны ойлап табуын түсіндіруі мүмкін» деді. Цитата: «Ақыл-ойы бар ешкім консерваторларға дауыс бермейді». Алайда бұл хат жарияланғанға дейін «ойлап табу» деген сөздер алынып тасталды. Бұл хат жарияланғаннан кейін «The Guardian» газеті цитатаны қайта жариялады, ал Янг оны «The Spectator» журналына жазған хатында қайтадан Теббитке жатқызды. Теббит егер «The Guardian» газетіне қарсы шара қолданылмаса, Лейбористтік партия бұл цитатаны алдағы жалпы сайлауда консерваторларға қарсы пайдаланады деп қорқынышпен қарады. Тэтчердің келісімімен Теббит газетке цитатаны қайтару және Теббитке кешірім сұрау үшін сотқа шақырумен қорқытты. Сот ісі 1988 жылға дейін жалғасты, содан кейін «The Guardian» газеті кешірім сұрады, цитатаны қайтаруды жариялады және соттан тыс келісім шарты бойынша 14 000 фунт стерлинг төледі. 1987 жылғы жалпы сайлау кезінде Теббит және Саатчи & Саатчи консерваторлардың экономика мен қорғанысқа бағытталған науқанына жетекшілік етті. Алайда «Дүйсенбі күні» Марплан сауалнамасы консерваторлардың 2% көшбасшылығын көрсеткен кезде, Дэвид Янг, Тим Белл және Young and Rubicam фирмасының «шұғылдағы» тобы Лейбористтік партияға қарсы агрессивті хабарламаны жақтады. Янгтың естеліктеріне сәйкес, Янг Теббиттің жеңін ұстап алып, «Норман, маған тыңда, біз бұл сайлауды ұтып аламыз» деп айғайлады. Өз естеліктерінде Теббит консерваторлардың науқанын қорғайды: «Біз Лейбористтік партияның әлсіз болған жерлерінде және біздің күшті болған жерлерімізде – қорғаныс, салық және экономикада жоспарланғандай аяқтадық». Алайда сайлау науқаны кезінде Теббит пен Тэтчер арасында дау болды. Теббит науқанның басында әйеліне күтім көрсету үшін сайлаудан кейін үкіметтен кететінін Тэтчерге хабарлаған. Өз естеліктерінде Тэтчер Кабинеттен осындай ойдас адамды жоғалтқанына «қатты өкінді» деді. 1987 жылдың 31 шілдесінде Теббит Құрметті серіктестер орденіне тағайындалды.

Арқалық орындықтар

Сауда және өнеркәсіп министрі ретінде Теббит 1984 жылғы қарашада British Telecom компаниясын жекешелендірді. 1987 жылғы 3 қарашада ол компания директоры болды, бұл оған қосымша жалақымен қатар компания акцияларын да әкелді. 1987 жылдың соңы мен 1988 жылда Теббит Майкл Хесселтинмен бірігіп, Лондонның ішкі білім беру органының таратылуы үшін күресті, оны артқы қатардағы түзету арқылы іске асырды. Теббит сондай-ақ Гонконгтан 50 мың үй шаруашылығына (шамамен 250 мың адам) британдық азаматтық беру туралы заң жобасына қарсы консерваторлардың сәтсіз бүліктеріне қатысты. 1988 жылғы сәуірде Теббит Оңтүстік Африкалық шенеуніктер алдында Оңтүстік Африкадағы апартеидті сынағандарды қорқыныш пен екіжүзділікпен айыптады. Оның сөзіне қарағанда, қара нәсілділер Оңтүстік Африкадағы апартеидті сынағанымен, Оңтүстік Африкадағы қара тайпалар арасындағы зорлық-зомбылыққа қарсы шыққан жоқ. Сол кезде Лондонға келген архиепископ Десмонд Туту Тэтчерден бұл мәлімдемелерді жоққа шығаруды сұрады, бірақ ол Теббитті қорғады. 1990 жылғы сәуірде Теббит "крикет тестісін" немесе "Теббит тестісін" ұсынды, онда Ұлыбританиядағы этникалық азшылықтардың Англияның крикет командасын (ата-тегі елдерінің командасын емес) қолдайтыны британдық екендігінің көрсеткіші ретінде қарастырылуы керек екенін айтты: "Британиядағы азиялықтардың көп бөлігі крикет тестінен өте алмайды. Олар қай жақты жақтайды? Бұл қызықты тест. Сіз әлі де қайдан келгеніңізді еске аласыз ба, әлде қазір қайда тұрғаныңызды ма?" 1991 жылы Теббит Вудроу Уайатқа кейбір иммигранттық қауымдардың "өз мәдениеттерін сақтауға тырысатынын, мысалы, Брэдфордтағы мұсылмандар және т.б., және олар өте қауіпті" деп ойламайтынын айтты. 2005 жылғы тамызда, 7 шілдеде Лондонда болған шабуылдан кейін, оны үш жас пакистандық және бір ямайкалық жігіт жасады, Теббит бұл көзқарасын қорғады. 1988 жылғы 19 желтоқсанда Вудроу Уайатпен сөйлескенде Теббит, егер Тэтчерді "көліктің қағып кеткеніне және оның орнына келген адам оның жұмысын жояды деп ойласа ғана" саясатқа қайта оралатынын айтты. Басқа бір жағдайда (1990 жылғы 22 ақпанда) Теббит Уайатқа Тэтчер кенеттен отставкаға кетсе, консерваторлардың жетекшілігіне таласатынын айтты; бірақ Алек Дуглас Хоум Тэтчердің шаршағандықтан келесі сайлауда қатыспайтынын айтқанда, Теббит келіспеді: "Оның керемет төзімділігі бар". 1990 жылғы қарашада Джеффри Хоу үкіметтен кеткеннен кейін Тэтчер Теббитті Білім министрі ретінде кабинетке қайтаруды сұрады, бірақ ол мүгедек әйеліне күтім жасап жатқанын айтып бас тартты. 1990 жылғы консерваторлардың жетекшілігіне сайлау кезінде Теббит Тэтчердің сайлауалды штабында болды, оның консерваторлардың депутаттары арасындағы қолдауын бағалау жұмысын атқарды. Тэтчердің өмірбаяуын жазған Джон Кэмпбеллдың айтуынша, Теббит "Тэтчердің ең белсенді жақтасы болды, ол Хесселтинге қарсы күресті Белгравиядағы үйінің алдында өткізген басылыммен жалғастырды". Бірінші дауыс беруден кейін, бірақ нәтижелер белгілі болмай тұрып, Теббит Тэтчердің екінші дауыс беруде жеңіске жетпесе, екінші дауыс беруге қатысуға міндетті екенін айтты. 21 қарашада Тэтчермен кездескенде Теббит оған Хесселтинге қарсы жеңіске жете алатын ең үздік кандидат екенін айтты. Алайда, Тэтчер келесі күні жарыстан бас тартты. Теббит өзі де қатысуға ниеттенді, бірақ қатыспады. Кейін Теббит Джон Мейджорға қолдау көрсетті. Мейджор Маастрихттен әлеуметтік тараудан және бірыңғай валютадан бас тарту туралы шешіммен оралғаннан кейін, Теббит 1991 жылғы 18 желтоқсандағы дебатта жаңа өкілеттіктерді сынға алған депутаттардың бірі болды. Ол үкіметтің "федералистік ақымақтыққа" қарсы қорғанысқа шығып отырғанын және Маастрихтте "біздің конституциямызға, осы палатаның өкілеттігіне, жеке адамдар мен бизнестің өміріне бірнеше көпірлер салынғанын" мәлімдеді.

Төменгі палатадан шыққаннан кейін

Теббит 1992 жылғы сайлауға қатыспауға шешім қабылдады, оның мүгедек әйеліне күтім жасауға көбірек уақыт бөлгені болды. Сайлаудан кейін оған өмір бойғы жұртшылық дәрежесі берілді және ол 1992 жылдың 6 шілдесінде Лондонның Уолтем-Форест ауданындағы Чингфорд бароны атанды. Оның бұрынғы Чингфорд сайлау округі 1997 жылы шекара өзгерістеріне байланысты Вудфорд Гринмен біріктірілді және оны Консервативтік партия үшін оның ізбасары және шәкірті Иэн Дункан Смит сақтап қалды. Теббит бірде былай деді: "Егер мені оңшыл деп ойласаңыз, осы жігітпен танысып көріңіз".

Маастрихт шарты мен Еуропа

1992 жылдың 11 тамызында Вудроу Уайат күнделігіне: "[Тэтчер] Теббитпен жаңа одақ құрған сияқты, ол оны қоздырып, [Келісім туралы] көптеген сөздерді айтады", - деп жазды. 1992 жылдың қазан айында Брайтон қаласында өткен Консервативтік партия конференциясында Теббит Джон Мейджор үкіметін Келісімге шабуыл жасаған сөзімен ұятқа қалдырды. Ол трибунаға шыққанда, аудиторияның бір бөлігі қол соқты, сол кездегі Консервативтік партия төрағасы Норман Фаулердің күнделігінде олар "жас, футболка киген, агрессивті түрде өзіне сенімді – партиямыздың пиво ішкен жастары" деп сипатталды. Теббит Келісімнің көшірмесін жоғары көтеріп, конференцияға Келісім туралы бірнеше сұрақ қойды: олар бірыңғай валютаны қалай ма, әлде Еуропалық Одақтың азаматы болғысы келе ме? Көрермендер әр сұрақтан кейін "Жоқ!" деп айқайлады. Теббит құлшына қол шапалақтап қарсы алынды және құттықтаулардың арасында конференц-залдың ортасына қарай толқып кірді. Консервативтік партияның парламенттік хатшысы Гилс Брандрет күнделігіне былай деп жазды:

Қаланың барлық жерінде Норман Теббиттің Еуропа тақырыбындағы әсерлі, жарқын сөйлегені талқыланып жатыр. Ол Маастрихтті сынап-жарды, валюталық одаққа немқұрайлылық танытты, премьер-министрді сынай қарады және конференцияны (немесе оның көп бөлігін) одан да көп нәрсе талап ету үшін аяқтарына тұрғызды. Ол қолдарын жоғары көтеріп, құттықтауды қабылдады, Норман – жеңімпаз. Мейджор өзінің естеліктерінде Теббитті екіжүзділік пен адалдықсыздыққа айыптады, себебі Теббит 1986 жылы Консервативтік партия депутаттарын Бірыңғай Еуропалық актіге дауыс беруге ынталандырған, бірақ қазір Маастрихтті қабылдамау үшін үгіл жүргізіп жатыр. 2007 жылдың наурыз айында Теббит британдықтардың ЕО-дан шығуын жақтаған Better Off Out көппартиялық науқанының демеушісі болды. Теббит өзінің қолдауын түсіндіретін мәлімдеме жасады:

1970 жылы Ұлыбританияның Ортақ нарыққа мүшелігін қолдағаннан бастап, Ұлыбритания 21-ғасырдағы дамып келе жатқан Еуропалық Республикадан жақсырақ болады деп сенемін. Біз, британдықтар, мың жылдық өзін-өзі басқару тарихына иеміз. Біз басқа елдерге қарағанда ұзақ жылдар бойы еркін және демократиялық елміз. Еуропалық Одақ жұмыс істейтін демократия болу үшін тым әртүрлі, тым бюрократиялық, корпоративтік және тым орталықтандырылған. Біз Еуропадағы достарымызбен және әлемнің қалған бөлігімен сауда жасауға қуаныштымыз, бірақ өзімізді өзіміз басқаруды артық көреміз.

1992 жылдан кейін Консервативтік партиямен байланысы

Теббит 1994 жылы 17 қарашада Джон Мейджор туралы жеке айтты: "Ол әлсіз адамның ақымақтықпен үйлескен жарылқаулығын көрсетеді". Мейджорды қолдау үшін не қажет деп сұрағанда, Теббит былай деп жауап берді: "Брюссель механизмімен барлық жағынан айналысатын, жалғыз міндеті осы болатын жаңа бөлім құрылуы керек. Біз ЕО-дан шығуды қаламаймыз, бірақ оны манипуляциялап, ұнамайтын әрбір қадамын тоқтатуымыз керек. Оның қаруы – «жоқ, жоқ, жоқ» болуы керек. Ол мақұлдамайтын немесе біз мақұлдамайтын нәрсеге вето қою керек". 1995 жылы Теббит Джон Редвудтың Консервативтік партия төрағалығына үміткерлігін ашық қолдады, оның "ақылы, батылдығы мен әзіл-қалжыңын" жоғары бағалады. 2000 жылдың маусым айында New Statesman журналына берген сұхбатында Теббит Хейгтің оңға қарай жылжуын мақтап, "[Майкл] Портильоның жанкүйері болмағанын" айтты. Тэтчердің отставкасынан кейін Консервативтік партия төрағалығына үміткер болмауы туралы ойланып, былай деді: "Партияға не болғанын қарасам, мен өзімнің міндетімнен бас тартқаным мүмкін деп ойлаймын. Мен Блэрдің премьер-министр болуына жол бергенім үшін ар-ойымды жеп жүргендердің бірімін деп санаймын". Мейджордың премьер-министр болуына мүмкіндік бергеніне өкінгенін сұрағанда, Теббит: "Мен оған көмектестім. Егер мен оған қарсы шықсам, ол көзге түспес еді. Мен Майкл Хеселтинге қарсы шығар едім. Мен тез шешім қабылдауым керек болды. Әйеліммен берген сөзімнен бас тартқым келмеді, ол мені алдыңғы қатардағы саясаттан шығарғанын айтқан еді. Бұл қалай жұмыс істейді? No 10 мүгедек арбадағы адамға лайықты ма еді? Осының бәрі ойға келеді. Егер Майкл жеңіске жеткен болса, ол мені үкіметіне шақырар еді, мен мұны қаламаймын. Мен өзімнен: "Неге мен мұның бәрін тәуекелге тігемін?" деп сұрадым. Мен шешім қабылдадым, бұл жұмыста мен толық апатқа ұшырауым мүмкін еді. Мүмкін. Сондықтан мен сол жерде қалдым. Оны қайта жазуға болмайды, қайтадан бастауға болмайды". Ол бұрынғы Консервативтік студенттер федерациясының жетекшісі Марк Макгрегорды, Теббит "ақылсыз оң либертариандық саясат" үшін таратып жібергенін атады. Содан кейін, сол жылдың қазан айында Теббит "Қозғалыс" деп аталатын консервативтік "модернизаторлар" тобын оны партиядан шығаруға тырысқаны үшін айыптады. Теббит "Қозғалыс" бұрын Кеннет Кларк пен Майкл Портильоны партия төрағалығына қолдаған он үш мүшеден тұратын "еркін" топ екенін айтты. Дункан Смит кейін Теббитті ешқашан шығарып тастамайтынын жоққа шығарды, ал Тэтчер Теббитті шығару әрекеттеріне "қорқынышпен" қарағанын және оған "оның толық қолдауымен" екенін айту үшін телефон соқты. 2003 жылдың ақпан айында Теббит Лондонның Палл Молл қаласындағы Реформалар клубында Журналистер институтының аудиториясына сөз сөйлеп, журналистерді "ашық, адал және құлшыныспен пікірталас" пайдасына саяси дұрыстықты қабылдамауға шақырды. Ол "қорқақ" саясаткерлерді, оның ішінде өз партиясының мүшелерін, Британияда PC тілі мен идеяларының әдеттегідей қалыптасуына жол бергені үшін кінәлады. Теббит 2005 жылғы Консервативтік партия төрағалығына сайлау кезінде Дэвид Дэвисті қолдады. 2006 жылдың 30 қаңтарында ол Консервативтік партияның оң жақтағы нағыз жақтастарынан бас тартқанын айыптап, жаңа төраға Дэвид Кэмеронның "партияны орталықтан солға жылжытуға" тырысуына қарсы болды. 2007 жылдың қыркүйегінде The Times газетіне берген сұхбатында Теббит консерваторлардың Тачердің деңгейіндегі біреуінің жоқтығын айтты және Кэмеронның командасы Итоннан білім алғанының маңызды еместігін айтты. "Көптеген адамдар басқа жартысы қалай өмір сүретінін білмейді. Дэвид пен оның әріптестері – қазіргі уақытта Орталық кеңседе жұмыс істейтін өте ақылды жастар – ақыл-ой жағынан өте ақылды, бірақ олар әлем туралы ешқандай тәжірибеге ие емес. Ол көп уақытын Консервативтік партияда және PR-мен айналысады. Бұл көшедегі адамдардың көпшілігіне тән тәжірибе емес. Бұл нағыз шабуыл және бұл оған зиян келтіреді деп ойлаймын". 2008 жылдың ақпан айында көлеңкедегі білім беру министрі Майкл Гоув жазған мақаладан кейін Теббит "Блэршіліктің улы ағашы" деп сипаттаған нәрсеге наразылық білдірді, ол Консервативтік партияның алдыңғы қатарында "егілгенін" айтты. Теббит Консервативті жолды алға тобының вице-президенті. Ол Консервативтік партияның "орталық оңға" қарай жылжуына қатысты сын-пікірін жалғастырып, олардың дәстүрлі оң жақ дауыс беруден бас тартуы саяси босқалық туғызды, бұл Ұлыбритания Тәуелсіздік партиясының (UKIP) өркендеуіне, оның ішінде консерваторлардан екі депутаттың партиядан кетуіне әкелді. Теббит 2014 жылғы Лордтар палатасы реформасы туралы заңға сәйкес 2022 жылдың 31 наурызында Лордтар палатасынан кетті. Oxfam қайырымдылық ұйымының өкілі Теббиттің пікірі "әдемі және көмектеспейтін" екенін айтты. Кейін Лорд Теббит "ақшаның көп бөлігі саясаткерлердің қалтасына түсіп, соғыс лордтарына қару сатып алуға жұмсалады" деген мәлімдемесін қорғады.

Гомосексуализм

1998 жылдың қарашасында "The Daily Telegraph" газетіне жазған хатында Теббит гомосексуалдардың Ішкі істер министрі болуына тыйым салу керек екенін айтты. Консервативтік партияның өкілі Теббиттің "қалыптан шыққан" екенін айтты, ал консервативтік партияның сол кездегі жетекшісі Уильям Хейгтің ресми өкілі Хейг Теббитпен келіспейтінін мәлімдеді. 2013 жылы ол өзінің "Телеграф" блогында гомосексуал адамның Ішкі істер министрі бола алатынына қатысты көзқарасы өзгергенін жазды. 2004 жылы ол Ұлыбритания үкіметінің 2004 жылғы Азаматтық серіктестік заңына қарсылық танытты. 2013 жылдың мамыр айында "The Big Issue" журналына берген сұхбатында Лорд Теббит коалициялық үкіметтің Неке (бір жынысты жұптар) заң жобасын қабылдауға баруы торилердің қанатын қанағаттандырмағанын айтты. Ол сондай-ақ, лесбиян патшайымның қолдан ұрықтандыру арқылы болашақ монархты дүниеге әкелуі мүмкін екенін және заң оған мұра салығынан қашу үшін өз ұлына үйленуге рұқсат беруі мүмкін екенін болжады. 2018 жылы Теббит Хоустың тағы бір дін қызметкерімен азаматтық серіктестігі болғандықтан, жаңа деканы Джо Хоустың жүргізген Сент-Эдмундсбери соборындағы қызметке қатыспайтынын мәлімдеді. Теббит Хоусты "содомит" деп сипаттады. Хоуес өзінің пікірлері үшін Теббитке ешқандай жаман ниеті жоқ екенін айтты және былай деді: "Мен әрқашан Лорд Теббиттің Брайтон бомбасынан кейін әйеліне осындай адалдықпен қамқорлық жасағанына қызығушылық таныттым".

Солтүстік Ирландия

1999 жылдың қазанында ол Корольдік Ольстер полициясын тарату жоспарларына қарсы шықты. Теббит полицияның атын және белгісін "жаңартудың қоқысқа салуына" қарсы екенін айтты және RUC "қанды хаос пен заң үстемдігі арасындағы жіңішке жасыл сызық" болғанын мәлімдеді. Теббит сондай-ақ Блэрдің Лейбористер конференциясында "адамдарды босатуға" берген уәдесін сынап: "Ол оларды босатты. 250-ден астам террорист, бомбалағандар және ақы талап етушілер. Аяқ сындырушылар, адам тонаушылар, өрт қойғыштар мен кісі өлтірушілер босатылды. Бірақ олардың құрбандары әлі де тұтқында. Кейбіреулері сынған денелерінде тұтқын болып отыр. Ал кейбіреулері жақындарының қазасына қайғырып түрмеге қамалған. Тағы да кейбіреулері қабірде өлімге ұшырады".

Басқа тараптар

2001 жылдың мамыр айында The Spectator журналында жарияланған мақаласында Теббит Сыртқы істер министрлігінің зейнеткерлікке шыққан британдық қауіпсіздік қызметінің агенттерінің 1990 жылдары Джеймс Голдсмиттің «Референдум» партиясына, содан кейін UKIP партиясына тымысынан кіргенін мәлімдеді. Теббит осы мәселеге қатысты тәуелсіз сараптама жүргізуді ұсынды.

Иммиграция

2014 жылдың маусым айында, Бирмингемдегі мектептерге енуге бағытталған деген исламисттік қастандыққа жауап ретінде Теббит The Daily Telegraph газетінде былай деп жазды: "Бирмингемдегі мектептерде болып жатқан жағдайға ешкім таңғалмауы керек еді. Мен осы туралы 20 жылдан астам бұрын айтқанмын, ал Энох Пауэлл осыған дейін ескерткен болатын. Біз өз қоғамымызда өмір сүру үшін емес, өз отандарының қоғамын қайта жасайтын үшін келген тым көп иммигранттарды қабылдадық".

"Шетелдіктер" сөзі

2017 жылы лорд Теббит Brexit заңына енгізілген, Brexit-тен кейін Еуропалық Одақ азаматтарының Ұлыбританияда тұру және жұмыс істеу құқығын кепілдендіретін Лордтардың түзетусін сынады. Ол сондай-ақ Лордтарды "тек шетелдіктердің құқықтары туралы ойлауымен" және "британдықтарды емес, шетелдіктерді қорғауымен" кінәлады, себебі Тереза Мэй бұл түзетуді заң жобасынан шығарып тастауға ниеттенген болатын, осылайша Brexit-тен кейін Еуропалық Одақта тұратын британдық азаматтардың құқықтарын қамтамасыз етуді көздеді. Оның сөздері көптеген Лордтардың (бірақ консерваторлар қатарынан бірінің-екісінің қолдауына ие болды) "көңілдерін аударды", сондай-ақ ол "Әрине, біздің шетелдегі азаматтарымызды қорғауға қазіргі таңда күшіміз жетпейді, ондай кемелер бізде енді көп қалған жоқ" деп қосты.

Жеке өмір

Лорд Теббит қазіргі уақытта Саффолк графтығының Бьюри Сент-Эдмундс қаласында тұрады. Ол агностик. 2011 жылдың наурыз айында берген сұхбатында Құдай бар деп ойлайсыз ба деген сұраққа ол әзілдеп: "Білмеймін. Бар болу керек еді. Әйтпесе, жағдай жақсырақ болар еді", - деді. Оның екі ұлы мен бір қызы бар. Ол "көңілді әуесқой шеф-аспаз" деп сипатталған және аң етін дайындау туралы кітап жариялаған. 2013 жылдың желтоқсанында Теббит жүрекке шабуыл жасады, содан кейін Ұлттық денсаулық сақтау жүйесінің (NHS) жылдам және тиімді әрекеттеріне ризашылық білдірді. 2014 жылдың мамыр айында берген сұхбатында ол 40 жылдан астам уақыт бойы жүрек аритмиясының бір түрімен күрескенін айтты: "Жүрегімде проблема болу мүмкіндігі туралы күдік мені өмірімдегі бұрынғы оқиғалар туралы ойлануға мәжбүр етті", - деді ол 1954 жылы RAF истребителінің апатын еске алып. "Менің ойымша, сол таңда, кешегі күнінің стресінен және жеткіліксіз ұйықтағандықтан, мен ұшып тұрғанда есімді жоғалттым".

БАҚ-та

1980 жылдардың аяғында Теббит жиі стендап-комик Бен Элтонның мазақтауына түсті, ол оны көбінесе "Нормо Теббс" деп атады. Теббит 2006 жылы BBC телеарнасының "Тори! Тори! Тори!" деректік сериалында Тэтчершілдіктің өрлеуі туралы сұхбат берді. 2011 жылы "Телеграф" блогында жариялаған мақаласында ол Майкл Уайттың "Гардиан" газетіндегі мақаласын мақтады. Теббит Уайттың мақаласын (Паулин Пирстің 2011 жылғы Тори партиясының конференциясына сапары туралы есеп) "саясаттың ортақ негізі туралы менің теориямның нақты бейнесі" деп сипаттады. Сыншылар Теббитті "Чингфордтың терісқабықтысы" деп атады. Ол Маргарет Тэтчердің кабинетінде тәртіп сақтап, әріптес министрлерін ұрып-соққан, былғары киім киген, қатыгез бовербой ретінде сатиралық "Spitting Image" телешоуында бейнеленді. Лондон университетінің колледжіндегі ағылшын тілі профессоры Джон Муллан былай деп жазды: "Spitting Image және, мүмкін, орта таптың қиялында Норман Теббитке дауыстық айтылуында Ессекс акценті қосылды, ол оны мүлдем иемденбеген. Ол өкілдік еткен нәрсесіне байланысты олай сөйлеуі керек еді". 2010 жылдың 23 ақпанында Теббит Бьюри Сент-Эдмундс қаласындағы Қытай Жаңа жылы шеруі кезінде қытайлық әйгілі аждаһаға шабуыл жасады деген айып тағылды. Ол Қытай Жаңа жылы екенін білмегендіктен, "дәстүрлі костюм киген баланың арт жағын тепкілеген" делінген. Кейінірек Теббит: "Менің реакциям ешқандай шектен шыққан жоқ деп ойлаймын. Мен шуды азайту үшін қолымды барабанға қойдым, барабаншыдан не болып жатқанын сұрадым, ал ауырсынуым үшін саусағыма соққы тиді. Содан кейін аждаһа маған шабуыл жасады. Мен оған қарсы шабуыл жасадым және, мүмкін, оны тебіп жібердім. Мен оны қалай жеңу керектігін білмедім. Бұрын ешқашан аждаһа шабуыл жасаған емеспін" деді. Оқиғадан кейін бір күн өткен соң жергілікті консервативті қала кеңесінің мүшесі Чанг мырза Теббитке барып, кешірім сұрады. Чанг: "Мен оның әрекеттерінен ренжідім дедім. Ол кешірім сұрады. Содан ғана ол не істегенін түсінді" деді. 2009 жылдың мамыр айында Теббит сайлаушыларды алдағы Еуропалық парламент сайлауында негізгі үш саяси партияны елемеуге шақырды. 2009 жылдың наурызында Ұлыбританияның Тәуелсіздік партиясына (UKIP) дауыс беретінін айтқан Теббит: "Жергілікті сайлауды британдық жұртшылық әдеттегідей қабылдауы керек", - деді, бірақ Еуропалық сайлауды қатысты партияларға хабар жіберу үшін пайдалануды ұсынды. Теббит адамдардың UKIP-тен басқа да, Жасыл партия сияқты бірнеше кіші партияларға дауыс бере алатынын айтты, бірақ Британдық Ұлттық партияға дауыс беруге қарсы болды. 2013 жылдың шілдесінде Теббит Питер Хеннессидің BBC Radio 4 бағдарламасының бір бөліміне қатысты, онда ол өмірі мен мансабы туралы айтты. Сол жылдың басында ол Маргарет Тэтчерге құрмет көрсетіп, "қазір оған ұқсас біреудің" болғанын тіледі. 2016 жылы Теббит "Бобби Сэндс: 66 күн" деректі фильміне сұхбат берді.

Баспасөзші болып жұмыс істеу

Теббит 1995–1997 жылдары The Sun газетінде, 1997–2001 жылдары The Mail on Sunday газетінде, ал 2010 жылдан бері The Daily Telegraph газетінде мақалашы болды. Теббит бұрын The Guardian және New Statesman басылымдарында да жазған.