Кіріспе

Корей-американдық ұшқыш (1932–2022)

Но Кум сок (hangul=노금석; 10 қаңтар 1932 – 26 желтоқсан 2022) Отаршылдық үкімде Ноға жапондық Окамура Киёши есімін қабылдау талап етілді. Кейін ол Кеннет Х. Роу деген ағылшын есімін қабылдады.

Ерте өмір және білім

Но 1932 жылдың 10 қаңтарында Кореяның Канкёнан-до облысында, Жапон империясында (қазір Солтүстік Кореяда) дүниеге келген. Оның әкесі компанияның бейсбол командасында ойнаған. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Но Жапонияны қолдаған және камикадзе ұшқышы болуды ойлаған, бірақ әкесі бұған қатаң қарсы болды. Ноның Жапон империясына деген қолдауы әлсіреп, ол Батысқа бейімделді, алайда сол кездегі Солтүстік Кореяда оның көзқарастары анықталса қауіпті болғандықтан, мұны жасыруға мәжбүр болды. Ноның сөзінше, ол 1948 жылдың басында Ким Ир Сеннің сөйлеген сөзін тыңдаған; Но коммунизмге қарсы болғанымен, Кимді шебер сөйлеуші деп санады. Дегенмен, Солтүстік Корея билігі оның коммунизмге қарсы көзқарасын білсе, қандай жазаға тартылатынынан қорқып, Но оны жасыруға мәжбүр болды.

Корей соғысы

Корея соғысы кезінде Но Корея Халықтық Әскери-теңіз күштеріне қабылдану үшін өтініш берді және іріктеу сынағында жалған мәлімдеме жасағаннан кейін қабылданды. Теңіз академиясында Но тарих профессорының құрметіне ие болды, ол кейіннен Ноға ұшқышқа іріктеу сынағында көмектесті. Іріктеу сынағынан өткен соң Но прапорщик атағына көтерілді және ұшуға дайындықтан өту үшін Маньчжурияға жіберілді. Содан кейін ол лейтенант, одан кейін аға лейтенант шеніне өрледі. Соғыс барысында ол 100-ден астам жауынгерлік миссияны орындады.

Қатысушыдан шығу

1953 жылғы 21 қыркүйекте Но Микоян-Гуревич МиГ-15 ұшағымен Пхеньянның сыртындағы Сунаннан Оңтүстік Кореядағы Кимпо әуе базасына ұшты. Солтүстік Кореядан ұшып, Оңтүстік Кореяға қонғанға дейінгі уақыт 17 минутты құрады, ал ұшу барысында МиГ-ке ешқандай қуып жететін Солтүстік Корея ұшағы жоқ болды (өйткені ол тым алыс болғандықтан), сондай-ақ американдық әуе немесе құрлық әскерлері де оны тоқтатпады. Но, Солтүстік Корея ұшқыштарына Оңтүстік Корея радиосын тыңдауға рұқсат берілмейтінін, марапат туралы хабарлайтын парақшалар ұшқыштардың орналасқан жері – Маньчжурияда таралмайтынын, тіпті егер олар марапатты естіген болса да, АҚШ долларының құнын түсінбейтінін түсіндірді. Оның айтуынша, егер бағдарлама Солтүстік Америкада жақсы жұмыс пен тұру орнын ұсынғанда тиімдірек болар еді. Президент Дуайт Д. Эйзенхауэр дезертирлерге ақы төлеуге қарсы болды. Ноның қашқандығының салдары болды. Корей Халық Армиясының Әуе және Әуе қорғаныс күштерінің ұшқыш-нұсқаушысы, Нодан екі жыл кейін Оңтүстік Кореяға дезертир болған капитан Ли Ун Ённың сөзіне сәйкес, Корей Халық Армиясының Әуе және Әуе қорғаныс күштерінің бас қолбасшысы генерал Ван Ён лауазымынан төмендетілді, ал Ноның әуе күшіндегі бес әріптесі мен командирі өлім жазасына кесілді.

МиГ-15 жоқ

Но ұшағын тапсырғаннан кейін ол Окинаваға жеткізілді, онда оған USAF белгілері қойылды және капитан Х. Э. Коллинз бен майор Чак Йегер оны сынақтан өткізді. МиГ-15 ұшағы кейіннен АҚШ оны заңды иесіне қайтару туралы ұсынысын қабылдамағаннан соң Райт-Паттерсон әуе базасына жіберілді. 1970 жылы ол бас тартқан әріптесінен оның ең жақын досы, лейтенант Кун Су Сонгтың, өз бастығындағы тағы төрт ұшқышпен бірге атылғанын естіді. Бұл ұшқыштардың бірі және оның эскадрильясындағы досы Корея Халық Армиясының генералы болды. 2009 жылы Ұлттық қорғаныс комиссиясы төрағасының орынбасары болған генерал О Кук Рёльді кейбір адамдар Солтүстік Кореядағы екінші ең беделді адам деп санайтын. Блейн Харденнің Но туралы жазған биографиясы 2015 жылы «Ұлы көшбасшы және ұшқыш: Солтүстік Кореяны құрған тиран мен бостандыққа қадам басқан жас лейтенанттың шын оқиғасы» деген атпен жарық көрді. Харден Номен сұхбат алып, оның жаңадан ашылған құпия мәліметтеріне қол жеткізді.

Жеке өмір

Ол ағылшын, жапон және корей тілдерін еркін меңгерген. Ол Флорида штатының Дейтона-Бич қаласында тұрған, 2022 жылғы 26 желтоқсанда 90 жасында қайтыс болды. Ол Солтүстік Кореядан қашып, Америкада жаңа өмір бастау шешіміне ешқашан күмәнданбағанын айтты. Қайтыс болған кезде оның әйелі, қызы, кіші ұлы және бір немересі бар еді.