Польшаның генералдары: Константи Плашовский және Катынь трагедиясы

Кіріспе

Польша генералы (1890–1940)

Константи Плисовский Одроужский (8 маусым 1890 – 1940) – поляк генералы және әскери қолбасшы. Ол Язловец шайқасы мен Бжесць-Литовск шайқасында қолбасшылық етті. Ол Сталиннің бұйрығымен Катынь қырғынында қаза табады.

Өмірбаян

Константи Плисовский 1890 жылғы 8 маусымда Подолиядағы Новосиолки ауылында, Одровуж гербінің шляхталық әулетіне жататын отбасында дүниеге келді. 1908 жылы Ресей армиясына қосылып, 1917 жылға дейін өзгеше көзге түсетіндей қызмет етті. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Плисовский 1-ші поляк корпусына ауыстырылды және 1917 жылдан бастап генерал Люциан Желиговский басқаратын поляк 4-ші атқыштар дивизиясына қарасты атты әскер полкінің командирі болды. 1918 жылы Польша тәуелсіздік алғаннан кейін ол Польша армиясына қосылды. Келесі жылы, Польша-Украина соғысы кезінде ол 14-ші улан полкіне командир болып тағайындалды. 1919 жылғы 11 шілдедегі Язловецтегі атты әскер шабуылынан кейін ол атты әскердің қолбасшысы ретінде танымал болды, бұл оқиға батырлықтың символы ретінде халық мәдениетінің бір бөлігіне айналды. 1920 жылғы Польша-Совет соғысы кезінде Плисовский 6-шы атты бригаданың, кейін 8-ші атты бригаданың командирі болды. Ол сондай-ақ қысқа мерзімге Рөммельдің 1-ші атты дивизиясының қолбасшысы болды. Ол атақты Комаров шайқасына қатысты. Соғыстан кейін ол әртүрлі басшылық лауазымдарда қызмет етті. Сонымен қатар ол Варшавадағы Жоғары әскери мектепте тактика профессоры болды. 1929 жылғы 4 қаңтарда генерал-бригадир шеніне көтерілді, бірақ 1930 жылы денсаулығының нашарлауына байланысты демобилизацияланып, запасқа шықты. 1939 жылғы Польша қорғаныс соғысы кезінде Плисовский Бжесцьке барып, ерікті түрде армияға қосылды. Ол Бжесць бекінісінің командирі болып тағайындалды және генерал Хайнц Гудериан басқаратын неміс 19-шы танкілік корпусының қарқынды шабуылына қарсы тұруды ұйымдастырды. Нәтижесіз аяқталған Бжесць шайқасынан кейін, оның төрт жаяу әскер батальоны төрт күн бойы неміс дивизияларының ілгерілеуін тоқтата алды, Плисовский әскерімен бірге шегініп, генерал Франциск Клебергтің күштеріне қосылды. Ол генерал Владислав Андерстің атты операциялық тобына орынбасары болып тағайындалды. 24 қыркүйекте Новогродск атты бригадасының командирі болып тағайындалды, оның құрамында нацистік Германия мен Кеңес Одағына қарсы күресті.

Konstanty Plisowski was born on 8 June 1890 in his family village of Nowosiółki in Podolia, to a family of szlachta ancestry of Odrowąż coat of arms. In 1908 he joined the army of Russia, where he served with distinction until 1917. During World War I, Plisowski was transferred to the 1st Polish Corps and since 1917 served as a commander of the cavalry regiment attached to the Polish 4th Rifle Division under general Lucjan Żeligowski. After Poland regained her independence in 1918, he joined the Polish Army. The following year, during the Polish Ukrainian War he was assigned to the 14th Uhlans Regiment as its commanding officer. He became famous as a cavalry commander after the Jazłowiec cavalry charge (11 July 1919) that became part of the popular culture as one of the synonyms of bravery. During the Polish Bolshevik War of 1920 Plisowski was served as a commander of 6th cavalry brigade and later of 8th cavalry brigade. He was also briefly the commanding officer of Rómmel's 1st Cavalry Division. He took part in the famous Battle of Komarów. After the war he remained in the army and served at various command posts. At the same time he was also a professor of tactics at the Higher War School in Warsaw. On 4 January 1929 he was promoted to generał brygady, but in 1930 was demobilised and retired due to his poor health. During the Polish Defensive War of 1939 Plisowski found himself in Brześć, where he volunteered for the army. He was made the commander of the Brześć Fortress and managed to organise resistance against the advancing German XIX Panzer Corps of general Heinz Guderian. After the unconcluded Battle of Brześć, in which his four infantry battalions managed to halt the advance of four German divisions for four days, Plisowski retreated with his men and joined the forces of general Franciszek Kleeberg. He was assigned to the Cavalry Operational Group of general Władysław Anders as his deputy. On 24 September he was made the commanding officer of the Nowogródzka Cavalry Brigade, with which he fought both against Nazi Germany and the Soviet Union.

Катынь

1939 жылғы 28 қыркүйекте кеңестік әскерлер оны тұтқынға алып, Старобельск лагеріне жіберді. Иосиф Сталиннің бұйрығымен, ол 1940 жылдың көктемінде Харьковта қырық тоғыз жасында өлтірілді, бұл оқиға Катынь қырғыны ретінде танылды. Оның қайда жерленгені әлі белгісіз. Катынь құрбандарының арасында Леон Билевич, Бронислав Бохатыревич, Ксавери Черницкий (адмирал), Станислав Галлер, Александр Ковалевский, Генрих Минкевич, Казимеж Орлик-Лукоский, Рудольф Прих (Львовта өлтірілген), Франциск Сикорский, Леонард Скиерский, Петр Скуратович, Мечислав Сморавинский және Алойзи Вир-Конас (өлімінен кейін шенді жоғарылатқан) барлығы 14 поляк генералы болды. 1996 жылғы 20 наурыздан бастап Польшаның 6-шы бронетанкілік кавалериялық бригадасы оның құрметіне аталды.