Владіслав Андерс – польский генерал (1892-1970), герой II мировой войны, командовавший польскими войсками при взятии Монте-Кассино. Польский политик в эмиграции.
Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша генералы (1892–1970)
Polish general (1892–1970)
Владыслав Альберт Андерс (11 тамыз 1892 – 12 мамыр 1970) – Польша армиясының генералы, кейін саясаткер және Лондондағы Польша үкіметінің көрнекті мүшесі. Ол Ресей империясының құрамындағы Кросневице Блоние қаласында дүниеге келген. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресей императорлық армиясында қызмет етті, ал 1918 жылы Польша тәуелсіздік алғаннан кейін Польша құрлық әскеріне қосылды. Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде Андерс совет әскерлеріне тұтқынға алынып, түрмеге қамалған, бірақ кейін немістерге қарсы Қызыл Армиямен бірге күресу үшін Польша армиясын құруға босатылды. Ол Италия кампаниясы барысында, оның ішінде Монте-Кассиноны басып алу кезінде Польшаның II корпусын басқарды. Соғыстан кейін Андерс Польшаның советтік үкіметі тарапынан азаматтығынан және әскери шенінен айырылды. Ол Ұлыбританияда қалып, Польшаның эмиграциядағы үкіметі мен түрлі қайырымдылық қорындарда жұмыс істеді. 1989 жылы Польшада коммунистік режим құлағаннан кейін, оның азаматтығы мен әскери шені қайтыс болғаннан кейін қалпына келтірілді.
Władysław Albert Anders (11 August 1892 – 12 May 1970) was a general in the Polish Army and later in life a politician and prominent member of the Polish government in exile in London. Born in Krośniewice Błonie, then part of the Russian Empire, he served in the Imperial Russian Army during World War I and later joined the Polish Land Forces after Poland regained its independence in 1918. During World War II, Anders was captured by Soviet forces and imprisoned, but he was later released to form a Polish Army to fight against the Germans alongside the Red Army. He led the Polish II Corps throughout the Italian Campaign, including the capture of Monte Cassino. After the war, Anders was deprived of his citizenship and military rank by the Soviet installed communist government of Poland. He remained in Britain, working for the Polish Government in Exile and various charities. In 1989, after the collapse of communist rule in Poland, his citizenship and military rank were posthumously reinstated.
Екінші дүниежүзілік соғыстан бұрын
Андерс 1892 жылғы 11 тамызда, Варшавадан батысқа қарай орналасқан Кросневице-Блонье ауылында, сол кезде Ресей империясының құрамында болған, әкесі Альберт Андерс пен анасы Елизаветаның (қыз есімі Таухерт) отбасында дүниеге келді. Оның ата-анасы да Балтық немісінің ұрпақтары еді және ол Польшадағы протестанттық евангелистік Аугсбург шіркеуінің мүшесі ретінде крещениеден өтті. Оның үш бауыры болды – Кароль, Тадеуш және Ежи, олардың барлығы да әскери мансапты таңдады. Андерс Варшавадағы техникалық орта мектепте оқыды, кейін Рига техникалық университетінде білім алды, онда ол Arkonia [pl] поляк студенттік қауымдастығының мүшесі болды. Бітіргеннен кейін Андерс Ресей әскери офицерлер мектебіне қабылданды. Жас офицер ретінде ол Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде Ресей империясының 1-ші Креховецкий уландық полкінде қызмет етті. Польша 1918 жылғы қарашада тәуелсіздік алғаннан кейін Андерс жаңа құрылған Польша құрлық әскеріне қосылды. 1919-1921 жылдардағы Польша-Совет соғысы кезінде ол 15-ші Познань уландық полкіне қолбасшылық етті және Virtuti Militari күміс кресімен марапатталды. Соғыстан кейін Андерс Франциядағы Сент-Сирдің арнайы әскери мектебінде әскери білімін жалғастырды және бітірген соң Польшаға оралды, онда ол генерал Тадеуш Розвадовскийдің (1920-1921 жылдар аралығында Бас штаб бастығы) бас штабында қызмет етті. Андерс 1926 жылы Польшадағы Жозеф Пилсудскийдің мамыр төңкерісіне қарсы болды, бірақ Джордан Розвадовскийден айырмашылығы, төңкерістен кейін билікке келген Санация режимінен қуғын-сүргіннен сақтады. Пилсудский оны 1931 жылы атқыштар бригадасының командирі етіп тағайындады және үш жылдан кейін генерал шеніне көтерді.
Anders was born on 11 August 1892 to his father Albert Anders and mother Elizabeth (maiden name Tauchert) in the village of Krośniewice–Błonie, west of Warsaw, in what was then a part of the Russian Empire. Both his parents were of Baltic German origin and he was baptised as a member of the Protestant Evangelical Augsburg Church in Poland. He had three brothers – Karol, Tadeusz and Jerzy, all of whom also went on to pursue careers in the military. Anders attended a technical high school in Warsaw and later studied at Riga Technical University, where he became a member of the Polish student fraternity Arkonia [pl]. After graduation Anders was accepted into the Russian Military School for reserve officers. As a young officer, he served in the 1st Krechowiecki Lancers Regiment of the Imperial Russian Army during World War I. When Poland regained its independence in November 1918, Anders joined the newly formed Polish Land Forces. During the Polish–Soviet War of 1919–1921 he commanded the 15th Poznań Uhlans Regiment and was awarded the Silver Cross of the Virtuti Militari. After the war Anders continued his military education in France at the École spéciale militaire de Saint Cyr and upon graduation he returned to Poland, where he served on the general staff of the Polish Army under General Tadeusz Rozwadowski (Chief of the General Staff from 1920 to 1921). Anders opposed Józef Piłsudski's May Coup in Poland in 1926, but unlike Jordan Rozwadowski, he avoided persecution by the Sanation regime that assumed power after the coup. Piłsudski made him the commander of a cavalry brigade in 1931 and he was promoted to the rank of general three years later.
Екінші дүниежүзілік соғыс
Андерс 1939 жылдың қыркүйегінде Польшаға неміс басқыншылығы кезінде Новогродк атты бригадасына қолбасшылық етті және дереу қимылға кірісті, Млава шайқасына қатысты. Польшаның Солтүстік майданы құлағаннан кейін бригада Варшаваға қарай шегінді, сондай-ақ Миньск-Мазовецкий маңында және Томашов-Любельский шайқасының екінші кезеңінде немістермен ауыр шайқастар жүргізді. Польшаға Кеңес әскерлерінің енгенін білгеннен кейін Андерс оңтүстікке, Львов бағытында шегінді, Венгрия немесе Румыния шекарасына жетуді үміттенеді, бірақ Кеңес күштері тоқтатты және 29 қыркүйекте екі рет жараланғаннан кейін тұтқынға алынды. Андерс бастапқыда Львовта түрмеге қамалды, кейін 1940 жылдың 29 ақпанында Мәскеудегі Любянка түрмесіне ауыстырылды. Түрмеде ол тексерілді, азапталды және Қызыл Армияға қосылуға көндіруге тырысты. Барбаросса операциясы басталғаннан және Сикорский-Майский келісіміне қол қойылғаннан кейін Андерс Кеңес тарапынан немістерге қарсы күресу үшін поляк әскерін құру мақсатымен босатылды. Саяси мәселелер бойынша Кеңес Одағымен туындаған келіспеушіліктер, сондай-ақ қару-жарақ, азық-түлік және киім-кешек тапшылығы Андерстің әскерлерінің – «Андерс әскері» деп аталған – және совет оккупациялаған Польшадан КСРО-ға депортацияланған поляк азаматтарының Парсы дәлізі арқылы Иранға, Иракқа және соңында Мандатты Палестинаға эвакуациялануына әкелді. 1942 жылдың наурыз айында өткен эвакуация британдық-советтік-поляк келісіміне негізделген. Сол кездегі әскерлер КСРО-дан көшіріліп, Иран арқылы британ басқаратын Палестинаға жетті, онда олар британ басшылығына өтті. Бұл жерде Андерс Польшаның II корпусын құрып, басқарды, сонымен қатар әлі де КСРО-да тұтқындалып отырған поляк азаматтарын босату үшін үгіт жұмыстарын жалғастырды. Польшаның II корпусы Польша қарулы күштерінің Батыстағы маңызды тактикалық және операциялық бөлігіне айналды. Андерс корпусты Италия кампаниясы кезінде басқарды, 18 мамыр 1944 жылы Монте-Кассиноны, 18 шілде 1944 жылы Анконаны басып алды. Содан кейін оның корпусы Готика сызығын бұзуға және соңғы көктемгі шабуылға қатысты. Ялта конференциясының нәтижесі, 11 ақпанда аяқталды, поляк күштерінің моральдық жағдайын нашарлатты, онда британдықтар мен американдықтар поляктармен кеңеспей-ақ 1921-1939 жылдардағы поляк территориясының көп бөлігін КСРО-ға беруге шешім қабылдады. Андерс өз бөлімдерін майданнан шығаруды сұрағанда, Уинстон Черчилль оған «сіздер [поляктар] енді қажет емессіздер» деді, бірақ американдық және британдық майдан командирлері – генералдар Ричард Маккрири, Марк Уэйн Кларк және фельдмаршал Гарольд Александр – Андерстен поляк бөлімдерін өз орындарында қалдыруды өтінді, өйткені оларды алмастыратын әскерлері болмады. Андерс ақырында поляк бөлімдерін ұстап тұруға шешім қабылдады. Сондықтан олар одақтастармен бірге Болонья шайқасында соғысты.
Anders commanded the Nowogródzka Cavalry Brigade during the German invasion of Poland in September 1939 and was immediately called into action, taking part in the Battle of Mława. After the collapse of the Polish Northern Front the brigade withdrew towards Warsaw, and also fought heavy battles against the Germans around Mińsk Mazowiecki and in the second phase of the Battle of Tomaszów Lubelski. After learning about the Soviet invasion of Poland, Anders retreated south in the direction of Lwów, hoping to reach the Hungarian or Romanian border, but was intercepted by Soviet forces and captured on 29 September, after being wounded twice. Anders was initially jailed in Lwów and subsequently transferred to the Lubyanka prison in Moscow on 29 February 1940. During his imprisonment, he was interrogated, tortured and unsuccessfully urged to join the Red Army. After the launch of Operation Barbarossa and the signing of the Sikorski Maisky agreement, Anders was released by the Soviets with the aim of forming a Polish Army to fight against the Germans alongside the Red Army. Continued friction with the Soviets over political issues as well as shortages of weapons, food and clothing, led to the eventual evacuation of Anders' men – known as Anders' Army – together with a sizeable contingent of Polish civilians who had been deported to the USSR from Soviet occupied Poland, via the Persian Corridor into Iran, Iraq, and finally into Mandatory Palestine. The evacuation, which took place in March 1942, was based on the British Soviet Polish understanding. The soldiers involved were evacuated from the Soviet Union and made their way through Iran to British ruled Palestine, where they passed under British command. Here, Anders formed and led the Polish II Corps, while continuing to agitate for the release of Polish nationals still in the Soviet Union. The Polish II Corps became a major tactical and operational unit of the Polish Armed Forces in the West. Anders commanded the Corps throughout the Italian Campaign, capturing Monte Cassino on 18 May 1944, Ancona on 18 July 1944; afterward his Corps took part in the breaking of the Gothic Line and in the final spring offensive. The morale of the Polish forces was weakened by the outcome of the Yalta Conference which ended on 11 February, where the British and Americans, without consultation with the Poles, had decided to give a major part of the 1921–1939 Polish territories to the Soviet Union. When Anders asked for his unit to be withdrawn from the front line, Winston Churchill told him "you [the Poles] are no longer needed" but the American and British front line commanders—Generals Richard McCreery, Mark Wayne Clark and Field Marshal Harold Alexander—requested Anders that the Polish units remain in their positions, as they had no troops to replace them. Anders eventually decided to keep the Polish units engaged. So they fought together with the Allies in the Battle of Bologna.
Жеке өмір
Андерс екі рет үйленген. Бірінші әйелі Ирена Мария Джордан Кранковскамен (1894 жылы туған, 1981 жылы қайтыс болған) екі баласы болды – қызы Анна (1919 жылы туған, 2006 жылы қайтыс болған) және ұлы Джордж (1927 жылы туған, 1983 жылы қайтыс болған). 1948 жылы ол актриса және әнші Ирена Яросевичке үйленді, ол Рената Богданская сахналық атымен жақсы танымал, одан Анна Мария (1950 жылы туған) қызы дүниеге келді.
Anders was married twice. He had two children with his first wife Irena Maria Jordan Krąkowska (born 1894, died 1981) – a daughter, Anna (born 1919, died 2006) and a son, George (born 1927, died 1983). In 1948, he married the actress and singer Irena Jarosiewicz, better known under her stage name Renata Bogdańska, with whom he had a daughter, Anna Maria (born in 1950).