Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Польша генералы
Polish general
Стефан Павел Ровецкий (лақап аты: Grot, "Сырақ басы", сондықтан басқаша атауы – Стефан Грот Ровецкий; 25 желтоқсан 1895 – 2 тамыз 1944) – поляк генералы, журналист және Армия Крайованың жетекшісі болған. Ол Генрих Гиммлердің жеке бұйрығымен Гестапо түрмесінде қаза болды.
Stefan Paweł Rowecki (pseudonym: Grot, "Spearhead", hence the alternate name, Stefan Grot Rowecki; 25 December 1895 – 2 August 1944) was a Polish general, journalist and the leader of the Armia Krajowa. He was murdered by the Gestapo in prison on the personal order of Heinrich Himmler.
Өмір
Ровецкий Пьотрков-Трибуналскиде дүниеге келді. Туған қаласында ол құпия скаут ұйымын ұйымдастырушылардың бірі болды. Бірінші дүниежүзілік соғыс кезінде ол австро-венгр армиясына, кейін Польша легионының бірінші бригадасына алынды. Оның бөлімінің көпшілігі Австрия императорына адалдық серт беруден бас тартқаннан кейін 1917 жылдың тамызында тұтқындалды. 1918 жылдың ақпанында Бениаминовтағы интерн лагерінен босатылып, Polska Siła Zbrojna қатарына қосылды. Жаңадан тәуелсіз Польша құрылғаннан кейін ол Польша армиясына өтті. Ровецкий Польша-Совет соғысында (1919-1920) шайқасты. Соғыстан кейін ол әскерде қалды және алғашқы әскери апталық басылымды (Przegląd Wojskowy) ұйымдастырды. 1930 жылдан 1935 жылға дейін Лешно қаласында 55-ші жаяу әскер полкіне қолбасшылық етті.
Rowecki was born in Piotrków Trybunalski. In his home town he was one of the organizers of a secret scouting organization. During World War I he was conscripted into the Austro Hungarian army and later into the First Brigade of the Polish Legion. He was interned in August 1917 after the majority of his unit had refused to pledge loyalty to the Emperor of Austria. In February 1918, he was released from the internment camp in Beniaminów and joined the Polska Siła Zbrojna. After the establishment of the newly independent Poland, he joined the Polish Army. Rowecki fought in the Polish–Soviet war (1919–1920). After the war, he remained in the army and organized the first military weekly periodical (Przegląd Wojskowy). From 1930 to 1935, he commanded the 55th Infantry Regiment in Leszno.
Екінші дүниежүзілік соғыс
1939 жылдың маусым айынан бастап Ровецки Варшава бронды-моторизацияланған бригадасын ұйымдастырды (Варшавская бригада Панцерно Моторова, 7TP, TKS танкілері). 1939 жылы 1 қыркүйекте нацистік Германия әскері Польшаға шабуыл жасады. Ровецкидің бөлімшесі толық жұмылдырылмағанымен, Польшаны қорғауға қатысты. Польша жеңілгеннен кейін Ровецки тұтқындалудан құтылып, Варшаваға оралды. 1939 жылдың қазанында ол Қарулы Күрес Одағының (ZWZ) басшыларының бірі, содан кейін 1940 жылы қолбасшысы болды. 1941 жылы Ровецки Польшаның соғыстан бұрынғы шекарасынан шығысқа қарайғы аймақтарда, Вахларж аймағында саботаж ұйымдастырды. 1942 жылдан бастап ол Армия Крайова (Үй армиясы) қолбасшысы болды. Үй армиясының қолбасшысы ретінде Ровецки еврейлерге қатысты жағдайды жақсартуға бағытталған саясатты жүргізді. 1943 жылдың ақпанында ол геттода көтеріліс ұйымдастыруға тырысқан еврейлердің жер асты қозғалысына көмектесуді бұйырды. Атап айтқанда, Ровецки Варшава геттосындағы еврейлердің жер асты қозғалысына қару-жарақпен қамтамасыз ету және диверсиялық шабуылдарды жүргізу арқылы Варшава геттосының көтерілісіне дейін және оның кезінде көмек көрсетуге рұқсат берді. 1943 жылдың 30 маусымында оны Варшавада гестапо тұтқындап, Берлинге жіберді. Ровецкиді Гестапо агенттері Людвик Калькштейн "Ханка", Евгений Сверчевский "Генес" және Бланка Качёровская "Срока" сатқындық жасағандықтан тұтқындады. Олардың барлығы да Үй армиясының мүшелері болды, бірақ шын мәнінде Гестапомен ынтымақтастық етті. Сверчевский, Калькштейн және Качоровска Польшаның құпия мемлекетінің құпия соғыс трибуналымен мемлекетке қарсы қылмыс жасағаны үшін өлім жазасына кесілді. Евгений Свиерчевскийге шығарылған үкімді Стефан Рис ("Жозеф") басқарған әскерлер орындады. Сверчевский Варшавадағы Крохмальна көшесіндегі 74 үйдің жертөлесінде асылып өлтірілді. Калькштайн гестапоның қорғауында болды және оған ешқандай зиян келтірілмеді. 1944 жылғы Варшава көтерілісі кезінде ол Конрад Старк деген атпен Вафен-СС бөлімінде шайқасты. Соғыстан кейін ол Польша радиосында жұмыс істеді. 1982 жылы Францияға көшіп кетті. Бланка Качоровска да соғыстан аман қалды. Оның өлім жазасы жүкті болғандықтан орындалмады. Соғыстан кейін ол Urząd Bezpieczeństwa және кейіннен қайта аталған Służba Bezpieczeństwa үшін құпия агент болып жұмыс істеді. Ол 1971 жылы Францияға көшіп келді. Ол 2002 жылы қайтыс болды. Берлинде ол Ораниенбургте тұтқындалды және көптеген танымал нацистік шенеуніктерден (оның ішінде Эрнст Калтенбруннер, Генрих Гиммлер және Генрих Мюллер) жауап алды. Оған большевиктерге қарсы одақ құру ұсынылды, бірақ ол бас тартты. Ол 1944 жылдың тамызында Заксенхаузенде өлімге кесілген болуы мүмкін. Оның өлім жазасын Генрих Гиммлер бұйырған. 1943 жылдың 30 маусымында Ровецкинің тұтқындалуы поляк қарсыласының жоғары басшылары мен саяси көшбасшыларын жою мақсатымен Польшаның жер асты мемлекетіне қарсы кең ауқымды барлау операциясының нәтижесі болды деген мәлімдемелер бар. Осы кезеңде Гестапо 1943 жылдың 9 маусымында Ұлттық Қарулы Күштердің (NSZ) командирін, полковник Игнаци Озиевичті тұтқындады. 1943 жылдың 4 шілдесінде генерал Владислав Сикорский құпия жағдайда ұшақ апатынан қайтыс болды. Екі айдың ішінде поляк армиясы үш жоғарғы қолбасшысынан айырылды.
From June 1939, Rowecki organised the Warsaw Armoured Motorized Brigade (Warszawska Brygada Pancerno Motorowa, 7TP, TKS tanks). On 1 September 1939 the Nazi German Army invaded Poland. Although Rowecki's unit did not reach full mobilization, it did, however, take part in the defense of Poland. After the Polish defeat, Rowecki managed to avoid capture and returned to Warsaw. In October 1939, he became one of the leaders, then in 1940 commander, of the Union of Armed Struggle (ZWZ). In 1941, Rowecki organized sabotage in the territories east of the Polish pre war borders Wachlarz. From 1942, he was commander of the Armia Krajowa (Home Army). As commander of the Home Army, Rowecki instituted policies favorable to Jews. In February 1943, he ordered the Home Army to help the Jewish underground seeking to mount ghetto uprisings. In particular, Rowecki authorized aid to the Jewish underground in the Warsaw Ghetto before and during the Warsaw Ghetto Uprising by providing arms and mounting diversionary attacks. On 30 June 1943 he was arrested by the Gestapo in Warsaw and sent to Berlin. Rowecki was arrested due to his betrayal by Ludwik Kalkstein "Hanka", Eugeniusz Świerczewski "Genes" and Blanka Kaczorowska "Sroka" who were Gestapo agents. All of them were members of the Home Army but in fact collaborated with the Gestapo. Swierczewski, Kalkstein and Kaczorowska were sentenced to death for high treason by the Secret War Tribunal of the Polish Secret State. The sentence on Eugeniusz Swierczewski was carried out by troops commanded by Stefan Rys ("Jozef"). Swierczewski was hanged in the basement of the house at 74 Krochmalna Street in Warsaw. Kalkstein received protection from the Gestapo and was not harmed. He fought in a Waffen SS unit during the Warsaw Uprising of 1944 under the name of Konrad Stark. After the war, he worked for the Polish Radio station in Szczecin and was later recruited as an agent by the Urząd Bezpieczeństwa. In 1982, he emigrated to France; he died in 1994. Blanka Kaczorowska also survived the war. Her death sentence was not carried out because she was pregnant. After the war, she also worked as a secret agent for the Urząd Bezpieczeństwa and later for the renamed Służba Bezpieczeństwa. She emigrated to France in 1971. She died in 2002. In Berlin he was imprisoned at Oranienburg and was questioned by many prominent Nazi officials (including Ernst Kaltenbrunner, Heinrich Himmler and Heinrich Müller). He was offered an anti bolshevik alliance, but refused. He was probably executed in August 1944 in Sachsenhausen. His execution was ordered by Heinrich Himmler. There have been claims that the arrest of Rowecki on 30 June 1943 was a result of a wider intelligence operation against the Polish Underground State with the goal of eliminating top commanders and political leaders of the Polish resistance. During the same period, the Gestapo arrested the commander of National Armed Forces (NSZ), Colonel Ignacy Oziewicz on 9 June 1943. On 4 July 1943, General Władysław Sikorski died in a plane crash under mysterious circumstances. Within a period of two months, the Polish Army had lost three top commanders.