Кобрын шайқасы: 1939 жылғы қырқыс ұрыс

Кіріспе

Кобрин шайқасы – Польшаға басып кіру соғысының бір бөлігі болды. Бұл шайқас 1939 жылдың 14-18 қыркүйегі аралығында генерал Хайнц Гудерианның XIX танк корпусы мен полковник Адам Эплердің "Кобрин" поляк 60-шы жаяу әскер дивизиясы арасында жүрді. Ол Брезьть-Литовск шайқасымен бір уақытта өтті.

Шайқас

1939 жылдың 14 қыркүйегінде XIX танк корпусының бөлімдері Бжест және Кобрин аудандарына жетті. Брезьтті генерал Константи Плисовский басқаратын шағын күш қорғады, ал Кобринге полковник Адам Эплердің 60-шы жаяу әскер дивизиясы орналасты. 14 қыркүйек күні таңертең полковник Эплер аймаққа кіріп келе жатқан неміс күштері туралы хабар алды. Неміс XIX танк корпусының бөлімдері (3-ші танк дивизиясының бөлімдері және толық 2-ші моторизацияланған жаяу әскер дивизиясы) жылдам ілгеріледі және Эплер немістердің Бжест және Кобрин қалаларына, сондай-ақ Жабинка ауылындағы маңызды теміржол торабына қарай шабуылдайтынын күдіктенді. Жаудың күштерін сынап көру үшін ол өзінің 84-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальонына Жабинка теміржол станциясы және Тевела мен Огродники ауылдары маңында тежеу амалдарын жүргізуге бұйрық берді. Сонымен қатар, 83-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальонына Бжест ауданында поляк күштерінің шығыс фланкінен қорғану үшін Трощьяница өзенінің батпақты жағалауында қорғаныс шебін құруға бұйрық берілді, бұл қашықтық шамамен 30 шақырымды құрады. 15 қыркүйекте неміс 3-ші бронедивизиясы 9-шы резервтік жеңіл артиллерия депосының колоннасын кездестіріп, жойды. Алайда, Эплердің күштері сол күні кешке дейін анықталмады, олар Люфтваффе тарапынан бомбаланды. Келесі күні неміс XIX корпусының негізгі күштері келді. 84-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальоны броньды пойызбен бірлесіп тұзақ құрып, артиллерия батареясының қолдауымен немістерге шабуыл жасады. Алты сағаттық шайқастан кейін немістер ауыр шығындарға ұшырап, кері шегінуге мәжбүр болды. Польша батальоны бірнеше қару-жарақ пен танктерді жаулап алды, бірақ отын жетіспеуіне байланысты оларды өртеп жіберді де, содан кейін поляк қорғанысының негізгі желісіне қарай шегінді. 1939 жылдың 17 қыркүйегінде таңертең неміс 2-ші моторизацияланған жаяу әскер дивизиясының барлау бөлімдері поляк шебіне жетті. Ықшам шайқастан кейін поляктар 83-ші жаяу әскер полкінің 2-ші батальоны күзеткен қорғаныс позицияларына шегінді. Содан кейін немістер поляктарды Чведковице ауылындағы зиратқа шабуылдап, айналып өтуге тырысты, бірақ поляк 100 мм гаубицаларының тікелей атысының арқасында аз шығындармен кері қайтарылды. 2-ші моторизацияланған дивизия үш-төрт бронеавтомобильді жоғалтып, кері шегінуге мәжбүр болды. Польша батальоны Пьяски ауылына шегініп, тағы да тұзақ құрды. Түстен кейін оларға 2-ші моторизацияланған дивизияның бөлімдері тағы шабуыл жасады, бірақ бұл шабуыл да сүреңсіз аяқталды. 17 қыркүйекте Польшаға Кеңес Одағының басып кіруі басталды. Түнде Бжест шайқасында күрескен поляк күштері Буг өзенінің арғы жағына тартылып, генерал Франциск Клеберг басқаратын Тәуелсіз операциялық "Полесье" тобының күштеріне қосылды. Польша күштерінің бөлімдері Кобринге келді, бірақ аймақты қорғаудың стратегиялық маңызы азайды. Полковник Эплер аймақты мүмкіндігінше ұзақ қорғауға және содан кейін генерал Клебергтің күштерімен бірге оңтүстікке қарай шегінуге шешім қабылдады. Кобрин үшін негізгі шайқас 1939 жылдың 18 қыркүйегінде басталды. Шайқастың басында немістер Береза Картускаға баратын жолды қорғаған Губерния I және Губерния II поместьелерін басып алды, сонымен қатар поляк дивизиясының негізгі күштеріне жолдың жабылуын қамтамасыз етті. Кобриньден поляк күштерінің қарсы шабуылы немістерді поместьелердің бірінен шегінуге мәжбүр етті, бірақ ол кейін қайта басып алынды. Королева Бона каналы маңында қызу шайқас болды. 18 қыркүйекте немістер поляк армиясының қарсыласуына байланысты Кобринге толыққанды бақылау орната алмады, нәтижесінде жағдай тұрақтанды. Күндіз поляк күзет тобы мен "Полесье" тәуелсіз операциялық тобының шығыс қанатының бөлімдері Лоунинец ауданында Кеңес Армиясының 23-ші атқыштар корпусының алдыңғы қатарлы бөлімдерімен байланысқа түсті. Польшаға кеңес басқынының жалпы бағытын және "Полесье" ООГ-ның Қызыл Армияның алдыңғы қатарлы бөлімдерімен кездескендері туралы хабарларды естіген генерал Франциск Клеберг өзінің басшылығындағы "Полесье" ООГ-ның барлық бөлімдерін 60-шы жаяу әскер дивизиясымен біріктіріп, оңтүстікке қарай Дювин ауданындағы Пинск батпақтарына қарай шегінді. "Полесье" мемлекеттік басқарудың штаб-пәтері Пинсктен Любижовқа, қазіргі Украинадағы Любешевке көшірілді. Польша күштерінің шегінуімен Кобрин үшін шайқас аяқталды.

On 14 September 1939, elements of the XIX Panzer Corps reached the area of Brześć and Kobryń. Brześć was defended by a small force under General Konstanty Plisowski, while Kobryń was defended by the improvised 60th Infantry Division of Colonel Adam Epler. In the early morning of 14 September Colonel Epler received a report of German forces entering the area. Elements of the German XIX Panzer Corps (elements of 3rd Panzer Division and entire 2nd Motorised Infantry Division) were advancing rapidly and Epler suspected that the Germans would advance on the towns of Brześć and Kobryń, as well as toward an important railway node located in the village of Żabinka. To probe the enemy forces, he ordered the 2nd battalion of his 84th Infantry Regiment to commence a delaying action in the area of Żabinka train station and the villages of Tewela and Ogrodniki. At the same time, the 2nd battalion of 83rd Infantry Regiment was ordered to organise a defensive line along the swampy shores of Trościanica river to cover the eastern flank of the Polish forces in the area of Brześć, some 30 kilometres westward. On 15 September the German 3rd Armoured Division encountered and destroyed a column of the 9th reserve light artillery depot. However, Epler's forces were not spotted until late evening of that day, when they were bombarded by the Luftwaffe. The following day the main force of the German XIX Corps arrived. The 2nd Battalion of the 84th Infantry Regiment together with an armoured train organised an ambush and attacked the Germans who were supported by a battery of artillery. Following six hours of combat, the Germans were forced to retreat with significant casualties. The Polish battalion seized several guns and tanks, but had to burn them due to lack of fuel and then retreated toward the main line of Polish defenses. At dawn on 17 September 1939 the reconnaissance units of the German 2nd Motorised Infantry Division finally reached the Polish lines. After a short skirmish, the Poles withdrew behind the defensive positions guarded by the 2nd battalion of the 83rd Infantry Regiment. The Germans then tried to outflank the Poles by attacking the cemetery in the village of Chwedkowice, but were repelled with light losses, mostly due to direct fire from the Polish 100mm howitzers. The 2nd Motorised Division lost three or four armoured cars and was forced to retreat. The Polish battalion withdrew towards the village of Piaski, where it organised another ambush. In the afternoon it was again attacked by the elements of German 2nd Motorised Division, but this assault was also repelled. 17 September also marked the beginning of the Soviet invasion of Poland. Overnight, the Polish forces fighting in the Battle of Brześć were withdrawn to the other side of the Bug River and joined the forces of Independent Operational Group Polesie under General Franciszek Kleeberg. Elements of the Polish forces arrived at Kobryń, but the defense of the area lost much of its strategic significance. Colonel Epler decided to defend the area as long as possible, and then retreat southwards, following the General Kleeberg's forces. The main battle for Kobryń began on 18 September 1939. Early in the fighting, the Germans managed to capture the Gubernia I and Gubernia II manorial farms, which were protecting the road to Bereza Kartuska and closing the approach to main forces of the Polish division. A counterattack by Polish forces from Kobryń forced the retreat of the Germans from one of the manorial farms, but it was later recaptured. Fierce combat broke out near the Queen Bona Canal. The Germans were unable to seize complete control of Kobryń on September 18 because of Polish army resistance, resulting in an impasse. During the day, Polish patrols and units of the eastern wing of Independent Operational Group "Polesie" came into contact with advanced units of the Soviet Army 23rd Rifle Corps in the area of Łuniniec. Faced with the knowledge of the broader Soviet Invasion of Poland pouring in from the frontline and specific reports from units of IOG "Polesie" encountering advanced units of Red Army forces, General Franciszek Kleeberg amalgamated all units of IOG "Polesie" under his command with the improvised 60th Infantry Division and withdrew to the South towards the Pinsk Marshes in the area of Dywin. The headquarters of GO "Polesie" was relocated from Pińsk to Lubieszów, at present Lubeshiv in Ukraine. With the withdrawal of Polish forces, the battle for Kobryń came to an end.