Кіріспе
Тойота Century (トヨタ・センチュリー) – негізінен жапон нарығы үшін жасалған, Тойотаның Жапониядағы флагмандық көлігі болып табылатын толық көлемді сәнді автомобильдер мен лимузиндер желісі. Әлемдік деңгейдегі Тойотаның флагмандық сәнді моделі – Lexus LS сериясы, ол Century-мен байланысты емес. Century өндірісі 1967 жылы басталды, ал модель 1997 және 2018 жылдарғы жаңа дизайндарға дейін аз өзгерістерге ұшырады. Century атауын Toyota Industries компаниясын құрған Сакичи Тойоданың (14 ақпан 1867 жылы туған) 100 жылдығынан алған. Оны Жапония Император үйі, Жапония Премьер-министрі, жоғары лауазымды жапон үкіметінің өкілдері және жоғары деңгейдегі бизнесмендер жиі пайдаланады. Century мақсаты жағынан Austin Princess/Daimler DS420, Cadillac Series 70, Mercedes Maybach, Hongqi, Rolls Royce Phantom және ресейлік ZIS/ZIL лимузиндерімен салыстыруға болады. Бірінші буын Century 1967 жылы, 1997 жылы платформа толығымен жаңаланғанша, тек V8 қозғалтқышымен шықты (соғыстан кейінгі үшінші жапон седаны осымен жабдықталған). Екінші буын 2018 жылға дейін Century үшін ғана жасалған Toyota өндірген V12 қозғалтқышымен жабдықталды, содан кейін қозғалтқыш V8-ге ауыстырылып, Toyota гибридтік технологиясы қосылды. Century – премиум, толық көлемді сәнді седан болғамен, оны жапондық Lexus дилерлерінен емес, тек арнайы таңдалған Toyota Store-лардан ғана сатып алуға болады. Кездесетін алтын феникс логотипі – қытай мифологиясынан алынған Фэнхуан (Hō'ō) немесе Фусихо (不死鳥) деп аталады, ол Жапония Император үйін символдайды және Азияның әртүрлі жерлерінде, мысалы, Киотодағы Kinkaku-ji ғимаратында кездеседі. Century-дің сыртқы дизайны енгізілгеннен бері аз өзгерістермен сақталды, себебі ол консервативті табыс символы ретінде қабылданады. Оның сыртқы түрі Азия елдерінде танымал және көбінесе қара түспен боялады. Ең жақын жапондық бәсекелесі – Nissan President, бірақ 1960-1970 жылдары Mitsubishi Debonair да осындай мәртебеге ие болды. 1970-ші жылдары тағы екі жапондық бәсекелес үлкен седан ұсынды – Isuzu Statesman de Ville және Mazda Roadpacer (екеуі де General Motors Australia өнімдерінен жасалған), бірақ олар ұзаққа соқпады. 2023 жылы Century бренді SUV стилін таныстырды.
The Toyota Century (トヨタ・センチュリー) is a lineup of full size luxury cars and limousines produced mainly for the Japanese market, serving as Toyota's flagship car within Japan; globally the unrelated Lexus LS series is Toyota's flagship luxury model. Production of the Century began in 1967, and the model received only minor changes until redesigns in 1997 and 2018. The Century derived its name from the 100th birthday of Sakichi Toyoda (born 14 February 1867), the founder of Toyota Industries. It is often used by the Imperial House of Japan, the Prime Minister of Japan, senior Japanese government leaders, and high level executive businessmen. The Century is comparable in purpose to the Austin Princess/Daimler DS420, Cadillac Series 70, Mercedes Maybach, Hongqi, Rolls Royce Phantom, and Russian ZIS/ZIL limousines. The first generation Century was available with only a V8 engine (the third post war Japanese built sedan so equipped) at its introduction in 1967 until a full platform redesign in 1997. The second generation was only installed with a Toyota designed and built V12, an engine bespoke to the Century, until 2018, when the power train reverted to a V8 with the addition of Toyota's hybrid technology. While the Century is a premium, full size luxury sedan, it is not available at Japanese Lexus dealerships; it can only be purchased at specifically identified Toyota Store locations. The gold phoenix logo used throughout is called the Fenghuang (Hō'ō) or Fushichō (不死鳥) from Sinospheric mythology, representing the Imperial House of Japan, and the image can be found throughout Asia, such as the Kinkaku ji in Kyoto. The exterior styling of the Century has, with some modifications, remained unchanged since its introduction, primarily due to its perception as denoting conservative success. Its appearance is iconic in Asian countries and is usually painted black. The closest Japanese competitor was the Nissan President, with a similar status reputation although, during the 1960s and 1970s, the high market positioning was also shared with the Mitsubishi Debonair. In the 1970s, two other Japanese competitors introduced large sedans — the Isuzu Statesman de Ville and the Mazda Roadpacer (both derived from General Motors Australia products) — which were short lived. The Century nameplate introduced the SUV body style in 2023.
Бірінші буын (G20/G30/G40; 1967)
Оригинал Century 1964 жылғы Crown Eight-ке негізделген, онда 2,6 литрлік V8 Toyota V қозғалтқышы орнатылған және 1965 жылғы қазан айында 4 литрлік Nissan President ұсынылғаннан кейін шамамен екі жыл өткен соң пайда болды. Дизайн 30 жылдық өндіріс кезеңінде, шағын косметикалық өзгерістер мен қозғалтқышты жаңартудан басқа, көбінесе өзгеріссіз қалды. Бұл сыртқы түрі кейінгі нұсқалардың дизайнына да ықпал етті, себебі ол клиенттердің сұранысына сай болды. 1967 жылғы Century Crown Eight 3.0 литрлік 3V қозғалтқышының жаңартылған нұсқасымен жабдықталды. 1973 жылы 3.4 литрлік 4V қозғалтқышы енгізілді, екі жылдан кейін 4V U қозғалтқышымен алмастырылды, бұл Toyota-ның "TTC" деп аталатын шығарындыларды бақылау технологиясын пайдалануға мүмкіндік берді. Алғашқыда тек руль колоннасындағы ауыстырғыштар ғана қол жетімді болды, ал негізгі жабдыққа қолмен басқару кіретін. Қолмен басқарылатын нұсқалар (A және B типтері) 1973 және 1974 жылдың тамызында сәйкесінше тоқтатылды. 3,4 литрлік V8 қозғалтқышына 1978 жылдың қарашасында (4V EU) жанармай инжекторлық жүйесі орнатылды, бұл автомобильдің 1978 жылғы шығарындылар стандартына сәйкес келуін қамтамасыз етті. Бұл шасси кодының VG35-ке өзгеруіне әкелді. 1982 жылдың қарашасында қозғалтқыш қайтадан 4.0 литрлік 5V EU (VG40) қозғалтқышына ауыстырылды, сонымен қатар жаңа сыртқы дизайны болды. 3V, 4V және 5V – бұл қозғалтқыштағы клапандардың санын білдірмейді, олар тек Toyota V қозғалтқыштарының модельдерін көрсетеді. "C" тірегінде готикалық стильдегі көк түсті "C" әрпімен "Century" деген жазу бар, оның астында "V8" деген жазу орналасқан. Көліктің алдыңғы және артқы доңғалақтарында серіппелі тіреулермен артқа қарай бұрылатын қолдар қолданылды. 1971 жылы автоматты климаттық бақылау жүйесі енгізілді, бұл инновациялық жаңалық болды. 1973 жылдың сәуірінде қозғалтқыштың ауысуымен (VG21) бірге көптеген басқа өзгерістер де жасалды. Электромагниттік құлыптар, артқы фаралар (қазіргі уақытта зәулім түсті бұрылыс сигналы линзаларымен) жаңартылды, сондай-ақ алдыңғы дискілі тежегіштер қосылды. 1987 жылдың қыркүйегінде Century тағы бір жаңартутан өтті, гидравликалық үш жылдамдықты автоматты беріліс электрондық төрт жылдамдықты автоматты беріліске ауыстырылды. "D" типіндегі модельде еденге орнатылған ауыстырғыш және толық ені бар орындықтың орнына алдыңғы бөшке тәрізді орындықтар болды. Радиатор торының дизайны жаңартылды және бұрылыс шамдары фараларға енгізілді. Жапонияның "көпіршік экономикасы" кезінде Century сатылымы екі есеге өсті (1985 жылы 1027 данадан 1989 жылы 2117 данаға дейін). Century седаны сол кездегі шараларға жеткіліксіз болды, сондықтан 1989 жылдың қазан айында Century Limousine пайда болды. Оның жалпы ұзындығы және дөңгелек аралығы шамамен Cadillac de Ville, Lincoln Town Car, Mercedes Benz S Class немесе Rolls Royce Silver Spirit сияқты автомобильдердің өлшемдерімен сәйкес келді. Limousine стандартты төселген винил шатырымен және орталық тіректегі опералық терезесімен жабдықталды. Дизайнды тепе-тең ету және кіруді жеңілдету үшін артқы есіктері 150 мм-ге ендірек болды. Жылдық өндіріс көлемі 60 дананы құрады.
Century Royal (G51; 2006)
Жапония императорының қазіргі уақытта пайдаланатын ресми мемлекеттік машинасы – арнайы дайындалған Century, бір дана ғана ($500000) салынған машина. Бұл арнайы нұсқада жүн матадан жасалған төсем, ішкі граниттен жасалған кіру сатылары, жолаушылар бөлімінде жапондық васи қағазынан жасалған төбе және жария етілмеген қауіпсіздік шаралары бар. Алдыңғы жолаушылар бөлімі былғарымен қапталған. Көліктің аспасы алдыңғы және артқы дөңгелектер үшін қос тіректерден тұрады, сонымен қатар ауа серіппелерімен күшейтілген. Қозғалтқышы 5.0 литрлік V12, ол стандартты Century моделімен ортақ, қуаты 4000 айналымда және 4000 айналымда крутящий моменті көрсетілген. Әртүрлі мемлекеттік шаралар үшін, "Императорлық" белгісі бар қосымша стандартты Century седандары қолданылады. Лимузиннің ұзындығы шамамен 20 фут, ені 6,5 фут.
Шасси кодтары
GZG50: 5.0 л 1GZ FE V12
GZG50L: 5.0 л 1GZ FE V12 (Экспорт, левый руль)
GZG50R: 5.0 л 1GZ FE V12 (Экспорт, правый руль)
GZG51: 5.0 л 1GZ FE V12 (Century Royal)
GZG50L: 5.0 L 1GZ FE V12 (LHD export)
GZG50R: 5.0 L 1GZ FE V12 (RHD export)
GZG51: 5.0 L 1GZ FE V12 (Century Royal)
Өндірісті беру
1967 жылдан 2020 жылға дейін Century Kanto Auto Works мен оның ізбасары Toyota Motor East Japan иелігіндегі Higashi Fuji зауытында (Сусоно, Сидзуока) құрастырылды. 2020 жылдың 10 желтоқсанында Toyota Motor East Japan Higashi Fuji зауытындағы автокөлік өндірісін тоқтатты. Toyota Century жинау операцияларын Toyota City қаласындағы Motomachi зауытына көшірді.
Жапония
Century SUV 2023 жылдың 6 қыркүйегінде Жапонияда таныстырылды, ал тапсырыстар сол күні қабылдана бастады. Lexus дилерлік желісі арқылы импортталған модель ретінде сатылатын Century, 2017 жылы өндірісі тоқтатылған G50 седанынан бері сол жақтан рульді конфигурациямен Жапониядан тыс елдерге ресми түрде экспортталатын және сатылатын алғашқы модель болып табылады.
Шасси кодтары
GRG75: 3.5 л 2GR FXS V6 (Жапония)
GRG75L: 3.5 л 2GR FXS V6 (LHD, Қытай)
GRG75L: 3.5 L 2GR FXS V6 (LHD, China)