Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Ұлттар арасындағы қақтығыстарды жіктеу
Categorization of conflict between nations
Төртінші буын соғысы (4GW) – соғыс пен саясат арасындағы, сондай-ақ соғысқа қатысушылар мен бейбіт азаматтар арасындағы шекараның нашарлауымен сипатталатын қақтығыс. Бұл термин алғаш рет 1980 жылы Уильям С. Линдті қоса, АҚШ сарапшыларының тобы тарапынан соғыстың бұрынғы децентрализацияланған түріне оралуын сипаттау үшін қолданылды. Қазіргі заманғы соғыстың буындық дамуы тұрғысынан алғанда, төртінші буын – ұлт мемлекеттердің әскери күштерге дерлік монополиясын жоғалтуын, соның салдарынан ежелгі заманнан белгілі қақтығыс формаларына қайта оралуын білдіреді. Ең қарапайым анықтамасына сәйкес, бұл – басты қатысушылардың бірі мемлекет емес, зорлық қолдануға бейім мемлекеттік емес ұйым болатын кез келген соғыс. Осы типтегі қақтығыстардың классикалық мысалы – Спартактың құлдарының көтерілісі, ол соғыстың қазіргі заманғы түсінігі пайда болғанға дейін болған.
Fourth generation warfare (4GW) is conflict characterized by a blurring of the distinction between war and politics, and of the distinction between combatants and civilians. The term was first used in 1980 by a team of United States analysts, including William S. Lind, to describe warfare's return to a decentralized form. In terms of generational modern warfare, the fourth generation signifies the nation states' loss of their near monopoly on combat forces, returning to modes of conflict common in pre modern times. The simplest definition includes any war in which one of the major participants is not a state but rather a violent non state actor. Classical examples of this type of conflict, such as the slave uprising under Spartacus, predate the modern concept of warfare.
Сын
Төртінші буын соғысы теориясы "мемлекеттік емес көтерілісшілер мен ұлттық мемлекеттің әскерлері арасындағы дәстүрлі қақтығыстың жаңаша баяндалуы ғана" деген негізде сынға ұшырады. Стратегиялық зерттеулер институтының авторы және АҚШ Әскери академиясының профессоры Антулио Дж. Эчеваррия II, "Төртінші буын соғысы және басқа да мифтер" атты мақаласында, төртінші буын соғысы деп аталатын нәрсе – қарапайым көтерілістер екенін айтады. Ол сондай-ақ, Линд 4GW-ді болашақты дұрыс болжағандай көрсету үшін "қайта ойлап тапты" деп мәлімдейді. Эчеваррия былай деп жазады: "Буындық модель – соғыстағы өзгерістерді бейнелеудің тиімсіз тәсілі. Қарапайым ығысу сирек болады, маңызды дамулар көбінесе параллель түрде жүзеге асып, бірімен-бірі байланысты болады". Бұл сынға әскери тарихшы және отставкадағы Теңіз корпусының подполковнигі Джон Сейн жауап берді. АҚШ Теңіз корпусының генерал-лейтенанты Кеннет Ф. Маккензи кіші төртінші буын соғысы теориясын "тартымды, бірақ маңызсыз" деп сипаттайды және "оның әдістері түсініксіз, фактілері даулы және әртүрлі интерпретацияларға ашық, ал оның маңыздылығы күмәнді" деп мәлімдейді. Род Торнтон Томас Хаммс пен Уильям С. Линдтің "қазіргі уақытта" болатын қарсылықтың түрін қарастыруға және қазіргі АҚШ әскерінің осы қарсылықпен күрестегі кемшіліктерін көрсетуге мүмкіндік беретін талдау құралын ұсынатынын айтады. Төртінші буын соғысы жаңа соғыс формасын түсіндірудің орнына, төртінші буын жаңа технологияны қамтитын, соғыс жүргізудің әртүрлі буындарын біріктіруге мүмкіндік береді. Төртінші буын соғысының теоретиктері Линд пен Хаммс "әскери құрылым мен жабдық ғана емес, сонымен қатар әскери психология да 4GW мәселесіне сай келмейді" деген ойды жеткісіге тырысады.
Fourth generation warfare theory has been criticized on the grounds that it is "nothing more than repackaging of the traditional clash between the non state insurgent and the soldiers of a nation state." Strategic Studies Institute writer and United States Army War College professor Antulio J. Echevarria II, in his article Fourth Generation War and Other Myths, argues what is being called fourth generation warfare are simply insurgencies. He also claims that 4GW was "reinvented" by Lind to create the appearance of having predicted the future. Echevarria writes: "The generational model is an ineffective way to depict changes in warfare. Simple displacement rarely takes place, significant developments typically occur in parallel." The critique was rebutted by John Sayen, a military historian and retired Lt. Col. in the Marine Corps Reserve. Lieutenant General Kenneth F. McKenzie Jr., USMC, characterizes fourth generation warfare theory as "elegant irrelevance" and states that "its methods are unclear, its facts contentious and open to widely varying interpretations, and its relevance questionable." Rod Thornton argues that Thomas Hammes and William S. Lind are "providing an analytical lens through which to view the type of opposition that exists now 'out there' and to highlight the shortcomings of the current US military in dealing with that opposition." Instead of fourth generation warfare being an explanation for a new way of warfare, it allows the blending of different generations of warfare with the exception that fourth generation also encompasses new technology. Fourth generation warfare theorists such as Lind and Hammes wish to make the point that it "is not just that the military's structure and equipment are ill suited to the 4GW problem, but so is its psyche".