Кіріспе
Жаңа Зеландиядағы ең үлкен жеке каури ағашы – «Орман құдайы» деп те аталатын Тане Махута – Жаңа Зеландияның Нортленд аймағындағы Вайпуа орманындағы алып каури ағашы (Agathis australis). Оның жасы белгісіз, бірақ 1250–2500 жыл аралығында деп есептеледі. Бұл қазіргі кездегі ең үлкен сақталған каури ағашы. Ағаш маорилердің орман және құстар құдайы Танеге арналған. Бұл ағаш – бір кездері Нортленд түбегінде өскен ежелгі субтропикалық жаңбырлы ормандардың қалдығы. Жақын маңдағы Те Матуа Нгахереде басқа да алып каурилер кездеседі. Тане Махута – Жаңа Зеландиядағы ең танымал ағаш, Те Матуа Нгахеремен бірге. Ол 1924 жылдың қаңтар айының басында, мердігерлер орман арқылы өтетін қазіргі 12-ші мемлекеттік тас жолды зерттеген кезде табылды. 1928 жылы жол салушы Николас Якас және басқа да орманшылар ағашты анықтады. 2009 жылдың сәуір айында Тане Махута Жапонияның Якусима аралындағы Жомон Суги ағашымен ресми серіктестік құрды. 2013 жылғы Жаңа Зеландиядағы құрғақшылық кезінде, сусыздану белгілері байқалған Тане Махутаға жақын жердегі өзеннен 10 000 литр су жеткізілді. 2018 жылы ағаш кауридің қурауымен, яғни көптеген жақын маңдағы каури ағаштарына жұққан және көбінесе өлімге әкелетін саңырауқұлақтың салдарынан туындаған аурумен қауіпті деп есептелді. Жаңа Зеландияның Табиғатты қорғау департаменті ағашты кауридің қурауынан қорғау және құтқару жоспарын бастады.
the particular individual tree in New Zealand
Tāne Mahuta, also called "God of the Forest", is a giant kauri tree (Agathis australis) in the Waipoua Forest of Northland Region, New Zealand. Its age is unknown but is estimated to be between 1,250 and 2,500 years. It is the largest living kauri tree known to stand today. It is named after Tāne, the Māori god of forests and of birds. The tree is a remnant of the ancient subtropical rainforest that once grew on the Northland Peninsula. Other giant kauri are found nearby, notably Te Matua Ngahere. Tāne Mahuta is the most famous tree in New Zealand, along with Te Matua Ngahere. It was discovered and identified in early January 1924 when contractors surveyed the present State Highway 12 route through the forest. In 1928, Nicholas Yakas and other bushmen, who were building the road, also identified the tree. In April 2009, Tāne Mahuta was formally partnered with the tree Jōmon Sugi on Yakushima Island, Japan. During the New Zealand drought of 2013, 10,000 litres of water from a nearby stream was diverted to Tāne Mahuta, which was showing signs of dehydration. In 2018, the tree was considered threatened by kauri dieback, a generally fatal disease caused by a fungus which has already infected many nearby kauri trees. New Zealand's Department of Conservation initiated a plan to protect and save the tree from kauri dieback.
Атауы
2012 жылы Принц Ричард, Глостер герцогы мен Биргитт, Глостер герцогинясының қызы Леди Давина Льюис және оның күйеуі, жаңазеландиялық Гэри Льюис, ұлдарына Тане Махута есімін берді, бұл атау сол ағаштың құрметіне қойылған.