Ағаш күтімі маманы және арбокультуралық жұмыс

Кіріспе

Көпжылдық ағаш өсімдіктерін күтіп-ұстауға қатысты кәсіп.

Арборист, ағаш хирургы немесе (сирек кездесетін) ағаш өсіруші – ағаш өсіру ғылымының маманы, ол дендрология және бау-бақша шаруашылығы салаларында жеке ағаштар, бұталар, жүзімдер және басқа да көпжылдық ағаш өсімдіктерін өсіру, басқару және зерттеумен айналысады. Арбористтер көбінесе орманды басқару немесе ағаш өңдеу (орман шаруашылығы) емес, жеке өсімдіктер мен ағаштардың денсаулығы мен қауіпсіздігіне назар аударады. Сондықтан арбористтің жұмысы орманшының немесе ағаш кесушінің жұмысынан ерекшеленеді.

Жұмыстың көлемі

Арбористтердің электр сымдарының жанында жұмыс істеуі үшін қосымша оқыту қажет немесе олар білікті желілік ағаш кесуші немесе пайдалы ағаш кесуші ретінде сертификатталуы керек (әртүрлі елдер үшін терминология әртүрлі болуы мүмкін). Электр сымдарынан сақталуға тиіс ең аз қашықтық кернеуге байланысты өзгереді, бірақ қалалық аймақтардағы төмен кернеулі сымдар үшін әдеттегі қашықтық 10 фут (шамамен 3 метр) құрайды. Ағашқа көтерілу үшін арбористтер әртүрлі техникаларды қолданады. Ең аз зиянды және ең танымал техника – арқанмен көтерілу. Көтерілудің екі кең таралған әдісі бар: бір арқан жүйесі (SRS) және қозғалмалы арқан жүйесі (MRS). Жеке қауіпсіздік маңызды болғанда немесе ағаш алынып тасталғанда, арбористтер өз тісті ара сауыттарына баулармен бекітілген «тікенектерді» (кейде «қазықтар» немесе «шпоралар» деп те аталады) пайдалана алады. Тікенектер ағашқа зақым келтіреді, әр қадамнан кішкентай тесіктер қалады. Арбористтің жұмысы өте үлкен және күрделі ағаштарды, немесе ландшафттық экожүйедегі экологиялық қауымдастықтарды және олардың абиотикалық компоненттерін қамтуы мүмкін. Олардың денсаулығын, қауіпсіздігін қамтамасыз ету және меншік иелерінің немесе қоғамдық стандарттарға сәйкес болуын бақылау және емдеуді қажет етуі мүмкін. Бұл жұмысқа келесілердің бірі немесе барлығы кіруі мүмкін: ағаштарды отырғызу, ауыстыру, күтімге келтіру, құрылымдық қолдау көрсету, фитопатологиялық немесе паразиттік аурулардың алдын алу, диагностикалау және емдеу, мал жаюдың немесе жыртқыштардың алдын алу немесе тоқтату, молниядан қорғау жүйесін орнату, қауіпті, инвазивті, ауру тарататын немесе арамшөптер саналатын өсімдіктерді жою. Арбористтер жоспарлауға, кеңес беруге, есептер жазуға және сотта куәлік беруге қатысуы мүмкін. Бұл жұмыстың кейбір аспектілері жерде немесе кеңседе орындалса да, көп бөлігін ағаш күтімімен айналысатын және арқандар, баулар және басқа да жабдықтармен ағаштарға көтерілетін арбористтер атқарады. Көтергіштер мен крандар да қолданылуы мүмкін. Барлық арбористтердің жұмысы бірдей емес. Кейбіреулері тек кеңес беру қызметтерін ұсынады, ал басқалары көтерілу, күтімге келтіру және отырғызу жұмыстарын орындайды, ал үшіншілері осы қызметтердің барлығын ұсынады.

In order for arborists to work near power wires, either additional training is required or they need to be certified as a Qualified Line Clearance Arborist or Utility Arborist (there may be different terminology for various countries). There is a variety of minimum distances that must be kept from power wires depending on voltage, however the common distance for low voltage lines in urban settings is 10 feet (about 3 metres). Arborists who climb (as not all do) can use a variety of techniques to ascend into the tree. The least invasive, and most popular technique used is to ascend on rope. There are two common methods of climbing, Single Rope System (SRS) and Moving Rope System (MRS). When personal safety is an issue, or the tree is being removed, arborists may use 'spikes', (also known as 'gaffs' or 'spurs') attached to their chainsaw boots with straps to ascend and work. Spikes wound the tree, leaving small holes where each step has been. An arborist's work may involve very large and complex trees, or ecological communities and their abiotic components in the context of the landscape ecosystem. These may require monitoring and treatment to ensure they are healthy, safe, and suitable to property owners or community standards. This work may include some or all of the following: planting; transplanting; pruning; structural support; preventing, or diagnosing and treating phytopathology or parasitism; preventing or interrupting grazing or predation; installing lightning protection; and removing vegetation deemed as hazardous, an invasive species, a disease vector, or a weed. Arborists may also plan, consult, write reports and give legal testimony. While some aspects of this work are done on the ground or in an office, much of it is done by arborists who perform tree services and who climb the trees with ropes, harnesses and other equipment. Lifts and cranes may be used too. The work of all arborists is not the same. Some may just provide a consulting service; others may perform climbing, pruning and planting: whilst others may provide a combination of all of these services.

Біліктіліктері

Ағаштарға күтім жасаушылар түрлі жолдармен ағаш шаруашылығын жүзеге асыру біліктілігін алады, соның ішінде кейбіреулері басқаларына қарағанда жақсы білімді. Ағаштардың ішінде және олардың маңында қауіпсіз және тиімді жұмыс істеу тәжірибесі маңызды. Ағаштарға күтім жасаушылар көбінесе ағаш шаруашылығының бір немесе бірнеше саласына маманданған, мысалы, ағаштардағы зиянкестердің, аурулардың және қоректік заттардың жетіспеушілігін диагностикалау және емдеу, ағашқа өрмелеу және кесу, кабельдерді орнату және шаңбаздан қорғау, сондай-ақ кеңес беру және есеп дайындау. Бұл салалардың барлығы байланысты, ал кейбір ағаш күтім жасаушылар ағаш жұмысының барлық аспектілерінде мол тәжірибе жинаған, бірақ барлық ағаш күтім жасаушылардың әрбір сала бойынша дұрыс жұмыс істеуге қажетті білімі мен тәжірибесі жоқ. Ағаш күтім жасаушылар кейбір елдерде қол жетімді, орналасқан жеріне байланысты сәл өзгеше болатын ресми сертификация алуға таңдайды. Бір немесе бірнеше мамандық бойынша сертификат алған ағаш күтім жасаушы өз білімі мен дағдыларын үнемі жетілдіру үшін қатаң білім беру талаптарын орындауы керек. Австралияда ағаш шаруашылығы бойынша білім беру және оқыту бүкіл ел бойынша Австралия біліктілік аясы (Australian Qualifications Framework) деп аталатын көп салалы кәсіптік білім беру, оқыту және біліктілік органы арқылы үйлестірілген, ол кәсіби біліктіліктің әртүрлі деңгейлерін ұсынады. Үкіметтік мекемелер, соның ішінде Техникалық және кәсіптік білім беру (TAFE) ағаш шаруашылығы бойынша III дәрежелі сертификат немесе диплом, сондай-ақ кейбір университеттер ұсынады. Әр штат бойынша ұқсас білім беру жүйесін қамтитын көптеген жеке мекемелер де бар. Алдыңғы тәжірибені мойындау 10 жыл немесе одан көп тәжірибесі бар, бірақ бұрынғы ресми білімі жоқ ағаш күтім жасаушылар үшін де қол жетімді. Бұл оларға бағалануына және сертификацияны жеделдетуіне мүмкіндік береді. Францияда білікті ағаш күтім жасаушы декоративтік ағаштарды басқару туралы сертификатқа ие болуы керек, ал білікті ағаш күтім жасаушы ағаштарды кесу және күту туралы сертификатқа ие болуы керек; екеуі де Францияның Ауыл шаруашылығы министрлігімен беріледі. Ұлыбританияда ағаш күтім жасаушы магистр дәрежесіне дейін біліктілік ала алады. Колледж курстары ұлттық сертификат, ұлттық диплом сияқты қосымша білім беру біліктіліктерін қамтиды, ал ағаш шаруашылығындағы жоғары білім беру курстары негізгі, бакалавр және магистр дәрежелерін қамтиды. АҚШ-та сертификатталған ағаш күтім жасаушы (CA) – бұл үш жылдан астам құжатталған және расталған тәжірибесі бар және Халықаралық ағаш күтім қоғамынан қатаң жазбаша емтиханды сәтті тапсырған маман. Басқа атауларға муниципалитет маманы, коммуналдық маманы және сертификатталған ағаш күтім маманы (BCMA) кіреді. АҚШ және Канада сонымен қатар колледждегі оқытуды ұсынады, оны тапсырған жағдайда білікті ағаш күтім жасаушы сертификаты беріледі. Білікті ағаш күтім жасаушы сертификатталған ағаш күтім жасаушыға қатысты жартылай тәжірибені өтеу үшін пайдаланылуы мүмкін. Халықаралық ағаш күтім қоғамы әзірлеген Ағаш тәуекелін бағалау біліктілігі (TRAQ) 2013 жылы іске қосылды. Ол кезде TRACE куәлігіне ие адамдар TRAQ куәлігіне ауыстырылды. Канадада ағаш күтім жасаушыларға электр желілерінің жанында жұмыс істеуге рұқсат беретін провинциялық басқарылатын оқу бағдарламалары бар. Бұл оқу бағдарламалары провинциялық ережелерге сәйкес болуы керек (мысалы, Британ Колумбиясында WorkSafeBC G19.30 талаптарына сәйкес болуы керек), ал жеке тұлғалар электр жүйесінің иесінің талаптарына сәйкес екеніне көз жеткізуі керек.

Arborists gain qualifications to practice arboriculture in a variety of ways and some arborists are more qualified than others. Experience working safely and effectively in and around trees is essential. Arborists tend to specialize in one or more disciplines of arboriculture, such as diagnosis and treatment of pests, diseases and nutritional deficiencies in trees, climbing and pruning, cabling and lightning protection, or consultation and report writing. All these disciplines are related to one another and some arborists are very well experienced in all areas of tree work, however not all arborists have the training or experience to properly practice every discipline. Arborists choose to pursue formal certification, which is available in some countries and varies somewhat by location. An arborist who holds certification in one or more disciplines may be expected to participate in rigorous continuing education requirements to ensure constant improvement of skills and techniques. In Australia, arboricultural education and training are streamlined countrywide through a multi disciplinary vocational education, training, and qualification authority called the Australian Qualifications Framework, which offers varying levels of professional qualification. Government institutions including Technical and Further Education TAFE offer Certificate III or a diploma in arboriculture as well as some universities. There are also many private institutions covering similar educational framework in each state. Recognition of prior learning is also an option for practicing arborists with 10 or more years of experience with no prior formal training. It allows them to be assessed and fast track their certification. In France, a qualified arborist must hold a Management of Ornamental Trees certificate, and a qualified arborist climber must hold a Pruning and Care of Trees certificate; both delivered by the French Ministry of Agriculture. In the UK, an arborist can gain qualifications up to and including a master's degree. College based courses include further education qualifications, such as national certificate, national diploma, while higher education courses in arboriculture include foundation degree, bachelor's degree and master's degree. In the US, a Certified Arborist (CA) is a professional who has over three years of documented and verified experience and has passed a rigorous written test from the International Society of Arboriculture. Other designations include Municipal Specialist, Utility Specialist and Board Certified Master Arborist (BCMA). The USA and Canada additionally have college based training which, if passed, will give the certificate of Qualified Arborist. The Qualified Arborist can then be used to offset partial experience towards the Certified Arborist. Tree Risk Assessment Qualified credential (TRAQ), designed by the International Society of Arboriculture, was launched in 2013. At that time people holding the TRACE credential were transferred over to the TRAQ credential. In Canada, there are provincially governed apprenticeship programs that allow arborists' to work near power lines upon completion. These apprenticeship programs must meet the provincial reregulations (For example, in B. C. they must meet WorkSafeBC G19.30), and individuals must ensure they meet the requirements of the owner of the power system.

Мәдени тәжірибелер

Қалалық ландшафттағы ағаштар көбінесе адам немесе табиғи факторлардың әсерінен, жер үстінде де, жер астында да зардап шегеді. Биотикалық немесе абиотикалық себептерден зақымданған жағдайда олардың тірі қалу мүмкіндігін арттыру үшін күтім қажет болуы мүмкін. Арбористтер ағаштарды денсаулық пен дұрыс құрылым үшін кесу, эстетикалық талаптарды қанағаттандыру, сондай-ақ адамдардың астынан жүруіне мүмкіндік беру (әдетте "тақ көтеру" деп аталатын техника) немесе сымдардан, қоршаулардан және ғимараттардан алыс ұстау ("тақ азайту" деп аталатын техника) сияқты тиісті шешімдер ұсына алады. Емдеудің уақыты мен әдістері ағаш түріне және жұмыстың мақсатына байланысты. Оңтайлы тәжірибелерді анықтау үшін жергілікті түрлер мен орта туралы толық білім қажет. Кәсіби арбористтердің техникалары мен тәжірибесі, жеткілікті білімі жоқ ағаш күтушілердің техникаларынан мүлдем өзгеше болуы мүмкін. Кейбір ұсынылатын "қызметтер" қазіргі заманғы арбористика стандарттарына сәйкес келмейді және ағаштарға ауыр зақым келтіріп, деформациялап, әлсіретіп, тіпті өлтіруі мүмкін. Мұндай мысалға ағаштардың шыңдарын немесе басты сабақтарын толығымен алып тастау, әдетте басты сабақтарды немесе жетекші бұтақтарды қиып, үлкен, көрініссіз шүйделерді қалдыру жатады. Мұндай емдеуден аман қалған ағаштар нашар өсімділік, зиянкестерге сезімталдық, патогендердің енуі және ішкі шіру сияқты түрлі зиянды әсерлерге ұшырайды. Кесу нақты мақсатпен ғана жасалуы керек. Әрбір кесім – жара, ал әрбір жоғалған жапырақ – фотосинтездік әлеуеттің жойылуы. Дұрыс кесу көптеген жағдайларда пайдалы болуы мүмкін, бірақ әрқашан ең аз мөлшерде тірі тінді алып тастау керек. Соңғы жылдарығы зерттеулер жараларды бояу, қарақұмық немесе басқа да жабындармен жабудың қажеті жоқ екенін және ағаштарға зиян келтіруі мүмкін екенін көрсетті. Мұндай жабындар шіруге себеп болатын саңырауқұлақтың өсуін ынталандыруы мүмкін. Дұрыс кесу, бұтақтарды дұрыс жерден кесу арқылы, жараны жабудан гөрі шіруді шектеуде тиімдірек.

Trees in urban landscape settings are often subject to disturbances, whether human or natural, both above and below ground. They may require care to improve their chances of survival following damage from either biotic or abiotic causes. Arborists can provide appropriate solutions, such as pruning trees for health and good structure, for aesthetic reasons, and to permit people to walk under them (a technique often referred to as "crown raising"), or to keep them away from wires, fences and buildings (a technique referred to as "crown reduction"). Timing and methods of treatment depend on the species of tree and the purpose of the work. To determine the best practices, a thorough knowledge of local species and environments is essential. There can be a vast difference between the techniques and practices of professional arborists and those of inadequately trained tree workers. Some commonly offered "services" are considered unacceptable by modern arboricultural standards and may seriously damage, disfigure, weaken, or even kill trees. One such example is tree topping, lopping, or "hat racking", where entire tops of trees or main stems are removed, generally by cross cutting the main stem(s) or leaders, leaving large unsightly stubs. Trees that manage to survive such treatment are left prone to a spectrum of detrimental effects, including vigorous but weakly attached regrowth, pest susceptibility, pathogen intrusion, and internal decay. Pruning should only be done with a specific purpose in mind. Every cut is a wound, and every leaf lost is removal of photosynthetic potential. Proper pruning can be helpful in many ways, but should always be done with the minimum amount of live tissue removed. In recent years, research has proven that wound dressings such as paint, tar or other coverings are unnecessary and may harm trees. The coverings may encourage growth of decay causing fungi. Proper pruning, by cutting through branches at the right location, can do more to limit decay than wound dressing

Химикаттар ағаштарға жәндіктерді немесе ауруларды бақылау үшін топыраққа енгізу, сабаққа инъекция жасау немесе бүрку арқылы қолданылуы мүмкін. Тығыздалған немесе бұзылған топырақтарды әр түрлі жолмен жақсартуға болады. Арбористтер ағаштардың денсаулығын, құрылымын, қауіпсіздігін немесе ландшафттағы және адамдарға жақын жердегі мүмкіндігін анықтау үшін де бағалай алады. Қазіргі заманғы арбористика технология және күрделілік тұрғысынан бұрынғы тәжірибелерден қарыштап дамыды. Көптеген қазіргі тәжірибелер, қазіргі заманғы арбористиканың "әкесі" саналатын Алекс Шигоның зерттеулерінен алынған білімге негізделген.

Құқықтық мәселелер

Құқық саласына байланысты, ағаш өсірушілердің қызметіне қатысты бірқатар құқықтық мәселелер туындауы мүмкін, соның ішінде шекаралық даулар, қоғамдық қауіпсіздік мәселелері, қоғамдық құндылығы бар "мұра" ағаштары, сондай-ақ "көршілермен" байланысты мәселелер: меншік құқығы, көрініс бұзу, шекарадан өтетін тамырлардың әсері, зиянды жағдайлар, аурулар немесе жәндіктердің таралуына карантин, жақын жердегі ағаштар мен өсімдіктердің қауіпсіздігі. Ағаш өсірушілер жиі ағаштарға қатысты даулардың фактілік негізін анықтау үшін немесе жеке меншік иелері күтімді міндеттеме арқылы заңдық жауапкершіліктен қашуға тырысқанда кеңес сұрайды. Ағаштарға келген зиянды немесе жойылған ағаштар үшін сақтандыру талаптарын қарау кезінде немесе ағаш ұрлығы немесе зақымдану салдарынан келтірілген залалды өтеу үшін ағаштардың құнын бағау сұралуы мүмкін. Ағаштарды қорғау туралы шешімдері бар қалаларда, меншік иесі ағашты алып тастамас бұрын, немесе құрылыс жоспарларында және құрылыс барысында ағаштарды қорғауды қамтамасыз ету үшін ағаш өсірушінің ағаш қауіптілігін бағалауын қажет етуі мүмкін. Қорғалатын ағаштар мен бұталарға қатысты жұмыстарды жергілікті биліктің рұқсатысыз жүргізу заңсыз болып табылады және айыппұлдарды қоса алғанда, заңдық шараларға әкелуі мүмкін. Үй иелері қауымдастығымен келісімшарт жасасқан үй иелері ағашты кесуден бұрын ағаш өсірушінің кәсіби пікірін алуы керек немесе ағаш отырғызу немесе күтім барысында көршілес мүліктердің көрінісін қорғауға міндетті болуы мүмкін. Мысалы, қылмыстың дәлелі ағаштың өсу сақиналары арқылы анықталуы мүмкін сот-медициналық сараптама кезінде ағаш өсірушілерге кеңес беруге болады. Ағаш өсірушілер даудың бір тарабынан ағаштар туралы нақты ақпаратты анықтау үшін немесе сотта бейтарап ғылыми білімді ұсынатын сарапшы куә ретінде тартылуы мүмкін. Үй иелері қауымдастықтары шектеу шарттарын жазуға тырысса немесе заң шығарушы органдар ағаштарға қатысты заңдарды жазуға тырысса, болашақ қиындықтарды болдырмау үшін ағаш өсірушілердің кеңесіне жүгінуі мүмкін. Ұлыбританияда ағаш өсірушілер заң бойынша ағаштарды жануарлар, әсіресе, жарғақтардың болуына тексеруге міндетті, оларға ерекше заңдық қорғау қарастырылған. Сонымен қатар, Ұлыбританиядағы кез келген ағаш ағаш сақтау бұйрығымен қамтылуы мүмкін және жергілікті кеңестен рұқсат алғанға дейін, тіпті құрғақ бұталарды кесу немесе күтім жасау сияқты ағашқа кез келген жұмыс жүргізу заңсыз.

Depending on the jurisdiction, there may be a number of legal issues surrounding the practices of arborists, including boundary issues, public safety issues, "heritage" trees of community value, and "neighbour" issues such as ownership, obstruction of views, impacts of roots crossing boundaries, nuisance problems, disease or insect quarantines, and safety of nearby trees or plants that may be affected. Arborists are frequently consulted to establish the factual basis of disputes involving trees, or by private property owners seeking to avoid legal liability through the duty of care. Arborists may be asked to assess the value of a tree in the process of an insurance claim for trees damaged or destroyed, or to recover damages resulting from tree theft or vandalism. In cities with tree preservation orders an arborist's evaluation of tree hazard may be required before a property owner may remove a tree, or to assure the protection of trees in development plans and during construction operations. Carrying out work on protected trees and hedges is illegal without express permission from local authorities, and can result in legal action including fines. Homeowners who have entered into contracts with a Homeowner's association (see also Restrictive covenants) may need an arborists' professional opinion of a hazardous condition prior to removing a tree, or may be obligated to assure the protection of the views of neighboring properties prior to planting a tree or in the course of pruning. Arborists may be consulted in forensic investigations where the evidence of a crime can be determined within the growth rings of a tree, for example. Arborists may be engaged by one member of a dispute in order to identify factual information about trees useful to that member of the dispute, or they can be engaged as an expert witness providing unbiased scientific knowledge in a court case. Homeowners associations seeking to write restrictive covenants, or legislative bodies seeking to write laws involving trees, may seek the counsel of arborists in order to avoid future difficulties. Before undertaking works in the UK, arborists have a legal responsibility to survey trees for wildlife, especially bats, which are given particular legal protection. In addition, any tree in the UK can be covered by a tree preservation order and it is illegal to conduct any work on a tree, including deadwooding or pruning, before permission has been sought from the local council.

Ұйымдар

Australia Limited коммерциялық емес ұйым, Австралия және Азия-Тынық мұхиты аймағында ағаш өңдеушілерді, арбористтерді, ағаш шаруашылығын кәсіби түрде басқаруды және қалалық орман шаруашылығын қолдау мен өкілдік ететін ұлттық ұйым. Ағаш күтімі индустриясының қауымдастығы (бұрынғы Ұлттық арбористтер қауымдастығы) – ағаш өсіру саласындағы қоғамдық және кәсіби коммерциялық емес ұйым. Оның құрамында оннан астам елден 2000-нан астам мүше компания бар. TCIA аккредиттеу бағдарламасы ағаш күтімімен айналысатын компаниялардың өнімділік және қауіпсіздік саласындағы стандарттарға сәйкес келуін, оқытылған, кәсіби мамандарды жұмысқа алуын және іскерлік этика мен сапаға ұмтылуын растайды. Бұдан өзге, олар қауіпсіздік және білім беру бағдарламаларын, ағаш күтімі операцияларына арналған нұсқаулықтарды, ANSI A300 ағаш кесу стандарттарын және тұтынушыларға арналған ақпараттық материалдарды ұсынады. Халықаралық арбористтер қоғамы, коммерциялық емес ұйым, ISA сертификатталған арбористтердің тізімін жүргізеді, олар жазбаша емтиханды тапсырып, арбористика саласындағы негізгі білімді көрсеткен. Сондай-ақ, арнайы мамандықтар бар: электр желілерінің жанында жұмыс істейтіндер үшін «Сертификатталған арборист/Коммуналдық маман», және муниципалитет ағаштарымен айналысатындар үшін «Сертификатталған арборист/Муниципалды маман». «Сертификатталған ағаш жұмысшысы» сертификаты да бар, ал ең жоғары деңгейдегі сертификат – «Сертификатталған арбористика магистрі». Америкалық консалтингтік арбористтер қоғамы – өнеркәсіптік тәжірибесінің белгілі бір деңгейімен, сондай-ақ жоғары білімімен немесе үздіксіз білім алуымен мүшелікке ие болатын ұйым. Кейбір мүшелер «Тіркелген консалтингтік арборист» статусына ие болу арқылы жоғары дәрежеге жете алады. Консалтингтік арбористтер көбінесе этика, құқық, жерді жоспарлау және дамыту, ағаштарды бағалау және т.б. салаларында маманданады. Олар кейде сотта куәлік беруге және ағаштар туралы сарапшылық пікір қажет болған жағдайларда есеп дайындауға шақырылады. Ұлыбританияда саланы өкілдік ететін кәсіби ұйым – Chartered Foresters институты. Арбористтерді өкілдік ететін сауда қауымдастығы – Arboricultural Association. Қауымдастық жоғары деңгейдегі арбористикалық білімі бар консультанттардың тізімін жүргізеді және мақұлданған мердігерлер схемасын қолданады. Бұл схема арбористикалық мердігерлердің техникалық біліктілігі мен бизнес-тәжірибесін бағалайды. Еуропалық арбористика кеңесі – әртүрлі елдерден құралған арбористика ұйымдарының еуропалық тобы. Plant Amnesty – Сиэтл қаласында орналасқан, дұрыс кесу әдістерін насихаттауға бағытталған қоғамдық білім беру және әрекет ету тобы. 1987 жылы құрылған Plant Amnesty 1990-шы жылдардың ортасында арбористтер мен олардың клиенттері үшін халықаралық ақпарат көзіне айналды.

Australia Limited, a non profit organisation, is a national organisation promoting and representing tree workers, arborists, professional tree management and urban forestry throughout Australia and the Asia Pacific region. The Tree Care Industry Association (formerly the National Arborist Association) is a public and professional non profit organization for the arboriculture field. It has more than 2,000 member companies representing over a dozen countries. TCIA's Accreditation program certifies that tree care companies that have been inspected and accredited based on adherence to industry standards for performance and safety; maintenance of trained, professional staff; and dedication to ethics and quality in business practices. In addition, they provide safety and educational programs, guidelines for tree service operations, ANSI A300 tree pruning standards, and consumer resources. The International Society of Arboriculture, a non profit organization, maintains a list of ISA Certified Arborists who have passed a written exam and demonstrated a basic level of knowledge in arboriculture. There are also additional classifications of certified arborists with Certified Arborist/Utility Specialist for those who work near power lines, and Certified Arborist/Municipal Specialist for those who deal mostly with community trees. Other certifications exist for Certified Tree Workers, and the highest level of certification, the Board Certified Master Arborist. The American Society of Consulting Arborists is an organization whose membership is exclusive to those with a certain level of industry experience, plus higher educational experience or continuing education; some members may achieve a higher status by fulfilling the requirements to become a Registered Consulting Arborist. Consulting arborists generally specialize in the areas of ethics, law, land planning and development, and tree valuation, among others. Consulting arborists are often called on for legal testimony and report writing in various instances where a particular authority on trees is necessary for consequent actions. In the UK, the professional body representing the sector is the Institute of Chartered Foresters. The trade body representing arborists is the Arboricultural Association. The association maintains a register of consultants who have demonstrated a high level of technical arboricultural knowledge, and operate an Approved Contractor scheme. This scheme assesses both the technical competence and business practices of arboricultural contractors. The European Arboricultural Council is a European group of multiple arboriculture organizations from various countries. Plant Amnesty is a public education and advocacy group, based in Seattle, dedicated to promoting proper pruning methods. Founded in 1987, Plant Amnesty became an international resource for arborists and their clients in the mid 1990s.

Әдебиетте

Итало Кальвиноның "Ағаштардағы барон" романындағы басты кейіпкер бала кезінде жерде өмір сүріп, содан кейін өмірінің қалған бөлігін Италияның ауылдық жерінде ағаштан ағашқа секіріп өткізеді. Жас шағында ол жергілікті жеміс фермерлеріне ағаштарын күтіммен қамтамасыз етуге көмектеседі.