Кіріспе

Гигант секвойя - гигант секвойя (Sequoiadendron giganteum) ағашы, АҚШ-тың Калифорния штатының Туларе округіндегі Секуойя ұлттық паркінің Гигант орманында, теңіз деңгейінен жоғары биіктікте орналасқан. Көлемі бойынша ол Жер шарындағы ең үлкен жеке ағаш сабағы болып табылады.

Тарих

Генерал Шерман ағашы Америка Азамат соғысының генералы Уильям Текумсе Шерманның есімімен аталған. Ресми оқиға, бұл апокрифтік болуы мүмкін, ағашты 1879 жылы Шерманның 9-шы Индиана кавалериясында лейтенант болып қызмет еткен табиғатты зерттеуші Джеймс Вулвертон атаған. Жеті жылдан кейін, 1886 жылы, бұл жер Кавеа колониясының бақылауына өтті, бұл экономикасы ағаш кесуге негізделген утопиялық социалистік қоғамдастық. Шерманның Үнді соғыстарындағы рөлін және америкалық тайпаларды мәжбүрлеп қоныс аударуын ескеріп, олар ағашқа Карл Маркс құрметіне қайта атау берді. Алайда, қоғам 1892 жылы таратылды, негізінен Секуоя ұлттық паркі құрылғандықтан, ағаш бұрынғы атына оралды. 1931 жылы жақын маңдағы генерал Грант ағашымен салыстырғанда, генерал Шерман әлемдегі ең үлкен ағаш деп танылды. Бұл процестің бір нәтижесі – ағаштың көлемі әртүрлі ағаштардың мөлшерін анықтау және салыстыру үшін стандарт ретінде кеңінен қабылданды. 2006 жылдың қаңтар айында ағаштың ең үлкен бұтағы (ескі фотосуреттерде көбінесе «L» немесе гольф таяқшасы пішінімен, түбінен төрттен бір бөлігінен шығып тұрады) сынды. Оқиғаға куә болғандар жоқ, ал диаметрі мен ұзындығы көптеген ағаштардың діңгесінен асып түсетін бұтақ, қоршаудың бір бөлігін сындырып, айналасындағы жаяу жолдың төсенішін қиратты. Бұл бұзылу ағаштың денсаулығындағы аномалияларды білдірмейді және тіпті қолайсыз ауа райына қарсы табиғи қорғаныс механизмі болуы мүмкін. 2021 жылдың 16 қыркүйегінде Секуоя ұлттық паркіндегі КНП кешендік өрті генерал Шерман ағашына қауіп төндірді. Парк және өрт сөндірушілер ағаштың түбін, өрт генерал Шерман ағашына жақындаса қолданылатын қорғаныш фольгамен орады, бірақ ағаш зардап көрмеді.

Өлшемі

Ол ең үлкен ағаш болса да, Генерал Шерман ағашы Жер бетіндегі ең биік белгілі тірі ағаш емес (бұл ерекшелік Гиперионға, Жағалау қызыл ағашына тиесілі), сонымен қатар ең кеңі де емес (ең үлкен кипарис пен ең үлкен баобабтың диаметрі үлкен), тіпті Жер бетіндегі ең көне белгілі тірі ағаш та емес (бұл ерекшелік Ұлы бассейндегі қылқан жапырақты қарағайға тиесілі). Оның биіктігі – , диаметрі – , шамамен тігіздігі – , ал жасы 2300–2700 жыл шамасында. Генерал Шерман қазіргі кездегі ең үлкен ағаш болғанымен, ол тарихта тіркелген ең үлкен ағаш емес. Линдси Крик ағашы, көлемі Генерал Шерманнан шамамен екі есе көп, 1905 жылы дауылда құлаған деп хабарланды. Тағы бір үлкен ағаш, Краннелл Крик Гиганты, 1940 жылдардың ортасында Тринидад, Калифорния маңындағы жағалау қызыл ағашы (Sequoia sempervirens), көлемі бойынша Генерал Шерман ағашынан 15–25% үлкен деп бағаланады. Сол сияқты, Орман анасы, тағы бір алып секвойя, тарихи тұрғыдан алғанда Генерал Шерманнан да үлкен болған болуы мүмкін. Тарихи және өте үлкен екі алып секвойя, айналысы шамамен Дискавери ағашы және әсіресе ұзақ уақыттан бері құлаған "Орман әкесі" Калаверас Гроувтен, биіктігі 435 фут (133 м) және айналысы 110 фут (34 м) болған, бұрын Генерал Шерманнан үлкен болған деп саналады. Сонымен қатар, Биг Стамп Гроувтен шыққан Күйдірілген Монархтың тамыры Генерал Шерманнан әлдеқайда үлкен болды және одан да үлкен болуы мүмкін еді. Негізден жоғары биіктігі 25,1 фут (8 м) Айналма диаметрі Негізден жоғары 60 фут (18 м) Шамамен тігіздік массасы (1938)