Кіріспе

Электр өрісіне түскен заттың электр диполь моментін қабылдауға бейімділігі. Поляризациялану көбінесе заттың электр өрісіне түскен кезде, сол өріске пропорционалды түрде электр диполь моментін қабылдау бейімділігін білдіреді. Бұл электр заряды бар бөлшектердің қасиеті. Электр өрісінің әсерінен теріс зарядталған электрондар мен оң зарядталған атом ядролары қарама-қарсы күштерге ұшырап, зарядтың бөлінуіне себеп болады. Поляризациялану материалдың диэлектрлік тұрақтылығына және жоғары (оптикалық) жиіліктерде оның жарық сыну көрсеткішіне жауап береді. Атомның немесе молекуланың поляризациялану қабілеті – оның туындаған диполь моментінің жергілікті электр өрісіне қатынасы ретінде анықталады; кристаллды қатты денеде бірлік жасушаға шаққандағы диполь моменті қарастырылады. Молекула көретін жергілікті электр өрісі, әдетте, сырттан өлшенетін макроскопиялық электр өрісінен өзгеше екенін ескеру керек. Бұл айырмашылық Клаузиус-Моссотти қатынасымен (төменде) ескеріледі, ол заттың жалпы мінез-құлқын (электрлік сезімталдыққа сәйкес сыртқы электр өрісінен туындаған поляризация тығыздығын) жергілікті өріске байланысты молекулалық поляризациямен байланыстырады. Магниттік поляризацияланушылық сыртқы магнит өрісіне пропорционалды түрде магниттік диполь моментінің пайда болу бейімділігін білдіреді. Электрлік және магниттік поляризациялар сыртқы өрістерге жауап ретінде байланысқан жүйенің (мысалы, молекула немесе кристалл) динамикалық реакциясын анықтайды және молекуланың ішкі құрылымы туралы мәліметтер береді. "Поляризациялануды" атомның, молекуланың немесе заттың ішкі магниттік немесе электрлік диполь моментімен шатастыруға болмайды; олар сыртқы өрістің болуына тәуелді емес.

Кристаллографияда қолдану

Жоғарыдағы матрица молярлық рефрактивтілік теңдеуімен және басқа деректермен бірге кристаллография үшін тығыздық деректерін алуға қолданылуы мүмкін. Әрбір поляризациялау өлшемі, оған сәйкес келетін сыну индексімен бірге, кристалдағы молекулалық үйілудің нақты үш өлшемді бағалауын жасауға мүмкіндік беретін бағытқа тәндік тығыздық береді. Бұл қатынасты алғаш рет Линус Полинг байқаған. Сонда жергілікті өрісті ішкі өрістің үлесінсіз макроскопиялық өріс деп анықтауға болады: Поляризация макроскопиялық өріске пропорционалды, мұнда ε – электрлік өтімділік тұрақтысы, ал χ – электрлік сезімталдық. Осы пропорционалдылықты пайдаланып, біз поляризацияны анықтауда қолданылатын жергілікті өрісті табамыз, және екі шартты да бір-біріне тең қойып, ε шартты жоюға болады, сонда бізге келесі теңдеу шығады:

Біз салыстырмалы өтімділікті сыну индексімен алмастыра аламыз, себебі төмен қысымды газ үшін n² ≈ ε. Сандық тығыздық молекулалық салмақ M және массалық тығыздық ρ арқылы байланыстырылуы мүмкін, яғни N = ρM/m, бұл теңдеудің соңғы түрін молярлық рефрактивтілікпен есептеу үшін түзетуге мүмкіндік береді:

Бұл теңдеу бізге жиынтық қасиетті (сыну индексін) молекулалық қасиетке (поляризациялауға) жиіліктің функциясы ретінде байланыстыруға мүмкіндік береді.

Үдемелілік

Жалпы, поляризация электрон бөлшектерінің көлемі ұлғайған сайын артады. Сондықтан, периодтық жүйедегі қатарларда поляризация солдан оңға қарай кемиді.

Магниттік поляризациялану

Нуклондардың спиндік өзара әрекеттесуімен анықталатын магниттік поляризацияланушылық деутерон мен адрон үшін маңызды параметр болып табылады. Атап айтқанда, нуклондардың тензорлық поляризациялануын өлшеу спинге тәуелді ядролық күштер туралы маңызды мәліметтер береді. Спин амплитудалары әдісі спин динамикасын оңай сипаттау үшін кванттық механика формализмін қолданады. Спині S ≥ 1 бөлшектердің/ядролардың векторлық және тензорлық поляризациясы бірлік поляризациялық вектормен және поляризациялық тензор P` арқылы сипатталады. Бөлшектердің/ядролардың спинімен поляризациясын толық сипаттау үшін үш немесе одан да көп спин матрицаларының көбейтіндісінен құралған қосымша тензорлар ғана қажет.