Кіріспе

Румынияның жолдан тыс көліктерін өндірген ARO (Auto Romania) компаниясы – Румынияның Кампулунг қаласында орналасқан автомобиль өндіруші. Алғашқы ARO көліктері 1957 жылы, ал соңғысы 2003 жылы өндірілді. Бір қысқа мерзімге, Daihatsu қозғалтқыштарымен жабдықталған ARO көліктері Испанияда сатылып, Португалияда белгілі бір брендтер астында өндірілді. Италияда ARO көліктері ACM брендімен өндіріліп сатылды, көбінесе Volkswagen қозғалтқыштарымен жабдықталған. ARO көліктерінің шағын көлемде өндірісі Auto Max Czech (AMC) деген чех компаниясының қолдауымен қайта жаңартылды. 2000-жылдардың ортасында ресейлік Derways компаниясы Derways Cowboy үлгісін өндіру үшін ARO шассиін пайдаланды.

Тарих

Кампулунгтегі алғашқы зауыт 1942 жылдан бастап маршал Ион Антонескудің бұйрығымен Екінші дүниежүзілік соғыс кезінде салынды. Алғашқыда бұл нысан румындық IAR әуе кемелерін жасаушы компаниясының бөлімі ретінде әуе винттерін өндіруге арналған. Соғыстан кейін бұл зауыт АРО компаниясының құрылуына негіз болды.

Бастауы

ARO 380 000-нан астам көлік құралын өндірді, оның 2/3-і бес құрлықтағы 110-ға жуық елге экспортталды (ARO өндірісінің 90%-ы 1989 жылға дейін экспортталды). ARO көліктері Бразилияда, Италияда және Португалияда (Portaro) басқа бренд атымен де шығарылды. ARO көліктері Испания үшін де өндіріліп, Enasa компаниясы басқаратын Hisparo деген атпен сатылды. Өндіріс 1957 жылы IMS 57 моделімен басталды, ол ГАЗ-69 лицензиясы бойынша шығарылған IMS сериясының алғашқы моделі болды. 1959 жылы IMS 57 моделі M59-ға алмастырылды, одан кейін 1964 жылы M461 деп аталатын жаңа модель пайда болды. Оның стилі мен дизайны алдыңғы модельдеріне негізделгенімен, M461 жаңартылған механикалық бөліктерімен жабдықталған, жақсартылған жинақталуымен және ерекшеленетін сыртқы түрімен көзге түсті. 1972 жылы ARO жаңа модельдер отбасы ретінде 24 сериясын сәтті ұсынды, ол көптеген модельдер мен конфигурацияларды қамтыды. 1980 жылы ARO 24 сериясының "кіші інісі" – 10 сериясы пайда болды, ол әртүрлі қозғалтқыштармен және 4x2 және 4x4 нұсқаларында көптеген кузов түрлерінде шығарылды. ARO қозғалтқыштары мен басқа да технологиялары T.V. жеңіл коммерциялық көліктерінде де қолданылды.

Қалқанды нұсқасы

ABI (Autovehicul Blindat pentru Intervenție) бронеавтомобилі ARO шассиіне ARO двигателі орнатылып жасалды. 1979 жылы осындай 17 дана өндірілді және ішкі қауіпсіздік қызметтерінде пайдаланылды. Олардың бронясы 4-тен 10 мм-ге дейін болды және 7,62 мм PK пулеметі немесе 12,7 мм DShK ауыр пулеметі орнатылған мұнарамен жабдықталды. Ең жоғары жылдамдығы сағатына 100 км құрады. 1986 жылы Либерияға 5, ал 1987 жылы Алжирге 10 дана жеткізілді. Экспорттық түрі AM 100 деп аталды. Қалған 2 дана Румыния революциясы кезінде қиратылды және қазір олардың қиранды қалдықтарын Бухаресттегі Ұлттық әскери мұражайында көруге болады.

Жекешелендіру

1998 жылы Кубада туған америкалық бизнесмен Джон Перес АҚШ автодилерлеріне франчайзинг келісімдерін ұсынды. Шамамен 200 дилер франчайзинг құқығы үшін әрқайсысы 75 000 доллар төледі, жалпы сомасы 15 миллион долларға жетті. Бұл құқықтарды «Шығыс Еуропалық Импорт» компаниясы ұсынды. ARO Варшава шартының артық әскери көлігі ретінде ұсынылды. Франчайзингтер сатылғаннан кейін, дилерлер Флоридадағы портта сақталған көліктерді алу үшін кассалық чектерді немесе банктік аударымдарды жіберуге қысым көрсетті. Дилерлер бас тартты және жеткізілген кезде төлеуді талап етті, нәтижесінде «Шығыс Еуропалық Импорт» компаниясы жұмысын тоқтатты. 2003 жылдың қыркүйегінде Румыния мемлекеті ARO-ның 68,7%-ын Джон Переске тиесілі «Cross Lander» компаниясына 180 000 АҚШ долларына сатты. Шартта компания 2 миллион АҚШ долларын инвестициялауға міндетті болған, бірақ бұл орындалмады. Керісінше, ARO-ның барлық өндірістік құрал-жабдықтары мен жабдықтары сатылды, бұл жекешелендіру шартын бұзу болды. 2006 жылы Румыния мемлекеті Джон Переске компанияны сатып алу үшін құжаттарды жалған жасады деп сотқа берді. ARO 244 моделі «Cross Lander 244X» ретінде АҚШ нарығына шығу жоспарланған, бірақ 2006 жылдың ақпанында қаржыландыру тоқтатылды. «Cross Lander USA Inc» компаниясы барлық қызметкерлерін жұмыстан босатты, кеңсесін сатты және 2006 жылдың ақпанында жабылды. ARO 2006 жылдың маусымында банкротқа ұшырады.

Амром

Amrom Automotive 2006 компаниясы ARO кредиторларымен компанияны банкроттан сатып алу үшін келіссөздер жүргізіп жатты және ARO тауарлық маркасымен Câmpulung зауытында ARO көліктерін қайта өндіруді жоспарлап отыр.