Шкода: Чехия Автокөлік Өндірісінің Тарихы

Кіріспе

Чех автомобиль өндірушісі Škoda Auto a. s., көбінесе Škoda деп қысқартылады, 1925 жылы Laurin & Klement компаниясының жалғасы ретінде құрылған және Чехияның Млада-Болеслав қаласында орналасқан. 1948 жылы Škoda зауыты мемлекеттік меншікке көшті. 1991 жылдан бастап ол біртіндеп неміс көпұлтты компаниясы Volkswagen Group-қа жекешелендірілді, 1994 жылы еншілес компанияның бір бөлігіне, ал 2000 жылы толық еншілес компанияға айналды. 2017 жылғы мәліметтер бойынша, Škoda-ның пайда маржасы Porsche-ден кейін Volkswagen AG брендтері арасында екінші орында тұрды.

Тарих

Шкода зауыты 1859 жылы қару-жарақ өндіруші ретінде құрылды. Чех инженері Эмиль Шкоданың 1859 жылы Пльзен қаласында, сол кезде Богемия Корольдігі, Австрия империясы құрамында, құрған бұл зауыт 20 ғасырдағы Еуропаның ең ірі өнеркәсіптік конгломераттарының біріне айналды. Бүгінгі Škoda Auto, Doosan Škoda Power және Škoda Transportation компаниялары осы зауыттың негізінде құрылған.

Лаурин мен Клемент

Көптеген автомобиль өндірушілер сияқты, Škoda Auto компаниясы 1890 жылдардың басында велосипедтер шығара бастады. Škoda (содан кейін Laurin & Klement) зауыттары 1896 жылы велоципед өндіруші ретінде құрылды. 26 жастағы Вацлав Клемент (1868–1938), Богемия Корольдігінің Млада-Болеслав қаласында (қазіргі Чехия, ол кезде Австрия-Мажарстанның бөлігі) кітап сатушы болып жұмыс істеген, өзінің неміс велосипедін жөндеуге қажетті қосалқы бөлшектерді таба алмады. Клемент велосипедін өндірушілер Сейдель мен Науманнга қайтарды, оларға чех тілінде жөндеу жұмыстарын жүргізуді сұрап хат жолдады, бірақ жауабы неміс тілінде келіп, «Егер біз сізге жауап беруімізді қаласаңыз, біз түсінетін тілде хабарласыңыз» делінген еді. Жауаптан қанағаттанбаған және бизнес мүмкіндігін сезінген Клемент, техникалық тәжірибесі болмаса да, велосипед жөндеу шеберханасын ашуға шешім қабылдады, оны Вацлав Лауринмен бірге 1896 жылы Млада-Болеславта ашты. Клементпен серіктестікке дейін Лаурин жақын жердегі Турнов қаласында белгілі велосипед өндірушісі болған. 1898 жылы, жаңа салынған зауытқа көшкеннен кейін, екеуі Вернердің "Motocyclette" мотоциклін сатып алды. Лаурин мен Клементтің алғашқы мотоциклі, рульге орнатылған қозғалтқыш арқылы алдыңғы дөңгелектерді қозғалтатын, қауіпті және сенімсіз болып шықты – осы мотоциклдегі апат Лауринге алдыңғы тісін жоғалтты. Қозғалтқыштың айналасында құрылған, қауіпсіз машинаны жобалау үшін олар неміс тұтандыру маманы Роберт Бошқа басқа электромагниттік жүйе туралы кеңес сұрап хат жазды. Олардың жаңа Slavia мотоциклі 1899 жылы дебют жасады, ал компания Орталық Еуропадағы алғашқы мотоцикл зауытына айналды. 1905 жылға қарай фирма автомобильдерді өндіре бастады, бұл оны Чехия жеріндегі Tatra-дан кейінгі екінші ең көне автомобиль өндірушісіне айналдырды. Компанияның ауданы , 320 жұмысшысы және 170 арнайы станоктары бар еді, олар бу күшімен қозғалды.

Шкода

Бірінші дүниежүзілік соғыстан кейін Laurin & Klement компаниясы жүк көліктерін шығара бастады, бірақ 1924 жылы қиындықтарға тап болғаннан және олардың үй-жайларында өрт болғаннан кейін компания жаңа серіктес іздеді. Осы уақытта Akciová společnost, dříve Škodovy závody (Шкода зауыты), Пльзендегі қару-жарақ өндіруші және көп салалы концерн, Еуропадағы ең ірі өнеркәсіптік кәсіпорындардың бірі және Чехословакиядағы ең ірісі, қару-жарақтан басқа өндіріс базасын кеңейтуді көздеді, сондықтан 1925 жылы Laurin & Klement компаниясын сатып алды. Сонымен қатар, Hispano Suiza компаниясымен бірлесіп автомобильдерді де шығара бастады. Көптеген кейінгі өнімдер Škoda деген атпен шығарылды. 1930 жылдан бастап өндірісте конвейерлік желі қолданыла бастады. Сол жылы автомобиль өндірісін жаңа компанияға, Akciová společnost pro automobilový průmysl, немесе қысқартылған ASAP, ресми түрде бөліп шығарды. ASAP Škoda Works компаниясының толық құрамындағы еншілес компаниясы болып қала берді және Škoda маркасымен автомобильдерді сатуды жалғастырды. Млада-Болеславтағы зауыттан басқа, ол фирманың өкілдігін, сату кеңселерін, қызмет көрсету орталықтарын және Прагадағы орталық шеберханасын да қамтыды. Ол кезде Млада-Болеславтағы автомобиль зауыты 215 000 м² аумақты алып, 3750 жұмысшы (көк жағалы) және 500 қызметкер (ақ жағалы) жұмыс істеді. 1932 жылы ASAP Škoda Mladá Boleslav Bohemia-да Карел Хрдличка мен Всевольд Корольков еңбек еткен, артқы жағы ауамен салқындатылатын, төрт цилиндрлі қозғалтқышы бар, екі есікті, төрт орындық Škoda 932 үлгісінің прототипін жасады. Бұл машинаның корпусы болашақта шығатын шағын автомобильдердің дизайнына ұқсас болды. Экономикалық дағдарысқа байланысты туындаған төмендеуден кейін Škoda 1930-шы жылдары бұрынғы өнімдерінен едәуір ерекшеленетін жаңа автомобильдер желісін ұсынды. Бас инженер Владимир Матуш басшылығымен тірек түтігі бар және төрт доңғалақты тәуелсіз аспалы шассидің жаңа дизайны жасалды, ол алғаш рет Ханс Ледвинканың Tatra компаниясында ұсынған үлгісіне негізделген. 1933 жылы Škoda 420 Standard үлгісінде алғаш рет қолданылып, баспалдақ раманың жеткіліксіз бұрылу қатаңдығын шешуге бағытталды. 1933 жылы Škoda Чехословакия автомобиль нарығының 14% үлесіне ие болып, Praga және Tatra компанияларынан кейін үшінші орынға шықты, ал жаңа желі 1936 жылы оны нарық көшбасшысына айналдырып, 1938 жылы 39% үлеске ие болды. 1940 және 1945 жылдар аралығында Ұлыбритания және АҚШ әуе күштері Škoda зауытын бірнеше рет бомбалады. Соңғы, ірі ауқымды бомбалау 1945 жылдың 25 сәуірінде болды, нәтижесінде Škoda қару-жарақ зауыты дерлік толығымен қирады және шамамен 1000 адам қаза тапты немесе жарақат алды.

After World War I, the Laurin & Klement company began producing trucks, but in 1924, after running into problems and being affected by a fire on their premises, the company sought a new partner. Meanwhile, Akciová společnost, dříve Škodovy závody (Limited Company, formerly the Škoda Works), an arms manufacturer and multisector concern in Plzeň, which had become one of the largest industrial enterprises in Europe and the largest in Czechoslovakia, sought to enlarge its nonarms manufacturing base, so acquired Laurin & Klement in 1925. It also started manufacturing cars in cooperation with Hispano Suiza. Most of the later production took place under Škoda's name. An assembly line was used for production from 1930 onwards. In the same year, a formal spin off of the car manufacture into a new company, Akciová společnost pro automobilový průmysl or abbreviated ASAP, took place. ASAP remained a wholly owned subsidiary of the Škoda Works, and continued to sell cars under the Škoda marque. Apart from the factory in Mladá Boleslav, it included also the firm's representation, sales offices, and services, as well as a central workshop in Prague. At the time, the car factory in Mladá Boleslav covered an area of 215,000 m2 and employed 3,750 blue collar and 500 white collar workers. In 1932 ASAP Škoda in Mladá Boleslav Bohemia produced a type Škoda 932 prototype of a streamlined 4 seater two door car with a rear air cooled flat four engine designed by Karel Hrdlička and Vsevold Korolkov. This car's bodywork closely resembled the small car designs yet to come. After a decline caused by the economic depression, Škoda introduced a new line of cars in the 1930s, which significantly differed from its previous products. A new design of chassis with backbone tube and all around independent suspension was developed under the leadership of chief engineer Vladimír Matouš and modelled on the one first introduced by Hans Ledwinka in Tatra. First used on model Škoda 420 Standard in 1933, it aimed at solving insufficient torsional stiffness of the ladder frame. While in 1933 Škoda had a 14% share of the Czechoslovak car market and occupied third place behind Praga and Tatra, the new line made it a market leader by 1936, with a 39% share in 1938. The UK and US air forces bombed the Škoda works repeatedly between 1940 and 1945. The final massive air raid took place on 25 April 1945, and resulted in the almost complete destruction of the Škoda armament works and about 1,000 dead or injured.

Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі кезең

1945 жылдың шілдесінде Млада-Болеслав зауыты қайта құрылғаннан кейін, Шкоданың Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы 1101 сериялы автокөлігін шығару басталды. Бұл, негізінен, Екінші дүниежүзілік соғысқа дейінгі Škoda Popular автокөлігінің жаңартылған нұсқасы болды. 1948 жылдың күзінде Шкода (барлық ірі өндірушілермен бірге) коммунистік жоспарлы экономиканың бір бөлігіне айналды, бұл оның бас компаниясы Škoda Works-тен бөлінуімен аяқталды. Қиын саяси жағдайларға қарамастан және коммунистік емес елдердегі техникалық дамумен байланысын жоғалтқаннан кейін, Škoda 1960 жылдарға дейін жақсы беделді сақтап, Škoda 440 Spartak, 445 Octavia, Felicia және Škoda 1000 MB сияқты модельдерді өндірді. 1959 жылдың соңында Škoda Felicia, төрт цилиндрлі компактты кабриолет купе, 1960 модельдік жылға АҚШ-қа импортталды. Оның бөлшек сауда бағасы шамамен 2700 АҚШ доллары болды, ал оған үлкенірек, ыңғайлырақ және жабдықталған V8 отандық автокөлігін алуға болар еді (бензиннің бір галлоны 30 центтен кем бағамен сатылды, сондықтан отынның үнемділігі сол кезде АҚШ үшін басты мәселе болған жоқ). Америкалық иеленуге жеткен Felicia автокөліктерінде тез арада сенімділік мәселелері пайда болды, бұл автокөліктің беделін нашарлатты. Сондықтан Felicia АҚШ-та жақсы сатылмады, ал қалған автокөліктер бастапқы бағасының бір бөлігіне сатылды. Содан бері Škoda автокөліктері АҚШ-қа бөлшек саудаға импортталмайды. 1980 жылдардың соңында Škoda (содан кейін Automobilové závody, národní podnik немесе қысқартылған AZNP) әлі де 1960 жылдарға дейінгі үлгідегі автокөліктерді өндіріп, Батыс Еуропада нарықтың бюджеттік сегментіне бағытталған. Škoda 105/120 (Estelle) және Rapid сияқты артқы қозғалтқышты модельдер тұрақты түрде сатылып, 1970 және 1980 жылдардағы RAC Rally сияқты жарыстарда заманауи брендтерге қарсы жақсы көрсеткіштерді көрсетті. Олар 17 жыл қатарынан RAC раллиінде өз сыныбында жеңіске жетті. Олар қозғалтқыштармен жабдықталған. Ескірген имиджіне қарамастан және «Күн шатыры бар Шкоданы қалай атайсыз? – Қашып құтылу!» сияқты жағымсыз әзілдерге айналған, Škoda 1970 және 1980 жылдары Ұлыбритания және Батыс Еуропаның жолдарында жиі кездесетін көлік болды және 1980 жылдары Ұлыбританияда сәтті сатылды. Ұлыбританиядағы жүргізушілер үшін Шкоданың Чехословакиядағы Пилсендегі өндіріс желісінен шыққан автокөліктері совет сателлиттерінің жоспарлы экономикасының барлық кемшіліктерін бейнеледі. Әрине, Škoda осындай көңіл көтеруге айналуының бір себебі оның Ұлыбританияда кеңінен таралуында. Компания бір нәрсені дұрыс істеген болуы керек. Renault ең алдымен Favorit өндірісін тоқтатып, оны ескірген Renault 18 туындысымен және жаңа Renault Twingoмен ауыстыруды ұсынды, бұл Škoda брендін жоюға әкелуі мүмкін еді. Бұл ұсыныс қабылданбады, ал Renault жаңа ұсыныс дайындады. Олар 60:40 бірлескен кәсіпорынды ұсынды (Renault-тың 40% үлесі), Škoda Favorit өндірісі сақталып, Renault 19 автокөлігімен қатар шығарылатын және Renault үшін қозғалтқыштар, беріліс қораптары және басқа да компоненттерді өндіретін болды. Жалпы инвестициялар 2,6 миллиард АҚШ долларын (2019 жылы 2,6 миллиард АҚШ доллары) құрады. Нәтижесінде 1991 жылдың 28 наурызында Volkswagen компаниясымен бірлескен кәсіпорын құру туралы келісім жасалды, ол 1991 жылдың 16 сәуірінде Volkswagen Group-қа 30% акцияны берумен белгіленді, кейіннен 1994 жылдың 19 желтоқсанында 60,3%-ға дейін, ал келесі жылы 1995 жылдың 11 желтоқсанында 70%-ға дейін өсті, мақсаты VW-ді Škoda-ның ең ірі және бақылаушы акционері ету. 2000 жылдың 30 мамырында Volkswagen AG компанияның қалған 30%-ын сатып алды, осылайша Škoda Auto толығымен топтың еншілес компаниясы болды. Volkswagen Group компаниясының тәжірибесі мен инвестицияларының арқасында дизайн – стиль және инженерия – айтарлықтай жақсарды. 1994 жылғы Felicia моделі Favorit автокөлігінің жаңа дизайны болды, бірақ сапасы мен жабдықтарын жақсартуға көмектесті, ал Чехияда автомобиль ақшаға лайықты баға ретінде қарастырылып, танымал болды. Сату Еуропа бойынша жақсарды, бұл 1980 жылдардағы автомобильдердің беделімен салыстырғанда, кейбір адамдар автомобиль әлемінің «күлкісі» деп сипаттады. Техникалық дамудың дамуымен және тартымды жаңа модельдер нарыққа шығарылғанда, Škoda имиджінің жақсаруы бастапқыда баяу болды. Ұлыбританияда үлкен өзгеріс «Бұл Škoda, адал» атты ирониялық науқанмен қол жеткізілді, ол 2000 жылы Fabia автокөлігі шығарылған кезде басталды. 2003 жылы британдық теледидарда көрсетілген жарнамада өндіріс желісінің жаңа қызметкері Škoda белгілерін автокөлік капоттарына орнатып жатыр. Кейбір тартымды көліктер келгенде, ол белгіні орнатпай, артқа шегініп тұрады, өйткені олар тым жақсы көрінеді, сондықтан «Шкода бола алмайды». Бұл маркетингтік науқан Škoda имиджінің мәселесіне тікелей қарсы тұрды – маркетинг мамандары жоғары тәуекелді тактика деп санайтын. 2005 жылға қарай Škoda Ұлыбританияда жылына 30 000-нан астам автокөлік сатты, бұл нарықтың 1%-дан астам үлесін құрады. Ұлыбритания тарихында бірінші рет Škoda автокөліктеріне тапсырыс беруге кезек пайда болды. Ұлыбританиядағы иелері 1990 жылдардың соңынан бері тұтынушылардың қанағаттану сауалнамаларында брендтің бағасын жоғары бағалап келеді. 1991 жылы Škoda 172 000 дана автокөлік өндірді, оның 26%-ын 30 елге экспорттады, ал 2000 жылы 435 000 дана автокөлік өндіріп, оның 82%-ын 72 елге экспорттады.

When, by July 1945, the Mladá Boleslav factory had been reconstructed, production of Škoda's first post World War II car, the 1101 series, began. It was essentially an updated version of the pre World War II Škoda Popular. In the autumn of 1948, Škoda (along with all other large manufacturers) became part of the communist planned economy, which meant it was separated from the parent company, Škoda Works. In spite of unfavourable political conditions and losing contact with technical development in noncommunist countries, Škoda retained a good reputation until the 1960s, producing models such as the Škoda 440 Spartak, 445 Octavia, Felicia, and Škoda 1000 MB. In late 1959, the Škoda Felicia, a compact four cylinder convertible coupe, was imported into the United States for model year 1960. Its retail price was around US$2,700, for which one could purchase a V8 domestic car that was larger, more comfortable, and had more luxury and convenience features (gasoline retailed for less than 30 cents per US gallon, so fuel economy was not of primary importance in the United States at that time). Those Felicias that made it to American ownership soon had a number of reliability problems, further damaging the car's reputation. The Felicia was, therefore, a poor seller in the U. S., and leftover cars ended up being hied off at a fraction of the original retail list. Since that time, Škoda automobiles have not been imported into the U. S. for retail sale. In the late 1980s, Škoda (then named Automobilové závody, národní podnik or abbreviated AZNP) was still manufacturing cars that conceptually dated back to the 1960s, and in Western Europe at least were aimed squarely at the budget end of the market. Rear engined models such as the Škoda 105/120 (Estelle) and Rapid sold steadily and performed well against more modern makes in races such as the RAC Rally in the 1970s and 1980s. They won their class in the RAC rally for 17 years running. They were powered by a , engine. In spite of its dated image and becoming the subject of negative jokes – What do you call a Škoda with a sunroof? A skip! – Škodas remained a common sight on the roads of the United Kingdom and Western Europe throughout the 1970s and 1980s. and had significant sales success in the UK during the 1980s. Quote|To drivers in the UK, the vehicles which chugged off Škoda's production line in Pilsen, Czechoslovakia, embodied all that was wrong with the planned economies of the Soviet satellite states. Of course, that the Škoda became such a figure of fun was in part due to its ubiquity on Britain's roads. The company must have been doing something right.|BBC report on Škoda sales in the 1980s. Renault first offered to terminate Favorit production and replace it with the outdated Renault 18 derivative and new Renault Twingo, which would have eliminated the Škoda brand. This offer was declined and Renault prepared a new one. They offered a 60:40 joint venture (40% share of Renault), while Škoda Favorit production was to be retained and produced side by side with the Renault 19, and producing engine units, gearboxes, and other components for Renault. Total investment would have been US$2.6 billion (US$ billion in 2019). and as a result, on 28 March 1991 a joint venture partnership agreement with Volkswagen took place, marked by the transfer of a 30% share to the Volkswagen Group on 16 April 1991, raised later on 19 December 1994 to 60.3% and the year after, on 11 December 1995, to 70% of its shares, with the aim of making VW the largest and controlling shareholder of Škoda. On 30 May 2000, Volkswagen AG bought the remaining 30% of the company, thus making Škoda Auto a wholly owned subsidiary of the group. Backed by Volkswagen Group expertise and investments, the design – both style and engineering – has improved greatly. The 1994 model Felicia was effectively a reskin of the Favorit, but quality and equipment improvements helped, and in the Czech Republic, the car was perceived as good value for money and became popular. Sales improved across Europe, in stark comparison with the reputation of the cars throughout the 1980s described by some as "the laughing stock" of the automotive world. As technical development progressed and attractive new models were marketed, Škoda's image was initially slow to improve. In the UK, a major change was achieved with the ironic "It is a Škoda, honest" campaign, which began in 2000 when the Fabia launched. In a 2003 advertisement on British television, a new employee on the production line is fitting Škoda badges on the car bonnets. When some attractive looking cars come along, he stands back, not fitting the badge, since they look so good they "cannot be Škodas". This market campaign worked by confronting Škoda's image problem head on – a tactic which marketing professionals regarded as high risk. By 2005, Škoda was selling over 30,000 cars a year in the UK, a market share over 1%. For the first time in its UK history, a waiting list developed for deliveries from Škoda. UK owners have consistently ranked the brand at or near the top of customer satisfaction surveys since the late 1990s. In 1991, Škoda built 172,000 units, exporting 26% of its production to 30 countries, while in 2000, it built 435,000 units, exporting 82% of its production to 72 countries.

Өсу стратегиясы

2010 жыл Škoda Auto үшін өнімдер және басқару тұрғысынан маңызды жыл болды. 1 қыркүйекте профессор доктор Х. К. Винфрид Вахланд компания басқаруына жауапкершілікті қабылдап, Škoda Auto компаниясының бас директоры атанды. Сол жылы Škoda 2018 жылға дейін компанияның жылдық сату көлемін кем дегенде 1,5 миллионға екі есеге арттыруды жоспарлады (кейін «Өсу стратегиясы» деп аталды). 2010 жылдың қыркүйек айында Париж автосалонында Octavia Green E Line таныстырылды. Бұл электромобиль тұжырымдамасы 2012 жылы Škoda шығарған электромобильдерді сынау паркіне бастама берді. Бірінші буынның соңғы Octavia (Tour) 2010 жылдың қарашасында Млада-Болеслав зауытында өндірілді. 1996 жылдан бері осы модельдің дүниежүзілік өндірісі 1,4 миллионнан асты. 2010 жылы Қытай Германиядан басып өтіп, Škoda-ның ең ірі жеке нарығына айналды. 2011 жылы Škoda Auto Volkswagen тобымен 20 жылдық серіктестігін тойлады. Сәуір айында Млада-Болеславта өткен ашық есік күніне 75 000-нан астам адам келді. Осы оқиғаға орай, компанияның 2018 жылғы Өсу стратегиясы туралы толық мәлімет берілді: әр алты ай сайын кем дегенде бір жаңа немесе толыққанды жаңартылған модель шығарылады. Осы мақсатта компания логотипі мен корпоративтік стилін жаңартты, ол 2011 жылғы Женева автосалонында таныстырылды. Škoda-ның басты назары VisionD дизайн концепциясы болды, ол болашақ үшінші буын Octavia-ның алға басушысы. 2011 жылдың қыркүйегінде Франкфурт-на-Майн қаласындағы IAA көрмесінде MissionL дизайн зерттеуі ұсынылды, ол болашақ European Rapid компакт-моделінің негізі болды. Сол жылы компания Пунада (2011 жылдың қазаны) жаңа Rapid моделін өндіруді бастады және Volkswagen-нің Братислава зауытында Škoda Citigo-ны (2011 жылдың қарашасы) ұсынды. 2012 жылы Škoda екі жаңа модельді жаппай өндіруге кірісті. Rapid-тің еуропалық нұсқасы Париж автосалонында тұңғыш рет көрсетілді. Бұл автомобиль бағалық санат бойынша бірінші буын Octavia-ның ізбасары болды. Екінші модель – үшінші буын Octavia, ол 2012 жылдың желтоқсанында таныстырылды. Сол айда Нижний Новгородтың ГАЗ зауытында Yeti автокөлігінің жергілікті өндірісі іске қосылды. 2012 жылы Škoda Чехия жолдарында сыртқы серіктестер пайдаланатын Octavia Green E Line электромобильдерінен құралған, шығарындысы жоқ автопаркті ұсынды. 2011 жылдың соңында автопаркте жүргізілген сынақтар нәтижесінде электромобильдер 250 000 км-ден астам жол жүрді. Сол жылы Škoda бірнеше маңызды оқиғаны тойлады, соның ішінде 1905 жылдан бері өндірілген 14 миллион Škoda автокөлігі (қаңтар), үш миллион Fabia (мамыр), Kvasiny зауытында 500 000 Superb (маусым) және Қытайда Škoda компаниясының жұмыс істегеніне 5 жыл. Škoda Volkswagen компаниясы скандалға қатысты барлық автомобильдерді қайтарып алып, жөндеу шығындарын өтейтінін мәлімдеді. 2015 жылы Škoda Ұлыбританияда ең сенімді автомобиль бренді деп танылды. 2015 жылы 2019 жылдан бастап толыққанды электромобильдерді өндіру бойынша корпоративтік стратегия іске қосылды. Ол 2016 жылдың қазан айында Париж автосалонында таныстырылды, ал сату 2017 жылдың басында басталды. 2017 жылдың екінші жартысында Škoda Yeti-ді ресми түрде алмастырған жаңа компактты SUV Škoda Karoq сатылымға түсті. 2018 жылдың желтоқсанында автокөлік өндіруші жаңа шағын отбасылық автомобиль – Škoda Scala-ны ұсынды. 2019 жылдың ақпанында компания Женевада жаңа субкомпакт кроссовер Škoda Kamiq-ты таныстырды.

One of the most important years for Škoda Auto was 2010, in terms of both products and management. On 1 September 2010, Prof. Dr. H. C. Winfried Vahland assumed responsibility for the management of the company, becoming the CEO of Škoda Auto. In the same year, Škoda set forth plans to double the company's annual sales to at least 1.5 million by 2018 (later known as the 'Growth Strategy', ). At the 2010 Paris Motor Show in September 2010, the company unveiled the Octavia Green E Line. This e car concept was the forerunner to the e car test fleet that Škoda released in 2012. The final first generation Octavia (Tour) was produced at the Mladá Boleslav plant in November 2010. The worldwide production of this model exceeded 1.4 million units since its release in 1996. In 2010 for the first time in history, China overtook German sales to become Škoda's largest individual market. In 2011, Škoda Auto celebrated its 20 year partnership with the Volkswagen Group. More than 75,000 visitors attended an open house event held in Mladá Boleslav in the April. Earlier that year, the company provided details on its 2018 Growth Strategy: for at least one new or completely revised model to be released every six months. With this in mind, the company redesigned its logo and CI, which was presented at the 2011 Geneva Motor Show. Škoda's main attraction at the event was the VisionD design concept, a forerunner to the future third generation Octavia. Škoda presented the MissionL design study at the IAA in Frankfurt am Main in September, which was to become the basis of the company's forthcoming compact model the European Rapid. In the same year, the company started production of the new Rapid model in Pune, India (October 2011), and launched the Škoda Citigo at Volkswagen's Bratislava plant (November 2011). In 2012, Škoda introduced two new mass production models. The European version of the Rapid premiered at the Paris Motor Show. This car was a successor to the first generation Octavia in terms of its price bracket. The second model was the third generation Octavia, which premiered in December 2012. In the same month, local production of the Yeti was launched at the Nizhny Novgorod GAZ factory. In 2012, Škoda, introduced an emission free (on the street) fleet of Octavia Green E Line e cars on Czech roads to be used by external partners. Since internal tests on the fleet in late 2011, the e fleet had driven more than 250,000 km. During the same year, Škoda celebrated several milestones, including 14 million Škoda cars being produced since 1905 (January), three million Fabias (May), 500,000 Superbs at the Kvasiny plant (June), and 5 years of Škoda operations in China. Škoda stated that Volkswagen would recall and cover refitting costs for all of the cars affected by the scandal. In 2015, Škoda was voted the most reliable car brand in the UK. A corporate strategy was launched in 2015 to produce a range of all electric cars from 2019. it was introduced at the Paris Motor Show in October 2016, and sales began at early 2017. In the second half of 2017, sales began of the new compact SUV Škoda Karoq, which officially replaced the Škoda Yeti. The automaker introduced in December 2018 a new small family car, the Škoda Scala. In February 2019, the company introduced in Geneva the new subcompact crossover Škoda Kamiq.

Электрлендіру стратегиясы

2015 жылы Škoda-ның жаңа төрағасы Бернхард Майер Volkswagen Group компаниясының «модульді, жаңа электр платформасы үстінде жұмыс істеп жатыр және біз командадамыз» деді, сондай-ақ «электризацияға балама жоқ» екенін және 2025 жылға қарай әртүрлі сегменттерде бес электрлі модель болатынын мәлімдеді. 2017 жылы Auto Shanghai көрмесінде Škoda Vision E концепциясын көрсетті – бұл 3 деңгейлі автономия мүмкіндіктері мен қозғалыс резерві бар, толық электрлі 300 ат күші бар купе-кроссовер. Ол VW MEB платформасына негізделген, сонымен қатар Škoda Auto Volkswagen Group үшін электр көліктеріне арналған аккумуляторларды Чехиядағы өзінің зауытында шығарады. Екінші даму кезеңі – Škoda Vision iV 2019 жылдың наурыз айында таныстырылды. Plug-in hybrid Škoda Superb iV 2020 жылдың басынан бері сатылымда, ал сол жылдың соңында табиғи газбен жұмыс істейтін электрлі гибридтік жүйесі бар Škoda Kamiq кішкентай кроссовері мен гибридті Fabia да сатылымға түсті. 2018 жылдың наурыз айына қарай электрификация жоспары 2025 жылға дейін 10 электрлендірілген модельге дейін кеңейтілді – алты толық электрлі автомобиль және төрт плагин-гибрид. Олардың бесеуі 2020 жылға дейін қолжетімді болады. 2018 жылы бренд электрификацияға бес жылға 2 миллиард еуро инвестициялық жоспарды іске қосты. Брендтің алғашқы толық электрлі көлігі – Škoda Citigo e iV қалалық машинасы 2019 жылдан 2020 жылға дейін сатылды. Толық электрлі Škoda Enyaq iV 2020 жылдың қыркүйегінен бері сатылымда. Škoda Enyaq Coupé 2023 жылдың мамырынан бері сатылуда. 2024 жылғы Škoda Kodiaq – бұл бірінші плагин-гибридтік кроссовер, жүйелік қуаты 150 кВт-қа дейін жетеді және толық электрмен жүру мүмкіндігі 100 км-ден асады, ұзындығы 4,758 м, ені 1,864 м және биіктігі 1,657 м.

Сату және нарықтар

Škoda соңғы жылдары берік қаржылық тұрақтылықты сақтап келді. 2013 жылы брендтің жалпы сату кірісі 10,3 миллиард евроны құрады (2012 жылы: 10,4 миллиард евро). Еуропаның көптеген елдеріндегі нашар экономикалық жағдай және модельдер қатарының кеңеюіне байланысты операциялық табыс 522 миллион евроға жетті (2012: 712 миллион евро). Škoda 2014 жылды табысқа кенелді бастады. Бірінші тоқсанда клиенттерге рекордтық мөлшерде тауар жеткізілді (247 200 дана; 12,1% өсім), сондай-ақ сатудан түскен кіріс айтарлықтай өсті (23,7% -ға), шамамен 3 миллиард евроны құрады. Операциялық табыс өткен жылға қарағанда 65,2% өсіп, 185 миллион евроны құрады.

Өндіріс

Škoda автокөліктері қазір Чехияда (635 213 автомобиль), Үндістан (55 750 автомобиль), Қытай (41 936 автомобиль), Словакияда (16 116 автомобиль) және Ресейде (15 979 автомобиль) зауыттарда шығарылады. Төмендегі кестеде 2019 жылы өндірілген зауыттар мен олардың өндіріс үлгілері көрсетілген.

Өндірістік зауыт | Өндірістік үлгілер | Орналасу | Оператор
---|---|---|---
Млада Болеслав (Чехия Республикасы) | Fabia, Octavia, Kamiq, Karoq, Scala, Enyaq iV, EA211 қозғалтқыштар | ŠKODA AUTO a. s.
Kvasiny (Чехия Республикасы) | Kodiaq, Karoq, SEAT Ateca |
Vrchlabí (Чехия Республикасы) | Жеткізу құрылғылары |
Братислава (Словакия) | Karoq, Superb | VOLKSWAGEN SLOVAKIA, a. s. (VW AG еншілес компаниясы)
Пуна (Үндістан) | Kushaq, Slavia, Kodiaq | Škoda Auto India Pvt Ltd. (Škoda Auto a. s. еншілес компаниясы)
Аурангабад (Үндістан) | Octavia, Superb |
Kaluga (Ресей) | Rapid (өндіріс тоқтатылды) | OOO Volkswagen Group Rus (VW AG еншілес компаниясы)
Nizhny Novgorod (Ресей) | Karoq, Kodiaq, Octavia (өндіріс тоқтатылды) | OOO Avtomobilnyj zavod «GAZ» (GAZ Group еншілес компаниясы)
Anting (Қытай) | Fabia, Kamiq, Kamiq GT | SAIC Volkswagen Automotive Company, Ltd. (VW AG бірлескен кәсіпорны)
Ningbo (Қытай) | Octavia, Karoq |
Nanjing (Қытай) | Superb |
Changsha (Қытай) | Kodiaq |

Автоспорт

Škoda бренді 1901 жылдан бері мотор спортымен айналысып келеді және әлемнің түкпір-түкпірінде түрлі көліктермен көптеген жүлделер жеңіп алды. Команда 1999-2005 жылдар аралығында Континенттік ралли кешенінде (2013 жылы ERC-мен біріккенге дейін) және Ралли әлем чемпионатында өндіруші ретінде қатысты. Қазір ол Еуропа ралли чемпионатында және WRC 2 жарыстарында өнер көрсетеді. 2012 жылы IRC-нің соңғы маусымына дейін Škoda Motorsport барлығы 27 ұпаймен ең сәтті өндіруші болып табылды, 2010-2012 жылдары ралли сериясын жеңіп алды. 2013 жылдан бастап, екі бәсекелес серия біріктірілгеннен кейін, ол Еуропа ралли чемпионатында бәсекелесуді жалғастырды. Škoda Motorsport жүргізушілері Škoda Fabia S2000 көлігімен 2012-2014 жылдары Еуропа ралли чемпионатында жеңіске жетті.

Әлемдік ралли чемпионаты

Мотор спортының төменгі деңгейлерінде ұзақ тарихы бар жеңістерден кейін, Škoda 1999 жылғы маусымда Škoda Octavia модельдерімен FIA World Rally Championship-ке қатысушы болды. Škoda-ның Octavia WRC-мен ең жақсы нәтижесі 2001 жылғы Safari раллиінде Армин Шварцтың үшінші орын алғаны болды. 2003 жылдың ортасынан бастап Octavia-ның орнына кішірек Škoda Fabia келді. Škoda 2004 жылғы маусымды машинаны одан әрі жетілдіруге жұмсады, бірақ келесі маусымда көп табысқа жете алмады. Дегенмен, маусымды аяқтаған Австралия раллиінде 1995 жылғы әлем чемпионы Колин МакРей зейнеткерлікке шығар алдында екінші орында болды. Содан кейін Škoda жарыстан шықты, ал 2006 жылғы маусымда Škoda жартылай жеке Red Bull Škoda командасымен өкілдік етілді. Ян Копецкий Fabia WRC-ді Каталония раллиінде бесінші орынға жеткізді, ал 2007 жылғы Германия раллиінде Fabia тағы да бесінші орынды иеленді, бұл да Копецкийдің еңбегінің нәтижесі болды. Бұрынғы Ford және Citroen жүргізушісі Франсуа Дюваль 2006 жылы жеке First Motorsport командасы үшін Fabia WRC машинасын жүргізіп, Каталонияда алтыншы орынға қол жеткізді.

WRC2

2009 жылы Škoda алғаш рет Intercontinental Rally Challenge (IRC) жарысына Fabia S2000 көлігімен қатысып, үш раллиде жеңіске жетіп, жүргізушілер және өндірушілер чемпионатында екінші орынды иеленді. 2010 жылы Škoda жалпы жеті IRC жарысын жеңіп, Juho Hänninen үшін өндірушілер және жүргізушілер чемпионатында жеңіске қол жеткізді. Бұл жетістіктер келесі екі маусымда қайталанды, Андреас Миккелсен жүргізушілер чемпионы атанды. 2013 жылы Intercontinental Rally Challenge Еуропа раллилік чемпионатымен (ERC) біріктірілді, ал команда Ян Копецкий үшін жүргізушілер чемпионатының атағын тағы да жеңіп алды. Бұл көлік Red Bull, Barwa, Rene Georges және Rufa сияқты жеке командалармен бірнеше чемпионаттарда, соның ішінде 2010 жылғы Super 2000 World Rally Championship жарыстарында да қолданылды. Škoda Motorsport 2015, 2016, 2017 және 2018 жылдарғы WRC 2 чемпионатында Škoda Fabia R5 көлігімен жеңіске жетті.

Бонневилл жылдамдық жолы

2011 жылдың тамызында арнайы Škoda Octavia vRS Bonneville Speedway трассасында әлемдік рекорд орнатты және 2 литрге дейінгі қозғалтқышы бар әлемдегі ең жылдам серийлік автомобиль атанды. Қазіргі уақытта ең жылдам серийлік Škoda көлігі – Škoda Superb III, оның максималды жылдамдығы және 0-ден жылдамдыққа дейін үдеуі 5,8 секундта орындалады.

Логотип

1923 жылы Пльзендегі инновациялар мен өрнектерді тіркеу кеңсесінде екі түрлі тауар таңбасы тіркелді. Біріншісі – дөңгелек ішінде бес қауырсыны бар, оңға қарай бағытталған қанатты жебе, ал екіншісі – үш қауырсыны бар қанатты жебе. Бүгінге дейін Škoda логотипінде үш қауырсыны бар қанатты жебе бейнеленген. ŠKODA деген жазу логотипке 1936 жылы қосылды. Жебе жылдамдықты, қанаттар – прогресс пен еркіндікті, көз – дәлдікті, ал шеңбер – бірлікті, толықтықты, әлемді және үйлесімділікті көрсетеді. Әңгімеге сүйенсек, Эмиль Шкода АҚШ-қа саяхат еткен кезде американдықтардың қауырсынмен әшекейленген бас киіміне қатты әсер қалдырып, логотипке шабыттандырған рельефті суретпен Пльзенге оралған.

Жалпы және келтірілген сілтемелер

Jetschgo, Johannes (2019): Škoda: тарих жасаған автомобиль. Прага: Виталис.