Клаус Тенштедт: Немец дирижері және оның шығармашылығы

Кіріспе

Неміс оркестр дирижері (1926–1998)

Клаус Герман Вильгельм Тенштедт (; 6 маусым 1926 – 11 қаңтар 1998) – Мерзебург қаласындағы неміс дирижері. Австрия-неміс репертуарын орындауымен, әсіресе Густав Малерге деген ықыласымен танылған Тенштедт 20-ғасырдың соңындағы ең ұлы және ықпалды дирижерлердің бірі деп есептеледі. Ол Швеция радиосының симфониялық оркестрімен, NDR симфониялық оркестрімен, сондай-ақ Берлин филармониясы және Лондон филармониясы оркестрлері сияқты жоғары бағаланған ансамбльдермен жұмыс істеді. Ол Лондон филармониясы оркестрімен тығыз байланыста болды және EMI лейблі астында көптеген танымал жазбаларын жасады, оның ішінде Малердің 10 симфониясының толық циклі де бар.

Өмір және мансап

Лейпциг консерваториясында скрипка мен фортепианоны оқыды. Нацистік кезеңде барокко оркестріне қосылып, әскери қызметтен жалтаруға мүмкіндік алды. 1948 жылы Галле қалалық театрының оркестріне концертмейстер болды, бірақ саусақ жарақаты скрипкашы мамандығына нүке айтты және ол сол театрда әншілерге сабақ беруші ретінде жұмысын жалғастырды. Содан кейін Теннештедт өнер талантын дирижерлікке бұрды. 1958 жылы Дрезден операсының музыкалық жетекшісі, ал 1962 жылы Шверин мемлекеттік оркестрі мен театрының музыкалық жетекшісі болды. 1971 жылы Шығыс Германиядан эмиграция жасап, Швецияда саяси баспана алды. Гётеборг театрында және Стокгольмде Швеция радиосының симфониялық оркестрімен дирижерлік етті. 1972 жылы Солтүстік Германиядағы Киль операсының бас музыкалық жетекшісі тағайындалды. 1979 жылдан 1981 жылға дейін Гамбургтегі Солтүстік Германия радиосының симфониялық оркестрінің (NDR Symphony) бас дирижері болды, сондай-ақ сол кезеңде (1979–82) Миннеаполистегі Миннесота оркестрінің бас қонақ дирижері қызметін атқарды. 1974 жылы Торонто симфониялық оркестрімен Солтүстік Америкадағы тұңғыш өнерін көрсетті. Оның АҚШ-тағы алғашқы өнер көрсетуі көп ұзамай, 1974 жылдың 13 желтоқсанында Бостон симфониялық оркестрімен өтті. Келесі аптада оның Брукнердің 8-ші симфониясы жоғары мақтауға ие болды. Норман Лебрехттің «Маэстро мифы» атты кітабында Бостондық басшылық Теннештедттен не дирижерлегісі келетінін сұрағанда, ол: «Менің өзім таңдай аламын ба?» деп жауап бергені айтылады. Оның өнер көрсетулерінің жоғары бағалануы нәтижесінде 1975 жылы Танглвуд және Блоссом музыкалық фестивальдеріне шақырылды. Оның американдық опера сахнасындағы жалғыз қатысуы – Метрополитен опера театрында Бетховеннің «Фиделио» операсының жеті қойылымы болды, олардың соңғысы 1984 жылдың 7 қаңтарында тікелей эфирде берілді. Теннештедт Филадельфия оркестрімен, Чикаго симфониясымен, Цинциннати симфониясымен, Кливленд оркестрімен, Детройт симфониясымен, Лос-Анджелес филармониясымен және Нью-Йорк филармониясымен қонақ дирижерлік етті. Еуропада ол Concertgebouw оркестрін, Мюнхендегі Бавария радиосының симфониялық оркестрін, Берлин филармониясын және Штутгарт радиосының симфониялық оркестрін (бұрынғы SDR симфониясы) басқарды. Лондонмен тұңғыш кездесуі 1976 жылы Лондон симфониялық оркестрімен (LSO) болды. 1977 жылы Лондон филармониясымен (LPO) алғаш рет жұмыс істеді, ол 1980 жылы оның бас қонақ дирижері, ал 1983 жылы бас дирижер болып тағайындалды. Денсаулығының нашарлауына байланысты 1987 жылы қызметтен кетті, бірақ кейіннен оның құрметті дирижері атанды. 1978 жылы Теннештедт өзінің буынындағы алғашқы неміс дирижері болып Израиль филармониясын басқарды, оларға дейін неміс дирижерлері нацистік режиммен байланыстары болғандықтан бойкотталған еді.

He studied violin and piano at the Leipzig Conservatory. He avoided military service during the Nazi era by joining a Baroque orchestra. He became concertmaster of the Halle Municipal Theater orchestra in 1948, but a finger injury ended his career as a violinist and he continued as a voice coach at the same theater. Tennstedt then directed his talents toward conducting. In 1958, he became music director of the Dresden Opera, and in 1962, music director of the Schwerin State Orchestra and Theatre. He emigrated from East Germany in 1971, obtaining asylum in Sweden. He conducted in Gothenburg at the Göteborg Theater, and in Stockholm with the Swedish Radio Symphony Orchestra. In 1972, he became General Music Director of the Kiel Opera in northern Germany. From 1979 to 1981, he was chief conductor of the North German Radio Symphony Orchestra (NDR Symphony) in Hamburg, and during the same period (1979–82) was principal guest conductor of the Minnesota Orchestra in Minneapolis. In 1974, Tennstedt made his North American debut with the Toronto Symphony Orchestra. His first U. S. appearance was shortly after that, with the Boston Symphony Orchestra, on December 13, 1974, conducting an all Brahms program. The following week, his BSO Bruckner Symphony No. 8 earned laudatory reviews. In Norman Lebrecht's The Maestro Myth, the story was told that when the Boston management asked Tennstedt what he wanted to conduct, he replied: "You mean I get to choose?" His appearances were so highly acclaimed that as a result, Tennstedt was invited to guest conduct at the Tanglewood Music Festival and Blossom Music Festival in 1975. His only American opera engagement was a series of seven performances of Beethoven's Fidelio at the Metropolitan Opera, the last of which, on January 7, 1984, was broadcast. Tennstedt then guest conducted the Philadelphia Orchestra, the Chicago Symphony, the Cincinnati Symphony, the Cleveland Orchestra, the Detroit Symphony, the Los Angeles Philharmonic and the New York Philharmonic. In Europe, he guest conducted the Concertgebouw Orchestra, Bavarian Radio Symphony of Munich, the Berlin Philharmonic and the SDR Symphony (now the Stuttgart Radio Symphony Orchestra). His London debut was with the London Symphony (LSO) in 1976. In 1977 came his first engagement with the London Philharmonic (LPO), which led to his appointment as its principal guest conductor in 1980, and eventually as principal conductor in 1983. Due to ill health he resigned in 1987, but was later named its conductor laureate,

In 1978 Tennstedt became the first German conductor of his generation to conduct the Israel Philharmonic, which until then had boycotted German conductors because of their connections with the Nazi regime.