Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Американдық опералық сопрано
American operatic soprano
Эвелин Шульман Лир (8 қаңтар 1926 – 1 шілде 2012) – американдық опералық сопрано. 1959 және 1992 жылдар аралығында ол қырықтан астам опералық рөлде өнер көрсетті, АҚШ-тың барлық ірі опера театрларында қатысты және 1966 жылы «Грэмми» сыйлығын жеңіп алды. Ол музыкалық жан-жақтылығымен әйгілі болды, «Der Rosenkavalier» операсындағы үш негізгі әйел рөлін де орындаған. Лир Роберт Уорд, Альбан Берг, Марвин Дэвид Леви, Рудольф Келтерборн және Гизлер Клебе сияқты композиторлардың 20 ғасырлық шығармаларымен жұмыс істегенімен де танымал. Ол 2006 жылы қайтыс болған американдық бас-баритон Томас Стюартқа үйленген болатын.
Evelyn Shulman Lear (January 8, 1926 – July 1, 2012) was an American operatic soprano. Between 1959 and 1992, she appeared in more than forty operatic roles, appeared with every major opera company in the United States and won a Grammy Award in 1966. She was well known for her musical versatility, having sung all three main female roles in Der Rosenkavalier. Lear was also known for her work on 20th century pieces by Robert Ward, Alban Berg, Marvin David Levy, Rudolf Kelterborn and Giselher Klebe. She was married to the American bass baritone Thomas Stewart until his death in 2006.
Өмір және мансап
Лир Нью-Йорктің Бруклин қаласында Эвелин Шульман болып дүниеге келді, ол Нина (Квартин) мен Натан Шульманның қызы және көрнекті кантор Завел Квартиннің немересі еді. Оның отбасы орыс еврейлері еді. Ол музыкалық білімін Хантер колледжінде, Нью-Йорк университетінде және Джульярд музыка мектебінде дауыс, фортепиано, француз мүйізі және композиция пәндерін оқып аяқтады. Ол дәрігер, кейін саяси белсенді болған Уолтер Лирге үйленді, 1950 жылдардың ортасында ажырасып кетті. Джульярдта ол Сергиус Кейгеннің шәкірті болды және болашақ күйеуі, баритон Томас Стюартпен танысты. Лир мен Стюарт екеуі де Фулбрайт стипендиясын жеңіп алып, Берлиндегі Hochschule für Musik-те оқыды, онда ол Мария Ивогюнмен сабақ алды. Кейін ол Беверли Пек Джонсоннан ән айту өнерін үйренді. Лир өзінің опералық мансабын Берлиндегі Städtische Oper опера театрының құрамында Рихард Штраустың «Ариадна на Наксосе» операсында Композитор рөлімен бастады, бұл рөлді ол кейін көптеген жетекші опера театрларында ойнады. 1960 жылы Альбан Бергтің «Люлу» операсының австриялық дебютінде ол концерттік орындалыста бас рөлді орындады. Рөлді үйренуге үш апта ғана уақыт болды, себебі ол соңғы сәтте шақырылған ауыстырушы еді. Оның өнері тым жақсы қабылданды, сондықтан ол 1962 жылы Вена фестивалінде Карл Бёмнің дирижерлігімен Театр ан дер Виенде Екінші дүниежүзілік соғыстан кейінгі алғашқы сахналық қойылымында осы рөлді сомдады. 1964 жылы қойылым Deutsche Grammophon компаниясымен жазылды. Ол сондай-ақ 1980 жылдардың соңында «Люлу» операсында графня Гешвицтің меццо-сопранолық рөлінде өнер көрсетті. 1976 жылы Роберт Альтманның «Бәке Билл және үндістер, немесе Отырған бұқаның тарих сабағы» фильмінде Нина Каваллини рөлінде ойнады. 1989 жылы ол Максвелл Андерсонның 1930 жылғы пьесасы негізінде жазылған «Елизабет пен Эссекс» мюзиклінде Англия королевасы Елизавета I рөлін ойнады.
Lear was born as Evelyn Shulman in Brooklyn, New York, the daughter of Nina (Kwartin), a coloratura, and Nathan Shulman, and granddaughter of the distinguished cantor Zavel Kwartin. Her family was Russian Jewish. She completed her musical education at Hunter College, New York University and the Juilliard School of Music studying voice, piano, French horn and composition. She married Walter Lear, a physician and later political activist, divorcing in the mid 1950s. While at Juilliard she studied under Sergius Kagen and met her future husband, baritone Thomas Stewart. Both Lear and Stewart won Fulbright scholarships to study at Hochschule für Musik in Berlin where she studied with Maria Ivogün. She later studied singing with Beverley Peck Johnson. Lear started her opera career as a member of the Städtische Oper Berlin in Richard Strauss' Ariadne auf Naxos playing the Composer, a lead role which she would later play at a number of leading opera houses. She played the title role in Alban Berg's Lulu in 1960 in its Austrian debut in concert form. She had only three weeks to learn the role, having been called in as a late replacement. Her performance was so well received that she played the role in the first staged version since World War II at the Theater an der Wien at the Vienna Festival of 1962 with Karl Böhm conducting. The performance was repeated in 1964 and recorded by Deutsche Grammophon. She also performed in Lulu in the late 1980s, albeit in the mezzo soprano supporting role of the Countess Geschwitz. She appeared as Nina Cavallini in Robert Altman's 1976 film Buffalo Bill and the Indians, or Sitting Bull's History Lesson. In 1989, she played the role of Queen Elizabeth I of England in the musical Elizabeth and Essex, based on Maxwell Anderson's 1930 play.
Рөлдерді құру
Лир өзінің мансабында көптеген рөлдер жасады. 1955 жылы Джульярдты бітіргеннен кейін, ол Марк Блицштейннің "Рубен, Рубен" операсында Нина рөлін жасады – бұл рөл Леонард Бернштейнге қызына Нина есімін қоюға себеп болды. 1961 жылы ол Берлинде Гизлер Клебенің "Алкмен" операсындағы атау рөлін жасады. Екі жыл өткен соң, ол Мюнхен Ұлттық театрының қайта ашылуында Вернер Эгктің "Сан-Домингодағы Құдалық" операсында Жанна рөлін жасады. 1967 жылы ол Метрополитен операсында Марвин Дэвид Левидің "Құмарлық Электраға айналады" операсының әлемдік премьерасында Лавиния Маннон рөлін жасап, дебют жасады. Осыдан кейін ол дауыстық проблемаларға тап болды, дауысының жоғарғы регистрі мен айқындығын жоғалтты, бұл оның көптеген заманауи музыкаларды орындауынан болды деп есептеді. Алайда, бұл оны заманауи рөлдерді орындаудан тоқтатып қоймады. 1974 жылы ол Хьюстон Гранд Операсында Томас Пасатьеридің "Шағала" операсында Ирма Аркадина рөлін жасады. Лир 1982 жылы Роберт Уордтың "Түн жарылысына дейінгі минуттар" операсында Магна рөлін, ал 1984 жылы Цюрихте Рудольф Келтерборнның "Шербет бағы" операсында Раньевская рөлін жасады.
Lear created a number of roles during her career. In 1955, having just graduated from Juilliard, she created the role of the heroine Nina in Marc Blitzstein's Reuben, Reuben – a role that would prompt Leonard Bernstein to name his daughter Nina. In 1961, she created the title role of Giselher Klebe's Alkmene in Berlin. Two years later, she created another role as Jeanne in Werner Egk's Die Verlobung in San Domingo in the reopening of the Munich Nationaltheater. Her debut with the Metropolitan Opera came with the creation of the role of Lavinia Mannon in the world premiere of Marvin David Levy's Mourning Becomes Electra in 1967. Soon after this she experienced vocal problems, losing much of her upper range and clarity, which she blamed on singing so much modern music. This did not stop her performing modern roles, however. In 1974, she created the role of Irma Arkadina in Thomas Pasatieri's The Seagull at the Houston Grand Opera. Lear created the role of Magna in Robert Ward's Minutes to Midnight in 1982, followed by creating the role of Ranyevskaya in Rudolf Kelterborn's Der Kirschgarten in Zurich in 1984.
Ричард Штрауспен байланысы
Лир Ричард Штраустың шығармаларын орындауда сәттілікке қол жеткізді. Ол "Төрт соңғы ән" операсымен Лондон сахнасында алғаш рет өнер көрсетті. Дегенмен, оның ең ұзақ байланысы "Der Rosenkavalier" операсымен болды, онда ол үш негізгі әйел рөлін сомдады. Ол Германияның облыстық опера театрларында Берлин мемлекеттік операсымен бірге Софи рөлін орындап, кейін Вена, Берлин және Нью-Йорктегі ірі опера театрларында Октавиан рөліне көшті. Осы операдағы ең үлкен жетістігі – 1971 жылы тұңғыш рет орындаған Маршаллин рөлі болды. Ол бұл рөлді Ла Скала және 1985 жылы Метрополитен операсындағы қоштасу спектаклісі сияқты жетекші опера театрларында орындады.
Lear enjoyed success performing Richard Strauss's works. She made her London debut in a performance of the Four Last Songs. Her longest association, however, has been with Der Rosenkavalier having performed all three major female roles. She sang the role of Sophie in regional German opera houses with the Berlin State Opera, progressing to sing the role of Octavian in major opera houses in Vienna, Berlin and New York. Her greatest success in this opera was her role as the Marschallin which she debuted in 1971 and played in leading opera houses including La Scala and her farewell performance at the Metropolitan in 1985.
Құрмет пен марапаттар
Берлин Сенаты Лирге сол қаладағы опера өнеріне қосқан үлесі үшін Камерзенгер атағын берді, ал Зальцбург фестивалі оны Макс Рейнхардт сыйлығымен құрметтеді. Ол 1966 жылғы Гремми сыйлығында Карл Бём, Дитрих Фишер-Дискау, Фриц Вундерлих және неміс операсы мен хорымен бірлесіп, Бергтің «Воццек» операсын орындағаны үшін «Үздік опералық жазба» номинациясында Гремми сыйлығын жеңіп алды.
The Senate of Berlin gave Lear the title of Kammersängerin for her contribution to the opera in that city while the Salzburg Festival honored her with the Max Reinhardt Award. She won a Grammy Award for Best Opera Recording in the Grammy Awards of 1966 for her work with Karl Böhm, Dietrich Fischer Dieskau, Fritz Wunderlich and the German Opera and Chorus for their performance of Berg's Wozzeck.
Отбасы
Лир мен Томас Стюарт 1955 жылы үйленді және ол 2006 жылдың 24 қыркүйегінде 78 жасында қайтыс болғанға дейін олар бірге болды. Оның бұрынғы некесінен екі баласы болған. Лир 2012 жылдың 1 шілдесінде Мэриленд штатының Сэнди-Спринг қаласындағы Брук-Гроув медициналық орталығында 86 жасында қайтыс болды.
Lear and Thomas Stewart married in 1955 and were together until his death on 24 September 2006, aged 78. She had two children by her previous marriage. Lear died on July 1, 2012, at Brook Grove nursing center in Sandy Spring, Maryland, aged 86.