Кіріспе

Америка Құрама Штаттарындағы қызметін тоқтатқан христиан діни ағымы, сол аттас шіркеу ұйымының алдыңғы ұйымы.

Америка лютеран шіркеуі (АЛК) 1960 жылдан 1987 жылға дейін АҚШ және Канадада болған христиан протестанттық діни ағымы болды. Оның бас кеңсесі Миннеаполис қаласында (Миннесота штаты) орналасқан. 1960 жылы құрылғаннан бастап, АЛК шіркеу баспасы ретінде де Миннеаполисте орналасқан Аугсбург баспасын белгіледі. "The Lutheran Standard" – АЛК-нің ресми журналы болды. АЛК-нің иммигранттық тамырлары негізінен Германия, Норвегия және Дания елдерінен келді, ал демографиялық орталығы Солтүстік-Батыс аймағында орналасқан (әсіресе Миннесота штатында көптеген адамдар тұрды). Теологиялық тұрғыдан алғанда, шіркеу пиетизмнің ықпалында болды. Ол Америка лютеран шіркеуінен (LCA) сәл консервативті болды, содан кейін олар бірікті. Ресми түрде конституциясында Киелі кітаптың қатесіздігін үйреткенімен, мұндай ересилікке қарсы сот процестері сияқты шаралармен бұл сирек орындалды. АЛК 1967 жылдың 1 қаңтарында құрылған "Америка Құрама Штаттарындағы лютерандық кеңесінің" негізін қалаушы мүшесі болды. АЛК лютеран шіркеуімен көптеген жобаларда ынтымақтастық жасады, бірақ АЛК пен Америка лютеран шіркеуінің бірігуі туралы келіссөздер басталғанда бұл байланыс үзілді. Алты жылдан кейін, 1966 жылы, АЛК-нің канадалық қауымдары Канаданың Евангелистік лютеран шіркеуін (ЕЛК) құрды, ол 1986 жылы Америка лютеран шіркеуінің Канада бөлімімен (LCA CS) (Канададағы жеке аймақтық синодтардағы бұрынғы LCA қауымдары) бірігіп, Канаданың Евангелистік лютеран шіркеуін (ELCIC) құрды.

Америка лютеран шіркеуі (19301960)

Бірінші американдық лютеран шіркеуі 1930 жылы Айова және басқа штаттардағы Евангелистік лютеран синодының (құрылған 1854 ж.), Буффалодағы лютеран синодының (құрылған 1845 ж.) және Огайо және басқа штаттардағы Евангелиелік-лютерандық бірлескен синодының (1818 ж. Пенсильвания Министрлігінен құрылған) бірігуі нәтижесінде құрылды, бас кеңсесі Огайо штатының Колумбус қаласында орналасқан. 1960 жылғы бірігуден кейін бұл ұйым кейінірек оған сіңірілген ұйымнан ерекшелену үшін бейресми түрде «ескі американдық лютеран шіркеуі» немесе «бірінші американдық лютеран шіркеуі» деп аталды. Біріктірілген ұйым «Америкалық лютеран шіркеуі» деп аталды (ресми атаудың бөлігі болғандықтан «The» сөзі үлкен әріппен жазылды), және «TALC» деп қысқартылды. Осылайша, «ALC» 1930-1960 жылдардағы ұйымды, ал «TALC» 1960-1987 жылдардағы ұйымды білдіреді.

Евангелистік лютеран шіркеуі

1917 жылы құрылған Евангелистік лютеран шіркеуі, құрылғаннан бастап 1946 жылға дейін Американың Норвегия лютеран шіркеуі (NLCA) деп белгілі болды. NLCA өзі Хауге Синодының (1876 жылы құрылған), Норвегия Синодының (1853 жылы құрылған) және Американың Біріккен Норвегиялық Лютеран шіркеуінің (1890 жылы құрылған) қосылуынан пайда болған.

Біріккен евангелистік лютеран шіркеуі

Біріккен евангелистік лютеран шіркеуі 1896 жылы құрылған, ал 1946 жылға дейін Біріккен даниялық евангелистік лютеран шіркеуі деп белгілі болған. UDELC Америкадағы Даниялық евангелистік лютеран шіркеуі қауымдастығының ("Блэр шіркеуі", 1884 жылы құрылған) және Солтүстік Америкадағы Даниялық евангелистік лютеран шіркеуінің ("Солтүстік шіркеуі", 1894 жылы құрылған) бірігуі нәтижесінде пайда болған.

Лютерандық еркін шіркеу

1897 жылы Біріккен Норвегиялық Лютеран шіркеуінен бөлініп шыққан Лютеран еркін шіркеуі 1963 жылдың 1 ақпанында АЛК-ге қосылды. Қырық лютерандық еркін шіркеу қауымдары бірігуге қатыспауды шешті және олардың орнына еркін лютерандық қауымдар бірлестігін құрды, ол бүгінде АҚШ-та 250-ден астам қауымы бар алтыншы ірі лютерандық діни ұйымы болып табылады.

Әйелдердің діни қызметке тағайындалуы

АХА 1970 жылдың желтоқсанында әйелдерді министрлер/пасторлар ретінде қадімдеуді бастады, сол кезде Барбара Эндрюс АҚШ-та лютеран министрі ретінде қадімделген екінші әйел болды. 1970 жылы Strommen және тағы басқалар жүргізген 4745 лютеран ересектерінің сауалнамасы бойынша, сауалнамаға қатысқан АХА лютерандарының 66% әйелдерді қадімдеуге келісетіні, ал LCA лютерандарының 75% және LCMS лютерандарының 45% көрсеткені анықталды. Америка Құрама Штаттарында лютеран министрі болған алғашқы американдық әйел, Марлен Уайтерббит Хельгемо пастор, 1987 жылдың шілдесінде АХА-да қадімделді.

ELCA бірігуі

1988 жылдың 1 қаңтарында Америка лютеран шіркеуі Америкадағы лютеран шіркеуімен және Евангелиелік лютеран шіркеулері қауымдастығымен бірігіп, Америкадағы Евангелиелік лютеран шіркеуін құрды. Оның жаңа бас кеңсесі Чикаго маңындағы, батыс Хиггинс жолындағы Лютеран орталығында орналасқан. Бірігу кезінде АЛК Америкадағы лютеран шіркеуінен және Миссури лютеран синодынан кейін АҚШ-тағы үшінші ірі лютеран шіркеуі болды. 1986 жылы, ЕХҚА-ға бірігуге дейін, АЛК-да 7 671 пастор, 4 959 қауым және 2 319 443 мүше болды. АЛК шамамен 2,25 миллион мүшені ЕХҚА-ға қосты. Бірігуге қатысуға ниеті жоқ 12 консервативті АЛК қауымы Америка лютеран шіркеулері қауымын құрды, ол қазірге дейін 87 қауымға дейін өсті.

Төрағалар/Епископтардың төрағалық етушілері

1960–1970 Фредерик А. Шиотц
1971–1973 Кент С. Кнутсон
1973–1987 Дэвид В. Преус

«Бас епископ» термині «бас президент» терминінің синонимі ретінде 1980 жылы бекітілді.