Кіріспе

Колумбиялық есірткі бароны (1939–2022)

Гилберто Хосе Родригес Орехуэла (31 қаңтар 1939 – 31 мамыр 2022) – колумбиялық есірткі бароны және Кали картелінің көшбасшыларының бірі. Орехуэла картелді ағасы Мигель Родригес Орехуэла, Хосе Сантакрус Лондоньо және Хельмер Эррерамен бірге құрды. Картель 1990-шы жылдардың басында белгілі болды және 1990-шы жылдардың ортасында АҚШ кокаин нарығының 80% және Еуропа кокаин нарығының 90% -ын бақылайтындығы есептелді. Родригес Орехуэла 1995 жылы Колумбия билігінің полициялық операциясынан кейін тұтқындалып, 15 жылға бас бостандығынан айырылды. Ол 2002 жылы мерзімінен бұрын босатылып, 2003 жылы қайта тұтқындалды, содан кейін АҚШ-қа экстрадицияланды. АҚШ-та ол 30 жылға сотталып, 2022 жылы қайтыс болды.

Ерте өмір

Гилберто Хосе Родригес Орехуэла 1939 жылдың 31 қаңтарында Колумбияның Боготадан солтүстік-батысқа қарай 110 шақырым жерде орналасқан Марикита қаласында дүниеге келді. Оның отбасы бала кезінде Калиге көшіп келді. Әкесі Карлос Родригес – суретші, ал анасы Ана Рита Орехуэла – үй шаруасымен айналысқан. 15 жасында мектепті бітірген соң, ол дәріханада сатушы болып жұмыс істей бастады. Кейін ол менеджер болып өсті, ал 25 жасында өз дүкенін ашты. 1990 жылдардың басында Медельин картелінің құлауынан кейін Кали картелі әлемдегі кокаин саудасының жетекші ұйымына айналды. Олар бастапқыда марихуанамен айналысып, 1980 жылдары кокаинге көшті. 1990 жылдары Кали картелі АҚШ-тағы кокаиннің шамамен 80%-ын және Еуропа нарығының 90%-ын қамтамасыз еткен деп есептелді. Гилберто Еуропа континентінде картель бизнесін кеңейту мақсатымен кездесулер өткізу үшін Испанияға барған болатын. Картель Галисиядағы есірткі сатушылармен жұмыс істей бастады және бүкіл Еуропа бойынша Кали кокаинін таратуды ұйымдастыратын қуатты Каморрамен стратегиялық одақ құрды. Колумбия үкіметі Испанияның Родригес Орехуэланы АҚШ-қа экстрадициялауына кедергі келтірді. Ол Колумбияға қайтарылды, онда сол айыптаулар бойынша сотталып, ақталды. Оған 15 жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ 2002 жылдың қазан айында Педро Хосе Суарес төрешісінің орынбасары шығарған, жақсы мінез-құлқы мен жұмыс оқу бағдарламаларына қатысқандығына байланысты дау тудырған сот шешімімен босатылды. Колумбия үкіметі бұл бұйрықты тоқтатып, Суаресқа қатысты сот ісін қиындату туралы тергеуді бастады. Бірнеше күннен кейін екінші судья бұл шешімді қолдады және Родригес Орехуэла босатылды. 2003 жылдың наурыз айында Родригес Орехуэла Колумбия билігімен Калиде түрмеден картельді басқарды деген жаңа айыптаулар бойынша қайтадан тұтқындалды.

АҚШ-қа экстрадициялау

2004 жылғы 3 желтоқсанда Гилберто Родригес Орехуэла АҚШ-қа экстрадицияланды. Кейіннен оның інісі Мигель де тұтқындалып, депортацияланды. 2006 жылғы 26 қыркүйекте Гилберто мен Мигель Кокаинді АҚШ-қа тасымалдауға қатысқандығы үшін кінәларын мойындағаннан кейін 30 жылға бас бостандығынан айырылды. Келісім шарты бойынша АҚШ олардың туыстарына қарсы қудалауды бастамауға келісті, ал мүліктері тәркіленді. Бауырлары 2,1 миллиард доллар көлеміндегі заңсыз табыстан айырылды, ал АҚШ олардың алты туысын ақша жылу және әділетке кедері келтіру қылмыстары бойынша айыптамады. Банктік шоттар, бизнес және сәнді үйлер сияқты залалданған активтерді тәркілеу шартымен, ұлдары, қыздары және туыстары бар 28 отбасы мүшесі АҚШ Қаржы министрлігінің санкциялық тізімінен алынып тасталды, олар Кали картелінің мүшелері деп танылған. 2006 жылғы 16 қарашада бауырластар ақша жылуға қатысқандығы үшін бір айыптаманы мойындады. Екеуі де қосымша 87 айға бас бостандығынан айырылды. Екі мерзім бірдей өтелуге белгіленді. 2018 жылғы 5 наурызда Колумбия соты Родригес ағайындыларының сегіз туысын Кали картелінің басшылары болған кезеңде алынған ақшаны жылу үшін тоғыз жылға бас бостандығынан айырды. Атап айтқанда, сот отбасы өздерінің заңды бизнестерін (соның ішінде «Дрогас Ла Ребаха» дәріханалар желісін) миллиардтаған песоны жылу үшін пайдаланғанын анықтады. Бұл адамдар ақшаны заңды көрінуі үшін әртүрлі банк шоттары арқылы аударған. Өлген кезде Гилберто Родригес Орехуэла Солтүстік Каролина штатындағы Бутнер федералдық түзету мекемесінде 30 жылдық мерзімін өтеді, ол орташа қауіпсіздік деңгейіне ие. Оның тұтқын нөмірі 14023 059, 2029 жылғы 15 шілдеде 90 жасында босатылу күні қарастырылған. Түрмеде ол екі жүрек ұстамасы, ішек және простата рагы, сондай-ақ COVID-19 ауруына шалдықты.

Жеке өмір

Гилберто Родригес Орехуэла Мириам Рамиресқа үйленген. Оның қайтыс болу себебі лимфома екені отбасы тарапынан жарияланған мәлімдемеде көрсетілді.