Кіріспе

Колумбиялық есірткі саудагері (1949–1993)

Колумбиялық есірткі саудагері Пабло Эмилио Эскобар Гавирия (Pablo Escobar Gaviria; 1 желтоқсан 1949 – 2 желтоқсан 1993) – колумбиялық есірткі саудагері, наркотеррорист және саясаткер, Медельин картелінің негізін қалаушы және жалғыз басшысы. "Кокаин патшасы" атанған Эскобар тарихтағы ең бай қылмыскерлердің бірі болды, өмірінің соңында 30 миллиард АҚШ долларына ие болған – 2022 жылғы көрсеткіш бойынша 70 миллиард долларға тең. Оның есірткі картелі 1980 және 1990 жылдардың басында АҚШ-қа кокаин саудасын монополиялаған. Рионегрода туып, Медельинде өскен Эскобар Медельиннің Латын Америка автономиялық университетінде қысқа ғана оқыды, бірақ бітірмей кетіп қалды. Оның орнына ол қылмыстық әрекеттерге қатыса бастады, заңсыз темекі және жалған лотерея билеттерін сатты, сондай-ақ автокөлік ұрлығына қатысты. 1970 жылдардың басында ол түрлі есірткі контрабандистеріне жұмыс істей бастады, көбінесе адамдарды ұрлап, құн төлеуді талап ететін. 1976 жылы Эскобар кокаин ұнтағын тарататын Медельин картелін құрды және Перу, Боливия және Эквадордан Колумбия арқылы, содан кейін АҚШ-қа дейін алғашқы контрабандалық жолдарды құрды. Эскобардың АҚШ-қа енуі кокаинге сұранысты экспоненциалды түрде арттырды және 1980 жылдары ол Колумбиядан елге ай сайын 70-80 тонна кокаин жеткізіп тұрды деп есептелді. Осының нәтижесінде ол әлемдегі ең бай адамдардың біріне айналды, бірақ отандық және шетелдік бәсекелес картельдермен үнемі күресті, бұл полиция қызметкерлерін, судьяларды, жергілікті тұрғындарды және танымал саясаткерлерді өлтіруге және қырғынға әкелді. 1982 жылғы Колумбия парламенті сайлауында Эскобар Либералдық партияның мүшесі ретінде Өкілдер палатасының орынбасар мүшесі болып сайланды. Осы арқылы ол үйлер мен футбол алаңдарын салу сияқты қоғамдық жобаларға жауапты болды, бұл оған жиі келетін қалалардың тұрғындары арасында танымалдылық әкелді. Алайда, Эскобардың саяси амбицияларын Колумбия және АҚШ үкіметтері бұзды, олар оны тұтқындауға үнемі күш салды, Эскобар Авианка рейсі 203 және DAS ғимаратына жасалған бомбалауды ұйымдастырды деп күдіктелді. 1991 жылы Эскобар билікке берілді және көптеген айыптар бойынша бес жылға бас бостандығынан айырылды, бірақ Колумбия президенті Сезар Гавириямен экстрадицияланбау туралы келісім жасады, ол өзі салған Ла Катедраль түрмесінде тұруға мүмкіндік алды. 1992 жылы Эскобар қашып, жасырынған, билік оны стандартты түрмеге ауыстыруға тырысқан кезде, бүкіл ел бойынша адам іздеу басталды. Нәтижесінде Медельин картелі құлдырады және 1993 жылы Эскобар өзінің 44 жасқа толғаннан кейін бір күн өткенде өз туған қаласында Колумбия Ұлттық полициясымен өлтірілді. Эскобардың мұрасы әлі де даулы болып қала береді; көптеген адамдар оның қылмыстарының қорқынышты сипатын айыптайтын болса да, ол Колумбияда көптеген адамдар үшін "Робин Гуд сияқты" тұлға ретінде қарастырылды, өйткені ол кедейлерге көптеген мүмкіндіктер жасады. Оның өліміне аза тұтылып, жерлеу рәсіміне 25 000-нан астам адам қатысты. Сонымен қатар, оның жеке меншігі, Hacienda Nápoles, ойын-сауық паркіне айналдырылды. Оның өмірі фильмдерге, теледидарға және музыкаға шабыт берді немесе кеңінен бейнеленді.

Ерте өмір

Пабло Эмилио Эскобар Гавирия 1949 жылғы 1 желтоқсанда Антиокия облысының Рионегро қаласында дүниеге келді. Ол жеті баланың үшіншісі болды және көршілес Медельин қаласында кедейлікте өсті. Оның әкесі шағын шаруа, ал анасы мұғалім болған. Эскобар 1966 жылы 17 жасқа толуға аздай қалғанда орта мектепті тастап кетті, екі жылдан кейін кузені Густаво Гавириямен бірге қайта оралды. Осы кезде Медельиннің көшелеріндегі қиын өмір оларды мұғалімдердің көзінде қарақшыларға айналдырды. Екеуі бір жылдан астам уақыттан кейін мектепті тастады, бірақ Эскобар бас тартпады. Жоғары мектеп дипломын қолдан жасап, ол қылмыстық адвокат, саясаткер, тіпті президент болу мақсатымен қысқа мерзімге колледжде оқыды, алайда қаржы тапшылығынан оқуын тоқтатуға мәжбүр болды.

Ерте кездері

Эскобар өзінің қылмыстық жолын бандасымен бірге қабір тастарын ұрлап, олардың жазуларын құммен тазалап, қайта сату арқылы бастады. Мектептен шығып қалғаннан кейін Эскобар көлік ұрлау үшін түрлі топтарға қосыла бастады. Көп ұзамай Эскобар зорлық-зомбылық қылмыстарына қатысты, оған қарызы бар адамдарды ұрлап, айып ақы талап ететін қылмыскерлерді жалдады, кейде Эскобар айып ақыны алғаннан кейін де талап қағаздарын жыртып тастайтын. Оның ең әйгілі құрбаны – 1971 жылғы жазда ұрланып, соңынан өлтірілген бизнесмен Диего Эчаваррия. Эскобар Эчаваррия отбасынан 50 000 доллар айып ақы алды; оның бандасы осы ұрлық үшін кеңінен танылды.

Медельин картелисі

Эскобар 1970 жылдардың ортасында Колумбияда кокаин саудасы тарала бастаған кезде он жылдан бері ұйымдасқан қылмысқа қатысып жүрген еді. Эскобардың шарықтап өсуі Колумбия қауіпсіздік қызметінің (DAS) назарына ілікті, олар оны 1976 жылдың мамыр айында Эквадордан есірткі тасымалынан оралғанда тұтқындады. DAS агенттері Эскобардың машинасының қосалқы дөңгелегінен 39 кг кокаин тапты. Эскобар сот ісіндегі бірінші судьяны ауыстырып, екінші судьяға пара берді, соның салдарынан ол басқа тұтқындармен бірге босатылды. Келесі жылы Эскобарды тұтқындаған агент қанымен құйылды. Эскобар Колумбияның құқық қорғау органдарын да осылай парамен және қорқыту арқылы ықпалына алды. Оның Колумбиядағы мемлекеттік қызметкерлерге және саяси кандидаттарға пара беру стратегиясы, сондай-ақ парасын қабылдамағандарды өлтіру үшін жалдамалы кісілерді жіберуі "күміс немесе оқ" деп аталды, яғни "ақша немесе өлім". Осылайша, Эскобар мен тағы да көптеген колумбиялық есірткі барондары Колумбия үкіметінің барлық деңгейінде құрылықты қозғайтын болды, себебі олар қаржылық қолдау көрсеткен көптеген саяси кандидаттар соңында сайланды.

Атақтылық

Көп ұзамай АҚШ-та кокаинге деген сұраныс күрт өсті, бұл Эскобарды Оңтүстік Флоридада, Калифорнияда, Пуэрто-Рикода және елдің басқа аймақтарында контрабандалық жүктерді тасымалдауды, бағыттарды және тарату желілерін ұйымдастыруға итермеледі. Ол және картельдің негізін қалаушы Карлос Лехдер бірлесіп Багам аралдарында, Флорида жағалауынан оңтүстік-шығысқа қарай шамамен 220 миль (354 км) қашықтықта орналасқан Норманс Кей аралда жаңа транзиттік пункт құруды жоспарлады. Эскобар мен Роберт Веско аралдағы жердің көп бөлігін сатып алды, соның ішінде әуежай, порт, қонақ үй, үйлер, қайықтар мен ұшақтар болды, және кокаинді сақтау үшін тоңазытқыш қойма салды. Оның інісінің айтуынша, Эскобар Норманс Кейді сатып алмаған; бұл Лехдердің жеке кәсіпорны болды. 1978 жылдан 1982 жылға дейін бұл Медельин картелі үшін басты контрабандалық бағыт ретінде пайдаланылды. Осы бағыттан түскен үлкен табысқа ие болған Эскобар көп ұзамай Антиокияда 20 шаршы километр жерді бірнеше миллион долларға сатып алып, сонда Хасиенда Наполес салды. Ол салған салтанатты үйдің ішінде жануарлар бағы, көл, мүсіндер саябағы, жеке бұқа сауыны және оның отбасы мен картель үшін басқа да ыңғайлы жағдайлар болды.

Эскобар билігінің шыңына жеткен кезде

Эскобар Колумбияда қайырымдылықпен де айналысты және кокаин зертханасының қызметкерлеріне жомарт ақы төледі. Эскобар миллиондаған долларды Медельиннің ең кедей аудандарын дамытуға жұмсады. Ол тұрғын үй кешендерін, саябақтарды, футбол стадиондарын, ауруханаларды, мектептер мен шіркеулерді салды. Эскобар 1980-ші жылдары саясатқа қатысып, Колумбияның Либералдық партиясының құрылуына қолдау көрсетті. 1982 жылы ол Колумбия Конгресіне сәтті сайланды. Ол тек қосалқы депутат болғанымен, Колумбия заңына сәйкес парламенттік иммунитет пен дипломатиялық паспорт алу құқығына ие болды. Сонымен қатар, Эскобар бірте-бірте қоғамдық тұлғаға айналды және қайырымдылық жұмысының арқасында "Робин Гуд Паиса" деп танылды. Бір сұхбатында ол өзінің байлығы 16 жасында ашқан велосипед жалға беру компаниясынан түскенін айтты. Конгресте жаңа Әділет министрі Родриго Лара Бонилья Эскобардың қарсыласына айналып, Конгрестің алғашқы күнінен бастап оны қылмыстық әрекеттерде айыптады. Эскобардың 1976 жылы тұтқындалуын Лара Бонильяның жетекшілері тергеді. Бірнеше айдан кейін Либералдық партияның басшысы Луис Карлос Галан Эскобарды партиядан шығарды. Эскобар қарсылық көрсеткенімен, 1984 жылдың қаңтар айында саясаттан кететінін жариялады. Үш айдан кейін Лара Бонилья қаза тапты. 1980-жылдардың ортасында Колумбияның сот жүйесі Эскобардың назарында болды. Ол бірнеше судьяларды сатып алып, өлтіргеннен кейін, 1985 жылдың күзінде АҚШ-қа экстрадицияланбау шартымен Колумбия үкіметіне шартты түрде тапсыруға рұқсат сұрады. Бұл ұсынысқа бастапқыда бас тартылды, содан кейін Эскобар экстрадиция саясатына қарсы күресу мақсатында Los Extraditable ұйымын құрды және оны жасырын түрде қолдады. Кейіннен Los Extraditable ұйымы Колумбияның АҚШ-пен жасаған экстрадиция шартының конституциялықтығын Колумбия Жоғарғы сотының қарауына кедергі келтіруге тырысқаны үшін айыпталды. 1985 жылдың 6 қарашасында Колумбияның сот ғимаратына шабуыл жасап, Жоғарғы сот судьяларының жартысын өлтірген солшыл партизандық қозғалысты Эскобар қолдады. 1986 жылдың соңында Колумбия Жоғарғы соты бұрынғы экстрадиция шартын президенттік делегация қол қойғандықтан заңсыз деп жариялады. Эскобардың сот жүйесімен жеңісі ұзаққа соқпады, өйткені жаңа президент Виргилио Барко Варгас АҚШ-пен келісімді дереу жаңартты. Эскобар Луис Карлос Галанды саясаттан қуғандығы үшін оған ашулы болды, сондықтан Галан 1989 жылдың 18 тамызында Эскобардың бұйрығымен өлтірілді. Содан кейін Эскобар Галанның орнын басушы Сесар Гавирия Трухильоны өлтіру үшін Avianca рейсі 203-қа бомба орналастырды, бірақ ол ұшаққа үлкермеді және аман қалды. Жарылыста 107 адам қаза тапты. Шабуылда екі америкалық азамат қаза болғандықтан, АҚШ үкіметі тікелей араласуды бастады.

Ла-Катедрал түрмесі

Луис Карлос Галанның қазасынан кейін, Сесар Гавирия басшылығындағы үкімет Эскобар мен есірткі картельдеріне қарсы күресті күшейтті. Көзілдіріс салдарынан, үкімет Эскобармен келіссөздер жүргізіп, оны жазасын жеңілдету және түрмеде ерекше жағдай жасау шартымен барлық қылмыстық әрекеттерін тоқтатып, өздігінен ұстауға көндірді. Билік пен қоғамдық пікірге қысым көрсету мақсатымен жасалған бұрынғы зорлық-зомбылық әрекеттеріне нүкте қойғанын жариялаған Эскобар 1991 жылы Колумбия билігіне берілді. Ол өзін ұстап бергенге дейін, жаңа бекітілген 1991 жылғы Колумбия Конституциясы Колумбия азаматтарын АҚШ-қа экстрадициялауға тыйым салды. Бұл шешім дау тудырды, себебі Эскобар мен басқа да есірткі барондары Конституциялық Ассамблея мүшелеріне ықпал етіп, заңның қабылдануына себеп болды деген күдік болды. Эскобар футбол алаңы, алып қуыршақ үйі, бар, джакузи және сарқырамасы бар, өзінің сәнді жеке түрмесі – Ла Катедральға қамалды. Эскобар түрмеде де қылмыстық әрекеттерін жалғастырып жатқаны туралы ақпараттар БАҚ-та тарады, бұл үкіметті 1992 жылдың 22 шілдесінде оны дәстүрлі түрмеге ауыстыруға итермеледі. Эскобардың ықпалы оған жоспарды алдын ала білуге және қашып кетуге мүмкіндік берді, содан кейін ол өмірінің соңына дейін полициядан қашып өтті.

Өлім

Эскобар Колумбия полициясы, АҚШ үкіметі және оның қарсыласы Кали картелінен қауіп-қатер көріп жүрді. 1993 жылдың 2 желтоқсанында Эскобарды Колумбияның арнайы күштері АҚШ ұсынған технологияны пайдалана отырып, Медельин қаласының орта таптың тұрғын ауданындағы үйден тапты. Полиция Эскобарды қамауға тырысты, бірақ жағдай жылдамдап атысқа ұласты. Эскобар шатырдан қашуға тырысқанда атылып өлтірілді. Оған кеудесі мен аяқтарына оқ тиді, ал басына тиген оқтан қаза тапты. Бұл оның өзін-өзі өлтіргені ме, әлде оны атып өлтіргені ме деген пікірталас тудырды.

Вирджиния Валлехоның куәлігі

2006 жылдың 4 шілдесінде 1983 жылдан 1987 жылға дейін Эскобармен романтикалық қарым-қатынаста болған теледидар жүргізушісі Вирджиния Вальехо бұрынғы сенатор Альберто Сантофимиоға қарсы сотта куәлік берді. Ол Сантофимионың 1989 жылы президенттік үміткер Луис Карлос Галанды өлтіруге қатысқандығы туралы айыптауларын ұсынды. Бас прокурор Марио Игуаран Вальехоның 4 шілдеде оның кеңсесімен байланысқа түскенін, бірақ судья сот процесін 9 шілдеде, жоспарланған мерзімнен бірнеше апта бұрын жабу туралы шешім қабылдағанын мойындады. Бұл қадам тым кеш жасалған деп есептелді. 2006 жылдың 18 шілдесінде Вальехо жоғары сауатты қылмыстық істерде ынтымақтастық көрсеткені үшін, "қауіпсіздік пен қорғау" мақсатында АҚШ-қа Есірткі заттарға қарсы күрес басқармасының (DEA) арнайы рейсімен жеткізілді. 24 шілдеде Колумбияның RCN телеарнасы Вальехоның Сантофимионың Эскобарды президенттік үміткер Галанды жоюға итермелегенін айтқан видеосын көрсетті. Бұл видеоны 14 миллион адам тамашалады және Галанның өлтірілу ісін қайта қарауға ықпал етті. 2011 жылдың 31 тамызында Сантофимио осы қылмыстағы рөлі үшін 24 жылға бас бостандығынан айырылды.

Сот сарайын қоршаудағы рөлі

Эскобардың өмірбаясын жазғандардың ішінде тек Вальехо ғана 1985 жылғы Әділет сарайының қоршауындағы оның рөлі туралы толыққанды түсіндірді. Журналист Эскобардың М-19 тобы жасаған операцияны қаржыландырғанын мәлімдеді, бірақ ол 11 Жоғарғы Сот судьясы, М-19 мүшелері және кафетерия қызметкерлері соның ішінде 100-ден астам адамның қазасына армияның кінәлі екенін айтты. Оның бұл мәлімдемелерінен кейін 2008 жылы іс қайта ашылды; Вальехо куәлік беруге шақырылды, ал ол кітабында және куәлігінде баяндаған көптеген оқиғалар Колумбияның Ақиқат комиссиясымен расталды. Бұл оқиғалар қоршауды одан әрі зерттеуге алып келді, нәтижесінде жоғары шенді бұрынғы полковник пен бұрынғы генерал сотталды, кейіннен олар қоршаудан кейін ұсталғандарды күштеп жоғалтқандары үшін тиісінше 30 және 35 жылға бас бостандығынан айырылды. Вальехо кейін Галланның өліміне қатысты куәлік берді. "Паблоны жақсы көру, Эскобарды жек көру" (Amando a Pablo, odiando a Escobar) атты кітабында ол бірнеше саясаткерді, соның ішінде Колумбия президенттері Альфонсо Лопес Микельсен, Эрнесто Сампер және Альваро Урибеді есірткі картельдерімен байланысы бар деп айыптады.

Туыстары

Эскобардың жесірі (Мария Хенао, қазіргі Мария Изабел Сантос Кабальеро), ұлы (Хуан Пабло, қазіргі Себастьян Маррокин Сантос) және қызы (Мануэла) 1995 жылы оларға баспана беретін ел таба алмағандықтан Колумбиядан қашып кетті. Эскобардың көптеген және үнемі жасаған опасыздықтарына қарамастан, Мария күйеуін қолдады. Кали картелінің мүшелері тіпті оның Пабломен сөйлескен жазбаларын әйелдеріне, әйелдің қалай болу керектігін көрсету үшін қайта ойнатты. Осы көзқарас картельдің Паблоның өлімінен кейін оны және оның балаларын өлтірмеуіне себеп болды, бірақ бұл топ Эскобардың оларға қарсы соғысы үшін миллиондаған доллар өтемақы талап етті (және алды). Хенао тіпті ұлының өмірі үшін келіссөздер жүргізіп, ол картельге кек алмауға және есірткі саудасына қатыспауға жеке кепілдік берді. Алдымен Мозамбикке, содан кейін Бразилияға қашқаннан кейін отбасы Аргентинаға қоныстанды. Өзінің жалған атымен өмір сүрген Хенао, оның нақты кім екенін бизнес әріптестерінің бірі анықтағанға дейін сәтті жылжымайтын мүлік кәсіпкері болды, содан кейін Хенао өзінің табысымен қашып кетті. Жергілікті БАҚ-қа хабарласып, Эскобардың жесірі екені белгілі болғаннан кейін, Хенао қаржысы тексерілген кезде он сегіз айға қамауға алынды. Соңында, билік оның қаражатын заңсыз қызметпен байланыстыра алмады және ол босатылды. Ұлының айтуынша, Хенао Эскобарға "оның әдепсіз күлкісі [және] оған қараған көзі үшін ғашық болды. Ол мейірімді және жылы болды. Ұлы махаббатшы. Мен оның адамдарға көмектесуге деген құштарлығына және олардың қиындықтарына деген қайырымдылығына ғашық болдым. Біз кедейлерге арналған мектептер салу армандаған жерлерге саяхаттайтынбыз. Басынан бастап ол әдепті адам болды". Мария Виктория Хенао де Эскобар, жаңа атымен Мария Изабел Сантос Кабальеро, ұлы мен қызымен бірге Буэнос-Айресте тұрып жатыр. 2018 жылдың 5 маусымында Аргентинаның федералды судьясы Нестор Баррал оны және оның ұлы Себастьян Маррокин Сантосты екі колумбиялық есірткі сатушымен ақшаны жылыстаумен айыптады. Судья әрқайсысының 1 миллион долларға жуық мүлкін тәркілеуді бұйырды. Аргентиналық режиссер Николас Энтелдің "Менің әкемнің күнәлары" (2009) атты деректі фильмінде Маррокиннің 1984 жылы өлтірілген Колумбияның әділет министрі Родриго Лараның ұлдарынан, сондай-ақ 1989 жылы өлтірілген президенттікке үміткер Луис Карлос Галанның ұлдарынан кешірім сұрауға жасаған әрекеттері көрсетілген. Фильм 2010 жылы Санденс кинофестивалінде көрсетілді және АҚШ-та HBO телеарнасында 2010 жылдың қазан айында көрсетілді. 2014 жылы Маррокин өзінің туған атымен "Пабло Эскобар, менің әкем" кітабын жариялады. Кітапта оның әкесінің өміріне қатысты егжей-тегжейлі мәліметтер келтірілген және оның өлімінің отбасыға тигізген әсері сипатталған. Маррокин кітапты жариялау арқылы 1990-шы жылдардағы әкесінің іс-әрекеттеріне қатысты қателіктерді жоюды мақсат етті. Эскобардың әпкесі Луз Мария Эскобар да есірткі баронының қылмыстарын өтеу үшін бірнеше әрекет жасады. Бұған баспасөз құралдарында жасаған мәлімдемелері, оның құрбандарының қабірлеріне қалдырған хаттары және оның өлімінің 20 жылдығында құрбандарына арналған қоғамдық ескерткішті ұйымдастыруы кірді. Эскобардың денесі 2006 жылдың 28 қазанында оның туыстарының өтініші бойынша, оның ата-анасының қасында 12 жыл бойы жерленген дене екенін растау үшін, сондай-ақ заңсыз баланың әкесі екенін анықтау үшін ДНК сынамасын алу мақсатымен эксгумацияланды. Бұл видеоны RCN телеарнасы көрсетті, бұл Маррокинды ашуландырды, ол өзінің ағасы Роберто Эскобарды және оның туысы Николас Эскобарды видеоны көрсетуге рұқсат бергені үшін "өлім саудагерлері" деп айыптады.

Наполиандық шаруа қожалығы

Эскобар қайтыс болғаннан кейін, үкімет Hacienda Nápoles-тегі ранчо, зоопарк және цитадельді Extinción de Dominio (Мүліктің жойылуы) заңы бойынша төмен кірісті отбасыларға берді. Қазір бұл жерде зоопаркқа көрініс ашатын төрт салтанатты қонақ үймен қоршалған ойын-саябасы орналасқан.

Жылқы

Эскобар Хасиенда-Наполесте жеке меншік қорада төрт бегемот ұстаған. Эскобардың өлімінен кейін оларды ұстап алу және көшіру қиын болғандықтан, олар күтімсіз қалған меншікте тасталып кетті. 2007 жылға қарай, олардың саны 16-ға жетіп, жақын орналасқан Магдалена өзені бойында тамақ іздеуге көшті. 2014 жылдың басына қарай Антиокия департаментінің Пуэрто-Триунфо аймағында Эскобарға тиесілі болған бастапқы төрт бегемоттан тараған 40 бегемот бар екені хабарланды. Егер басқару жүргізілмесе, олардың саны келесі он жылда екі еседен асуы мүмкін. National Geographic арнасы олар туралы «Кокаин бегемоттары» деген деректі фильм түсірді. Йель студенттерінің журналында жарияланған бір мақалада жергілікті экологиялық белсенділердің жануарларды қорғау үшін күш жұмсап жатқаны, бірақ олардың тағдырына қатысты нақты жоспар жоқ екені айтылды. 2018 жылы National Geographic бегемоттар туралы тағы бір мақала жариялады, онда экологиялық белсенділердің арасында олардың оң немесе теріс әсер ететіні туралы пікір таласы болды, бірақ табиғатты қорғаушылар мен жергілікті тұрғындар, әсіресе туризм саласындағылар, олардың қалуын қолдады. 2021 жылдың қазан айына қарай Колумбия үкіметі жануарларды химиялық түрде стерильдеу бағдарламасын бастады.

Пәтерлерді бұзу

2019 жылдың 22 ақпанында жергілікті уақыт бойынша сағат 11:53-те Медельин қаласының билігі Эль-Побладо ауданындағы алты қабатты Edificio Mónaco пәтерлер үйін бұзды. Зейнеткер генерал Россо Хосе Серраноның сөзіне қарағанда, осы жерде Эскобар өзінің ең дербес шабуылдарын жоспарлаған. Ғимарат бастапқыда Эскобардың әйелі үшін салынған, бірақ 1988 жылы Кали картелі салған бомбадан қирап, содан бері бос тұрып, Эскобардың физикалық мұрасын іздеген шетелдік туристерге таныс орынға айналды. Медельин қаласының әкімі Федерико Гутьеррес ғимаратты бұзып, оның орнына картельдердің мыңдаған құрбандарын, соның ішінде төрт президенттік үміткер және шамамен 500 полиция қызметкерін еске алуға арналған парк салуды ұсынған. Колумбия президенті Иван Дуке бұл қирату "тарихты қылмыскерлер емес, құрбандар арқылы жазуға болатынын" білдіреді деді. Ол бұл қирату арқылы қаланың үлкен өзгерістерге ұшырағанын және картельдер қалдырған мұрадан гөрі көп нәрсе ұсынатынын көрсетуге үміттенді.

Отбасы және қарым-қатынастар

1976 жылы наурыз айында 26 жасар Эскобар 15 жасар Мария Виктория Хенаоға үйленді. Хенао отбасы Эскобарды әлеуметтік тұрғыдан төмен санағандықтан, бұл қарым-қатынасқа қарсы болды; екеуі қашып кетті. Олардың Хуан Пабло (қазір Себастьян Маррокин) және Мануэла есімді екі баласы болды. 2007 жылы журналист Вирджиния Вальехо «Паблоны жақсы көру, Эскобарды жек көру» (Amando a Pablo, odiando a Escobar) атты естеліктерін жариялады, онда ол Эскобармен болған романтикалық қарым-қатынасын және оның сүйіктісінің бірнеше президенттермен, Кариб теңізі елдерінің диктаторларымен және белгілі саясаткерлермен байланысын сипаттайды. Оның кітабы «Ловинг Пабло» (2017) фильмінің түсірілуіне түрткі болды. Дәрі-дәрмек таратқысы Гризельда Бланконың да Эскобармен құпия, бірақ құштар қарым-қатынаста болғаны хабарланды; оның күнделігіндегі бірнеше жазбалар оны «Coque de Mi Rey» (Менің кокаин патшасым) және «Polla Blanca» (Ақ тауық) деген лақаптармен байланыстырады.

Қасиеттері

Бай болғаннан кейін Эскобар көптеген резиденцияларды және қауіпсіз үйлерді құрды немесе сатып алды, соның ішінде Hacienda Nápoles едәуір танымал болды. Бұл сәнді үйде колониялық стильдегі үй, мүсіндер паркі және әртүрлі құрлықтардан әкелінген жануарлар бағы – пілдер, экзотикалық құстар, жирафтар мен бегемоттар болды. Эскобар сонымен қатар оның жанында грек стиліндегі қамал салуды жоспарлаған, бірақ қамал құрылысы басталғанымен, аяқталмады. Эскобар АҚШ-та өз атына үй сатып алған: Флорида штатының Майами-Бич қаласындағы 5860 North Bay Road мекенжайында орналасқан, 6500 шаршы фут (604 м²) ауданындағы, қызғылт түсті, су жағасындағы сарай. 1948 жылы Biscayne Bay шығанасында салынған төрт бөлмелі үй 1980 жылдары АҚШ федералдық үкіметі тәркіледі. Кейіннен, бұзылған үйді 2014 жылы «Chicken Kitchen» жедел тамақ желісінің иесі Кристиан де Бердуар сатып алды. Де Бердуар кейіннен деректі фильм түсірушілер тобын және кәсіби қазына іздеушілерді Эскобарға немесе оның картеліне қатысты іздерді табу үшін, үйді бұзу алдында және кейін іздеуге жалдады. Олар едендер мен қабырғалардағы ерекше тесіктерді, сондай-ақ мармар едендегі ойықтан ұрланған сейфті табады, оны тиісінше тексеруге үлкермейді. Эскобардың Кариб теңізінде де үлкен демалыс орны болды – Isla Grande аралы, ол Картахенадан шамамен 22 миль (35 км) қашықтықта орналасқан, Islas del Rosario арал тобындағы 27 коралл аралдың ең үлкені. Қазір жартылай қираған, өсімдіктер мен жабайы жануарлар басып алған бұл кешенде сарай, пәтерлер, аулалар, үлкен бассейн, тікұшақ қону алаңы, нығайтылған терезелер, плиткамен жабылған едендер және сарайдың жанындағы үлкен, бірақ аяқталмаған ғимарат бар еді.

Фильмдер

2007 жылы Эскобар туралы екі ірі көркем фильм, «Эскобар» (2009) және «Паблоны өлтіру» (2011) жарияланды. Олар туралы толық мәліметтер, сондай-ақ Эскобар туралы басқа фильмдер төменде келтірілген. «Blow» (2001) – американдық тамырлық фильм, ол Медельин картелінің мүшесі Джордж Юнгтың өміріне негізделген. Эскобар рөлін Клифф Кертис ойнады. «Пабло Эскобар: Кокаин патшасы» (2007) – National Geographic телеарнасының деректі фильмі, онда мұрағаттық кадрлар мен қатысушылардың пікірлері бар. «Эскобар» (2009) продюсер Оливер Стоунның Джордж Бушқа арналған «W.» (2008) тамырлық фильміне қатысқандықтан кешіктірілді. 2008 жылы «Эскобар» фильмінің шығу күні нақтыланбады. Стоун фильм туралы: «Бұл жүйеге қарсы тұрған керемет адам туралы ұлы жоба. Мен «Скарфейс» пен тіпті Ари Голдқа да ризамын», – деді. «Паблоны өлтіру» (2011) бірнеше жыл дамытылды, режиссері – Джо Карнахан. Фильм Марк Боуденнің 2001 жылғы осы аттас кітабына негізделген, ал кітаптың өзі Филадельфия Инквайер газетінде жарық көрген 31 бөлімнен тұратын мақалалар сериясына негізделген. 2008 жылдың желтоқсанында «Паблоны өлтіру» фильмінің продюсері Боб Яри банкротқа ұшырады. «Эскобар: Жоғалған жұмақ» (2014) – романтикалық триллер, онда наив канадалық серфер Эскобардың қызы болып шығатын қызға ғашық болады. «Сүйген Пабло» (2017) – Вирджиния Вальехоның «Сүйген Пабло, Эскобарды жек көрдім» кітабы негізінде түсірілген испандық фильм, Эскобар рөлінде Хавьер Бардем, Вирджиния Вальехо рөлінде Пенелопа Крус ойнайды. «Америкалық жасалған» (2017) – Барри Силдің өміріне негізделген американдық тамырлық фильм, Эскобар рөлін Маурисио Мехиа ойнады. «Абсурд: Эл Янквичтің тарихы» (2022) – «Абсурд» Эл Янквичтің өміріне негізделген американдық тамырлық пародиалық фильм, онда Эскобар рөлін Артуро Кастро ойнайды, ол Эл Янквичтің әйелін, Мадоннаны, оның қырық жылдық мерейтойында өнер көрсетуге итермелеу үшін ұрлайды. Бірақ Эл Янквич оны өлтіреді.

Теледидар

2005 жылы Court TV (қазір TruTV) қылмыстық деректік сериалы Mugshots Эскобар туралы "Пабло Эскобар – Дробаронды аңдау" атты эпизод шығарды. 2007 жылы HBO телехикаясы "Entourage" сериалында актер Винсент Чейз (Адриан Греньер сомдады) "Медельин" атты ойдан шығарылған фильмде Эскобар рөлін ойнайды. ESPN-нің 30 for 30 сериясының бірі, Джефф және Майкл Зимбалист режиссерлері түсірген "The Two Escobars" (2010) фильмінде 1994 жылғы Колумбияның әлем чемпионатына және спорт пен елдің қылмыстық топтары арасындағы қарым-қатынасқа, әсіресе Эскобар басқарған Медельин есірткі картеліне тоқталады. Фильмнің екінші Эскобар атауы 1994 жылғы ФИФА әлем чемпионатынан Колумбия құрамасын шығарып жіберген өз қақпасына гол соққаннан кейін бір айдан кейін атып өлтірілген, Пабломен туыс емес, Колумбияның бұрынғы қорғаушысы Андрес Эскобарды білдіреді. Caracol TV телеарнасы 2008 жылдың 4 маусымында "El cartel (Картель)" сериалын көрсетуді бастады, онда Эскобарды Cartel del Sur-дың мергендері атып түсірген кезде белгілі емес модель сомдайды. Сондай-ақ Caracol TV "Пабло Эскобар: Эль Патрон дель Мал (Пабло Эскобар, Зұлымдықтың басшысы)" телесериалын жасады, ол 2012 жылдың 28 мамырында көрсетіле бастады, онда Андрес Парра Пабло Эскобар рөлін ойнайды. Сериал Алонсо Салазардың "Паблоның теңдеуі" кітабына негізделген. Парра "Футбол армандары, құмарлық әлемі" және "El Señor de los Cielos" (1 маусым) телесериалдарындағы рөлін қайталайды. Парра өзін-өзі типтеуден сақтану үшін бұл кейіпкерді енді ойнамаймын деп мәлімдеді. RTI Producciones RCN Televisión үшін "Tres Caínes" телесериалын жасады, ол 2013 жылдың 4 наурызында көрсетілді, онда Эскобарды сериалдың бірінші кезеңінде колумбиялық актер Хуан Пабло Франко (Пабло Эскобар: Эль Патрон дель Малда генерал Мюриел Пераза рөлін сомдаған) бейнелейді. Франко "Ескобарды аман алып қалу: Алиас Дж.Ж." рөліне қайта оралады. 2013 жылы Fox Telecolombia RCN Televisión үшін "Alias El Mexicano" телесериалын жасады, ол 2013 жылдың 5 қарашасында көрсетілді, онда Эскобарды кішігірім рөлде белгілі емес актер сомдайды. 2015 жылдың 28 тамызында Netflix "Наркос" атты Эскобардың тарихын көрсететін түпнұсқалық телесериалын шығарды, онда басты рөлді бразилиялық актер Вагнер Мура Пабло рөлінде ойнайды. Екінші маусым 2016 жылдың 2 қыркүйегінде ағындық қызметте көрсетілді. 2016 жылы Teleset және Sony Pictures Television RCN Televisión үшін "En la boca del lobo" телесериалын жасады, ол 2016 жылдың 16 тамызында көрсетілді, онда Эскобарды Фабио Рестрепо (Пабло Эскобар: Эль Патрон дель Малда Хавьер Ортиз рөлін сомдаған) Флавио Эсколар кейіпкері ретінде бейнелейді. 2016 жылы National Geographic экранында Эскобардың қатысуымен эпизод болған "Facing" деректік сериясы көрсетілді. 2018 жылдың 24 қаңтарында Netflix Сантьяго Диас пен Пабло Мартин Фаринаның 68 минуттық "Өлімге санау: Пабло Эскобар" деректі фильмін шығарды. "Killing Escobar" деректі фильмі 2021 жылы Ұлыбританияда теледидарда көрсетілді. Ол 1989 жылы Питер МакАлиз басқарған Кали картелімен келісімшарт жасасқан жалдамалылардың Эскобарды өлтіруге жасаған сәтсіз әрекетіне қатысты. 2019 жылы Fox Telecolombia 24 мамырда эфирге шыққан "El General Naranjo" телесериалын жасады, онда Эскобарды колумбиялық актер Федерико Ривера сомдайды.