Кали Картелі: Колумбиялық есірткі саудасының тарихы

Кіріспе

Колумбияның бұрынғы есірткі картелисі Кали картелисі (lang es) Колумбияның оңтүстігінде, Кали қаласы және Каука аңғары маңында орналасқан есірткі картелисі болды. Оның негізін қалаушылар – Гилберто Родригес Орехуэла, Мигель Родригес Орехуэла және Хосе Сантакрус Лондоньо ағайындары. 1988 жылы Пабло Эскобар мен оның Медельиндегі серіктестерінен бөлініп, Хелмер "Пачо" Эррера картельді басқарған төрт адамнан тұратын басқару кеңесіне қосылды. Кали картелисінің өкімдігінің шарықталу кезеңі 1993-1995 жылдары болды, олар әлемдік кокаин нарығының 80% астам бөлігін бақылаған және Еуропадағы кокаин нарығының өсуіне тікелей ықпал еткен, ондағы нарықтың 80% да олардың бақылауында болды. Бұл әлеуметтік фонды тану тобының "Los Caballeros de Cali" ("Калидің джентльмендері") деген лақап атымен көрсетілді. Топ бастапқыда Луис Фернандо Тамайо Гарсия басқарған "Лас Чемас" деп аталған ұрлық тобы ретінде құрылған. Лас Чемас көптеген адамдарды ұрлауға қатысты, соның ішінде екі швейцариялық азаматты: дипломат Герман Баффты және студент Зак "Джаз Милис" Мартинді. Ұрлық жасағандар 700 мың доллар көлемінде сыйақы алған, бұл ақшаның есірткі саудасын қаржыландыруға жұмсалғаны күдіктелді. Біріккен топ алғаш рет марихуана саудасымен айналысты. Өнімнің төмен кірістілігі және ресурстарды жабу үшін қажетті үлкен көлемдерге байланысты, жаңадан құрылған топ назарын тиімдірек есірткі – кокаинге аударуға шешім қабылдады.

Ұйым

Кокаинге қатысты ҚҚБ-ның қатал саясаты болмағандықтан, сауда гүлденді. Топ өзін-өзі дамытып, бірнеше "жасушаларға" бөлінді, олар тәуелсіз жұмыс істейтіндей көрінді, бірақ "басқарушы" (celeno) деп аталатын тұлғаға есеп берді. Кейіннен Кали картелі "дүниедегі ең күшті қылмыстық ұйымға" айналды. "Бүгінгі күні де, тарихта да оларға тең келер есірткі ұйымы жоқ", - деді сол кездегі ҚҚБ басшысы Роберт С. Боннер. Ал Томас Константин оны "біз білген ең ірі және ең күшті қылмыс синдикаты" деп атады. Хуан Карлос Сааведра Испанияда Кали КГБ картелінің өкілі болды. Кали картелінің әрбір жетекшісі өз операцияларын өз қалауынша жүргізді. 5 ірі Кали сауда тобы болды, олар бөлек болғанмен, мүдделері сәйкес келгенде бірлесіп жұмыс істеді. Бұл АҚШ-қа есірткі тасымалдау және ақшаны жылысуды қамтиды, бірақ осымен шектелмейді. 1994 жылғы ҚҚБ есебіне сәйкес, Мигель және Гилберто Родригес ағайындары картельдің ең табысты және ықпалды мүшелері болды. Осыған байланысты, олар Кали картелінің ірі операцияларын басқарды. "Шахматшы" деп танылған Гилберто стратегиялық ойлау қабілетімен картельдің ұзақ мерзімді жоспарларын қадағалады, ал кіші інісі күнделікті жұмыстарды атқарды, барлық егжей-тегжейге микробасқару жасады. Кейбір топтар картельдің белгілі бір аспектілерімен ғана айналысса, Родригес ағайындары өндірістен бастап, тасымалдаудан, көтерме саудадан және ақшаны жылысуға дейін барлық салаға қатысты. Кокаин саудасының ең қатыгездерінің бірі Хосе "Чепе" Сантакруз Лондоно кокаиннің халықаралық тасымалында шебер болды, Колумбиядан соңғы пунктіне, көбінесе АҚШ-қа жеткізу үшін кең желі құрды. 1992 жылдың маусым айында АҚШ-тың есірткі басқармасы Нью-Йоркте екі кокаинды қайта өңдеу зертханасын тәркіледі. Ал Урдинола ағайындары, мүмкін, топтың ең қатыгездері болды, кейбір бағалаулар бойынша, олар Колумбияда 100-ден астам адамды өлтірді. Олар сондай-ақ Лос-Анджелестен Майамиге және Нью-Йоркке дейін АҚШ-тың барлық аймандарына кокаин таратты. Сонымен қатар, топ колумбиялық героин саудасына да қатысты, бұл көптеген топтардан аулақ болған өнім еді. Соңында, Рауль мен Луис Грахалес, неке арқылы туысқандар, өздерін заңды бизнесмендер ретінде көрсетуге тырысқан сақтықпен жұмыс істеген жұп болды. Олардың операциясы оларды Батыс Еуропаға жеткізді, онда олар Колумбиядан жаңа бағыттар құруға тырысты. Олар кокаинды Батыс Еуропаға жеткізу үшін Шығыс Еуропа және бұрынғы Кеңес елдерін пайдаланды. Бес топтың барлығы Кали картелі деген атпен бірігіп жұмыс істеді.

In the absence of a hardline policy from the DEA on cocaine, the trade flourished. The group developed and organized itself into multiple "cells" that appeared to operate independently yet reported to a celeno ("manager"). The Cali Cartel eventually became "the most powerful criminal organization in the world. No drug organization rivals them today or perhaps any time in history." according to then DEA administrator Robert C. Bonner. and was called "the biggest, most powerful crime syndicate we've ever known", by Thomas Constantine respectively. Juan Carlos Saavedra represented the Cali KGB Cartel in Spain. Each leader of the Cali Cartel had their own operation to run as they saw fit. There were 5 major Cali trafficking groups that were separate but also worked together when their interests aligned. This included, but was not limited to, transporting drugs to the United States and money laundering. According to a report by the DEA in 1994, the Rodriguez brothers, Miguel and Gilberto, were the most successful and powerful of the cartel's members. As such, they were also in charge of the Cali Cartel operations on a grand scale. Gilberto, known as the "Chess Player" for his ability to think strategically, oversaw the cartel's long term plans while his younger brother handled the day to day operations; micromanaging every detail. While certain groups were only handling certain aspects for the cartel, the Rodriguez brothers were involved in all aspects from production to transportation to wholesale distribution to money laundering. One of the more violent of the kingpins, Jose "Chepe" Santacruz Londono had his talent in international cocaine transportation, creating a vast network for the cocaine to get from Colombia to its final destination, most often the United States. Specifically, he had a center of US operations in New York where the DEA seized two cocaine conversion laboratories in June 1992. Next, the Urdinola brothers were possibly the most violent of the group with some estimates saying that they murdered over 100 individuals in Colombia. They also distributed cocaine throughout the United States from Los Angeles to Miami to New York City. Also, the group expanded into trafficking Colombian heroin, a product that most of the groups stayed away from. Finally, Raul and Luis Grajales, cousins by marriage, were a careful duo who tried to portray themselves as legitimate. Their operation took them to Western Europe where they tried to establish new routes from Colombia. They used Eastern Europe and old Soviet countries to route the cocaine into Western Europe. The five groups all coexisted under the name of the Cali Cartel.

Адам саудасы

Кали картелі сауда және өндіріс саласындағы инновацияларымен танымал болды, Колумбиядан Перу мен Боливияға мұнай өңдеу операцияларын көшіру арқылы, сондай-ақ Панама арқылы жаңа трафик маршруттарын ашты. Картель опиумға да кеңіне кірісіп, өңдеу процесіне көмектесу үшін жапон химигін шақырған. Венесуэла генералы Рамон Гийлен Давила Венесуэла Ұлттық гвардиясының кокаин тасымалдарын тоқтатуға жауапты бөлімін басқарды және Венесуэладағы ЦРУ-дың есірткілерге қатысты сенімді серігі болды. Ол Марк Макфарлин және Джим Кэмпбеллпен бірге жұмыс істеді және АҚШ билігі тарапынан 1987 жылдан 1991 жылға дейін 22 тонна Кали картелінің кокаинін контрабандамен тасыған деп айыпталды, бұл операция "Солтүстік" деп аталды. АҚШ Конгресіне Томас Константиннің берген куәлігіне сәйкес, "Колумбиядағы опиум өсіретін аймақтарға қол жеткізгендіктен, Кали Оңтүстік Америкадағы героин трафигінде үстемдік ететін топ болады". Картельдің героин саудасына қатысуы туралы пікірталас жалғасуда. Картель басшылары героин саудасына тікелей қатыспаған, бірақ Иван Урдинола Грахалес сияқты олардың жақын байланыстары қатысқан деп саналады.

Гилберто 1980-жылдардың ортасында Испанияға сапар жасағаннан кейін, картель Еуропадағы қызметін кеңейте бастады және Испанияның Галисиясынан темекі контрабандашыларымен ынтымақтастық орнатты. Бірақ ең бастысы, Кали картелі күшті Каморра қылмыстық ұйымымен стратегиялық одақ құрды. Кали кокаинды жеткізіп, ал Каморра оны Еуропа бойынша таратты.

Қаржы

Адам саудасынан түскен ақшаны жылу үшін, Кали картелі өз қаражатын заңды бизнес-жобаларға, сондай-ақ ақшаны жасыру үшін құрылған фирмаларға көптеп инвестициялады. 1994 жылы картельдің АҚШ-тан ғана жылдық 5 миллиард долларлық кіріс тапқаны болжалды. Ақша ағыны ақшаны тазалау қажеттілігін тудырады. Кали картелінің ақша тазалау операцияларының алғашқы мысалы, Гилберто Родригес Орехуэланың Banco de Trabajadores банк Басқармасының төрағасы лауазымын алуымен болды. Банк Кали картелінің, сондай-ақ Пабло Эскобардың Медельин картелінің ақшасын тазалау үшін пайдаланылған деп есептелді. Картель мүшелері Гилбертомен байланысы арқылы шоттарды асырып, қайтарусыз несие алуға мүмкіндік алды. Осы мүмкіндікті пайдаланып, Гилберто Панамадағы Бірінші Америкааралық банкін құрды. Кали картелінің банк тізбесіне иелігі салдарынан, 1988 жылдың қаңтарынан 1990 жылдың 4 мамырына дейін Пабло Эскобар мен Медельин картелі оған 85 бомба шабуыл жасады, нәтижесінде 27 адам қаза тапты.

Тәрбие

Саяси зорлық-зомбылықты Кали картели көбінесе ескермеді, өйткені зорлық-зомбылықтың қаупі көбінесе жеткілікті болды. Картель ұйымы Колумбияда туыстары бар адамдар ғана Кали және АҚШ-тағы операцияларды жүргізе алатындай етіп құрылды, бұл отбасын картельге жақын ұстады. Отбасы мүшелері картель мүшелерінің мемлекеттік қызметкерлерге көмектеспеуіне және алған тауары үшін төлемді бас тартпауына кепілдік берді. Қателік жасағандарға өлім қаупі де төнді. Картель көбінесе ірі қателіктер жасаған кіші мүшелерін өлтіргеніне сендіреді. Кали картели жергілікті тұрғындармен бірлесіп, өзін «әлеуметтік тазалау тобы» деп атаған «grupos de limpieza social» атты ұйымдар құрды. Олар өлтірген адамдардың денелеріне «Кали таза, Кали әдемі» («Cali limpia, Cali linda») деп жазылған қағаз жапсырып тастады. Олар өлтірілгендердің денелерін кейін «Өлім өзені» деп аталған Каука өзеніне лақтырып жіберді. Ризаралда облысының Марселла муниципалитеті мәйіттерді іздеу және сараптама жасау шығындарынан банкротқа ұшырады. 1992 жылы «Колумбия революциялық қарулы күштері» (FARC) партизандық тобы Кали картелинің басшысы Хосе Сантакрус Лондоньоның қызы Кристина Сантакрусты ұрлады. FARC Кристинаны қауіпсіз қайтару үшін 10 миллион доллар талап етті. Жауап ретінде Кали картели Колумбия Коммунистік партиясының, Патриотикалық одақтың, Біріккен жұмысшылар одағының 20-дан астам мүшесін және Симон Боливар партизандық үйлестіру кеңесінің өкілі Пабло Кататумбоның қарындасын ұрлады. Біраз келіссөздерден кейін Кристина мен Кататумбоның қарындасы босатылды. Картель ұстаған қалған тұтқындардың тағдыры белгісіз. Пабло Эскобар Колумбия үкіметіне қарсы есірткі соғысын жүргізген кезде, жалдамалы кісілердің бірі спорттық шараға қатысып жатқан Эррераны өлтіруге тырысқан деген күдік бар. Оқ атып шабуыл жасаған адам Эррера отырған жерге автоматтан оқ атып, 19 адамды өлтірді. Бірақ Эррераға тимеді. Эррераның Пабло Эскобарды өлтіру немесе ұстау мақсатымен билікпен бірлесіп жұмыс істеген «Лос Пепес» тобының негізін қалаушысы болғанына сендіреді. Содан кейін Кали картели Колумбия армиясының офицері, инженер-құрылысшы Хорхе Сальседоны жалдады. Олар Пабло Эскобарды өлтіру жоспарын жасауға көмектесуін қалады. Олар оны жалдаған себебі, Сальседо бұрын достық қарым-қатынас жасап, солшыл партизандарға қарсы соғыс үшін жалдамалы әскерлер тобын ұйымдастырғанын естіген. Бұл операция Колумбия армиясымен келісілген. Жалдамалы әскерлер тобына 12 бұрынғы арнайы операция жасаушы сарбаз кірді, оның ішінде Ұлыбританияның Арнайы Әуе күштерінен келгендер де болды. Кали картели Сальвадордағы әскери генералмен байланыс орнатты, ол оларға заңсыз түрде 500 фунт салмақты төрт бомбаны жарты миллион долларға сатты. Кали картелинің жалақы тізімінде 5 мың такси жүргізушісі бар екені хабарланды. Такси жүргізушілері картельге қалаға кімнің, қашан және қайда келгенін хабарлап тұрды. Көптеген такси жүргізушілерін жалдағандықтан, картель лауазымды тұлғалар мен қонақтардың қозғалысын бақылай алды. 1991 жылы «Тайм» журналы DEA және АҚШ Кеден қызметі (қазіргі ICE) агенттері Майамиде түсіріліп жатқан жүкті бақылап отырғанын, бірақ кейін DEA агенттерінің де Кали картелинің бақылауында болғанын анықтады.

Political violence was largely discounted by the Cali Cartel, as the threat of violence often sufficed. The organization of the cartel was structured so that only people who had family in Colombia would handle operations that involved both Cali and U. S. sites, keeping the family within reach of the cartel. Family members became the cartel's insurance that its members would not assist government officials, nor would they refuse payment for products received. The threat of death also hung over those who made mistakes. It is believed the cartel would often kill junior members who made gross errors. Along with some of the locals, the Cali Cartel formed parties self named grupos de limpieza social ("social cleansing groups") who murdered the desechables, often leaving them with signs on them stating: "Cali limpia, Cali linda" ("clean Cali, beautiful Cali"). The bodies of those murdered were often tossed into the Cauca River, which later became known as the "River of Death". The municipality of Marsella in Risaralda was eventually bankrupted by the cost of recovering corpses and conducting autopsies. In 1992, the guerrilla faction Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia (FARC; "Revolutionary Armed Forces of Colombia") kidnapped Christina Santa Cruz, the daughter of Cali Cartel leader José Santacruz Londoño. FARC demanded in exchange for the safe return of Christina a ransom of $10 million. In response, the Cali Cartel kidnapped 20 or more members of the Colombian Communist Party, Patriotic Union, the United Workers Union, and the sister of Pablo Catatumbo, a representative of the Simón Bolívar Guerrilla Coordinating Board. Eventually, after talks, Christina and the sister of Catatumbo were released. It is unknown what happened to the other hostages taken by the cartel. During the narco terror war waged by Pablo Escobar on the Colombian government, it is believed a hired assassin attempted to kill Herrera while he was attending a sports event. The gunman opened fire using a machine gun on the crowd where Herrera was sitting, killing 19. However, he did not hit Herrera. Herrera is believed to have been a founding member of Los Pepes, a group which operated alongside authorities with the intention of killing or capturing Pablo Escobar. The Cali cartel then hired a member of Colombia's military, a civil engineer named Jorge Salcedo. They wanted him to help them plot an assassination of Pablo Escobar. They hired him because they heard that Salcedo had in the past, befriended and hired a group of mercenaries to wage war against the left wing guerrilla forces in an operation sanctioned by Colombia's military. The mercenary group was made up of 12 former special operations soldiers, including the British Special Air Service. The Cali Cartel had a connection in El Salvador, a general of El Salvador's military who illegally sold them four 500 pound bombs for about half a million dollars. Included in the list of government officials and officers on the Cali Cartel payroll were a reported 5,000 taxi drivers. The taxi drivers would allow the cartel to know who was arriving in the city and when, as well as where they were staying. By having numerous taxi drivers on the payroll, the cartel was able to monitor the movements of officials and dignitaries. It is reported by Time magazine, in 1991, DEA and U. S. Customs Service (now ICE) agents were monitoring a shipment being offloaded in Miami, only to find out later that the DEA agents were the target of Cali surveillance at the same time.

Қамаулар

Кали картелі үкіметпен байланысы және Медельин картелінің Колумбия үкіметіне қарсы наркотерроризм соғысының нәтижесінде бастапқыда белгілі бір иммунитетке ие болса да, олар есірткі тәркілеуге түсіп отырды. 1991 жылы ғана құқық қорғау органдары 67 тонна кокаинді тәркіледі, оның 75%-ы Кали картеліне тиесілі еді. Барлығында, АҚШ Кеден қызметі (USCS) ғана Кали картеліне қарсы тергеулерге 91 855 сағат және 13 жыл жұмсады, 50 тонна кокаин мен 15 миллион долларлық активтерді тәркіледі. 1991 жылы Майами портында есірткіні іздейтін иттің көмегімен бетон тіреулердің ішінде жасырылған кокаин партиясы ұсталды. Бұл АҚШ Кедендік қызметінің 14 жылға созылған "Көшетас" операциясы деп аталатын ісінің бастауы болды. Келесі жылы тағы бір тәркілеу кезінде, 1991 жылғы тәркілеуден байланысы анықталған Гарольд Акерманға қатысты USCS жүргізген тыңдау жеті адамды ұстауға және брокколи жүктің ішінде жасырылған кокаинді тәркілеуге мүмкіндік берді.