Кіріспе

Колумбияның бұрынғы есірткі картелі Медельин картелі (lang es) – Колумбияның Медельин қаласында құрылған, Пабло Эскобар басқарған, өте күшті және ұйымдасқан есірткі картелі және террористік ұйым. Ол көбінесе алғашқы ірі «наркокартель» деп есептеледі және осылай аталатын себебі – ұйымның жоғарғы эшелондары мен билік құрылымы Эскобармен бірлесіп жұмыс істеген бірнеше колумбиялық траффиктердің серіктестігіне негізделген. Оларға Хорхе Луис Очоа Васкес, Фабио Очоа Васкес, Хуан Давид Очоа Васкес, Хосе Гонсало Родригес Гача және Карлос Лехдер кірді. Дегенмен, Эскобардың ең жақын серігі – оның туысы Густаво Гавирия болды. Ол картельдің кемелермен тасымалдау мәселелерін және кокаин саудасының бағыттары мен халықаралық контрабанда желілерінің логистикалық аспектілерін басқарды. Осы желілер арқылы әлемдегі кокаиннің кем дегенде 80 пайызы жеткізілді. Густаво, Леон деп те аталды, картельдің бұрын-соңды болмаған наркотерроризм актілерінде өзінің туысы Пабломен бірге белсенді қатысқан және картельдегі екінші тұлға саналды. Сондықтан ол Колумбияның ең ізделіміндегі адамдарының бірі болды. Эскобар да, Густаво да Испания және АҚШ сияқты қылмыстық әрекеттеріне қатысқан елдерден тұтқындау ордерлерін күтіп тұрды. Ал Пабло Эскобардың ағасы Роберто Эскобар ұйымның бухгалтері болды. Картель 1976 жылдан 1993 жылға дейін Колумбияда (Антиокия), Боливияда, Панамада, Орталық Америкада, Перуде, Багам аралдарында, АҚШ-та (әсіресе Лос-Анджелес, Нью-Йорк және Майами қалаларында) және Канадада жұмыс істеді. Сонымен қатар, 1970 жылдардың соңы мен 1980 жылдардың басында халықаралық заңсыз кокаин саудасына үстемдік еткенімен (оны кеңейткенімен бірге), ұйым, әсіресе кейінгі жылдары, саяси мақсаттар үшін зорлық-зомбылық қолдануымен де танымал болды (негізінен АҚШ-қа сотқа беруге қарсылық білдіру үшін). Бұл Колумбия мемлекетіне қарсы олардың қоғамдық тұрақсыздық тудырған және асимметриялық соғысын бомбалау, адам ұрлау, құқық қорғау органдарының қастандықпен өлтірілуі және саяси кісі өлтірулер арқылы көрсетті. Көптеген құрбандар арасында әскери емес адамдар мен кездейсоқ азаматтар болды. Олар үкіметпен келіссөздер жүргізу үшін қорқыту арқылы террорлық актілер жасады. Айта кетейік, Эскобар мен Медельин тобы тіпті ерте кезеңдерде оларды алдағандарды ғана емес, көбінесе олардың жақын туыстарын немесе басқа туыстарын да өлтіру арқылы ерекше беделге ие болды. Бұл жазалау шарасы тек Паблоның жауыздары аймақтан қашудың немесе биліктен қорғаныш сұраған жағдайда ғана болмады (олардың көпшілігі бұрыннан да қауіп төндірілген). Эскобарға қарсы жасалған бір адамның қателігінен туындаған «желілік» зорлық-зомбылық туралы америкалық контрабандист Джордж Юнгке 1978 жылы Пабломен алғаш кездескен кезде тікелей түсіндірілді. Ол бір ер адамның өз еркімен Эскобарға тапсырғанын және оның отбасының бәрі өлтірілетінін білгенін көрді. Пабло Эскобар зорлық-зомбылық пен қорқытуды тиімді мотиватор және қарапайым шара деп есептесе, Калидің басшысы Гилберто зорлық-зомбылықты тек соңғы шара ретінде қолдану керек деп ойлады. Ол мұны бизнес үшін зиянды деп санайтын, себебі «өлген адам қарызын төлемейді» деген принципті ұстанды. Кали картелінің басшылары өз қызметкерлерінен «өтініш нысандарын» толтыруды талап етті. Бұл жеке ақпаратты анықтау үшін жасалды, қауіп-қатер тудыру үшін емес, егер қызметкерлердің өтініш беруге құқығы болса, олардың тексерулері мен қауіпсіздігі үшін жасалды. Бұл Кали картеліне үміткерлердің есімдері мен мекенжайларын ғана емес, сонымен қатар қаржылық активтер мен автомобильдер сияқты жеке меншіктерін де қамтыды. Орехуэла бауырлары 1993 жылдың сәуір айында Боготаның танымал 15-ші даңғылындағы Center 93 сауда орталығында 440 фунт салмақты бомба жарылған кезде «Колумбияның Кеннедилері» ретінде танылғысы келді.

Латын Америкасындағы кокаин саудасы

1960 жылдары Колумбия әлі де әлемдік кокаин саудасы үшін дәстүрлі геофизикалық, есірткі тасымалының дәлізі ретінде қарастырылмаған және стереотиптелмеген, сол кездегі марихуана саудасы сияқты. 1960 жылдары халықаралық кокаин саудасына келетін болсақ, Аргентина, Бразилия және Чили елдері кокаиннің халықаралық тасымалдануында ең үлкен рөл атқарған.

Колумбиялық контрабандистер мен чилиліктер (1972-1976)

Өзінің заңды өмір салған ата-анасынан өзгеше, Эскобар қылмыстық өмірге ерте кірісті; зираттардан қабір тастарын ұрлап, оларды жаңа пайдаланбағандай етіп сырғытып, қайта сату, көліктерді ұрлау, адамдарды құтқау үшін ұрлау; бір кезде бай бизнесменді де ұрлаған, бірақ ақырында Колумбияның қылмыстық әлемінің үлкен бөлігі мен субмәдени кеңістігін сипаттайтын контрабандамен айналысатын қылмыстық кәсіпке бейімделді. Оның ұйымдастыру қабілеттері мен қылмыстық рэкетке құштарлығы 1970 жылдардың басында Колумбияның Медельин қаласында қалыптасқан деп есептеуге болады. Эскобар Колумбияның құнарлы және кеңейіп келе жатқан марихуана саудасынан, сондай-ақ темекінің контрабандалық және заңсыз саудасынан пайдаланды. Ол аймақтағы "Марлборо соғыстары" деп аталатын, Колумбияның заңсыз темекі контрабандасы нарығын бақылау үшін болған қақтығыстарда маңызды рөл атқарды деген бірнеше мәлімдеме бар. Бұл оның көше қылмысына және қара нарықтағы зорлық-зомбылыққа деген сезімталдығын арттырғанын, ал одан кейін бұл қасиеттері ұйымдасқан және зорлыққа толы түрде көрінетінін көрсетеді. 1973 жылы Чилиде әскери төңкеріс болды, ол чилилік есірткі сатушыларға қарсы қатаң шараларға әкелді. Бұл кейбір есірткі сатушыларды елден қашуға немесе бірден басқа сауда жолдарына көшуге мәжбүр етті. Осының салдарынан чилилік есірткі сатушылар Колумбияны солтүске қарайғы сауда жолы ретінде пайдалануға көз тікті. Сол кезде Колумбияда контрабанданың таралуы және қоғамдық қабылдануы ең жоғары деңгейге жеткен еді.

Өмірбаян

1970-жылдардың ортасы мен соңында, әсіресе 1975 және 1976 жылдары, заңсыз кокаин саудасы американ құқық қорғау органдары үшін күрделі және маңызды мәселеге айналды, себебі есірткінің таралуы күтпеген жолдармен жылдамдады. Бастапқыда оның танымалдылығының өсуі Голливудтағы ойын-сауық индустриясында басталды, содан кейін Майами сияқты басқа да маңызды орталықтарға тез тарады. Кокаиннің қоғамда жоғары мәртебелі мәдени символ ретіндегі беделі, әсіресе 1970-жылдардың соңында американдықтар арасында байлық пен сәнділікпен байланысты болғандықтан (көбінесе оның жоғары құнына байланысты), колумбиялық қылмыскерлер қара нарықтағы сауда желілері арқылы әртүрлі тауарларды контрабандалаған тәжірибелі адамдар ретінде кокаинді контрабандалау үшін өте тиімді мүмкіндік деп қарастыра бастады. Кокаин сияқты, басқа есірткі түрлеріне қарағанда "тығызрақ жиналатын" өнім, логистикалық тұрғыдан көліктің жеңілдетілген әлеуетін көрсетті, шекарадан өту кезінде ұсталмау және тасымалдау барысында туындауы мүмкін қиындықтардың азаюын қамтамасыз етті. Бұл есірткінің пайдасын арттырды, себебі оның көлемі мен салмағы соңғы ақшалай құнына қатысты экспоненциалды түрде жоғары болды, мысалы, марихуана сияқты аз құнды өнімнің салмағы мен көлемімен салыстырғанда. Сонымен қатар, марихуанадан айырмашылығы, оны Солтүстік Американың есірткі нарықтарына жақын жерде өндіруге болады, ал кокаин өндірісі осы кезде Оңтүстік Америкамен шектелгендіктен, аймақтық қылмыстық топтар үшін оны бақылау және монополиялау оңай болды. Осы кезеңде контрабандамен айналысатын және есірткі тасымалдаумен шұғылданатын кәсіпкерлердің көп бөлігі колумбиялық азаматтардан құралды. Бірақ олардың арасында, жақын арада зор байлыққа ие болатын есірткі саудасының шебері Пабло Эскобар ерекше көзге түсті. Эскобар онымен серіктес болған басқа контрабандистерге қорғаныс беру стратегиясымен көзге түсті және ұйымның кокаинін Нью-Йорк пен, ақырында Майами сияқты жоғары сұранысқа ие нарықтарға таратуға көмектесті. Осылайша, жеткізушілердің кең және күшті желісін құрғаннан кейін, Эскобар мен оның туыстарының операцияларын үнемі күшейтетін біріктірілген сауда желілері, жаңадан құрылған, әртүрлі есірткі сатушылар арасындағы өзара тиімді ынтымақтастық (содан бері "картель" термині пайда болды), ұйым өзінің өрбу кезеңінде күніне 2500-3500 килограммға дейін кокаин тасымалдай алды. Бұған дейін Эскобардың контрабандалық желісі жалақыға алынған қарулы топтардан ғана тұрған, ал бұл Медельин картелі деп аталатын толыққанды үлкен қылмыстық ұйымның бастапқы кезеңі болды. Осы есірткі саудасымен айналысатын адамдар өздерінің күштерін біріктіргеннен кейін және Солтүстік Америка нарығында олардың өнімдеріне деген сұраныс артып келе жатқанда, "картель" термині қолданысқа енді, тіпті олар бастапқыда осылай атамаса да. Осы уақытқа дейін кеңейіп келе жатқан колумбиялық есірткі саудасының олигополиялық сипатына сілтеме жасай отырып, АҚШ Мемлекеттік департаменті осы жоғары деңгейдегі қылмыстық ұйымдарды дәстүрлі, орташа көлемді бандиттерден ажырату үшін алғаш рет "картель" терминін қолданды. Соңынан, "картель" аталымы кеңінен танымал болғандықтан, ұйым өзінің соңғы жылдарында оны қабылдады. Бір кездегі жеке топтардың билік құрылымдарын біріктіру нәтижесінде экономикалық бақылауға қол жеткізілді, бұл қаржылық оң кері байланыс цикліне әкелді, Медельин картелінің алғашқы кеңеюінен кейінгі пайда одан да жоғары билік пен өсуге, одан әрі пайдаға жол ашты.

Карлос Лехдер мен Джордж Юнг (1976 1978)

Юнг Коннектикут штатындағы Данбери түрмесін "орташа қауіпсіздік деңгейі бар түрме" деп сипаттады, ол "бандиттерге" толы болды. Ол "иронияға" (әрине, марихуана үшін айыпталуына байланысты) тоқталып, колумбиялық Карлос Лехдермен бірге камера бөлісіпті, ол машина ұрлап, Оңтүстік Америкаға жөнелткені үшін жазасын өтеген. Олар өздерінің қылмыстары туралы әңгімелесті, Юнг Мексикадан марихуана әкелгенін айтты, Лехдер одан "кокаин туралы не білесің" деп сұрады. Ол кезде ол білмеген, бірақ Лехдер: "Бір килограммы 60 мың доллар тұрады" дегенінен кейін қатты қызығушылық танытты. Бұл мәлімдеме Юнг үшін тартымды сату ұсынысы болды, екеуі де кокаин бизнесіне қатысуға тырысудан бұрын босатылуды күтті. Бірге түрмеде отырғанда, Юнг Лехдерге есірткіні тиімді контрабандалау туралы құнды кеңестер беріп, көмектесті. Юнг бұл салада тәжірибелі болғандықтан, бұрын Мексикадан АҚШ-қа, содан кейін АҚШ ішінде Калифорниядан Жаңа Англияға марихуана тасымалдаған. Алайда, түрмеден шыққаннан кейін Лехдер Юнгке Колумбияның ең ірі есірткі контрабандисі Пабло Эскобармен таныстырып, оған да пайдасын тигізді. Бұл Юнгке болашақта пайдалы болды, кейін олардың арасы суып, бизнес аяқталды. 1976 жылға қарай екеуі де түрмеден шықты (Юнг Лехдерден кейін біршама соң шықты). Лехдердің мінез-құлқы 1970-ші жылдардың соңғы екі-үш жылында "естен шығып" және "мегаломаниялық" болып, 1980-ші жылдардың басында одан да нашарлады. Онжылдықтың соңына таяу (шамамен 1978 жылы) Лехдер Юнгке сатқындық жасады. Ол Юнгті бизнестен ығыстырып, Эскобар мен Медельин ұйымы үшін Багам аралдарындағы Норман Кей аралында ірі кокаин транзиттік операциясын құра бастады. Бұл жерде Лехдер арал тұрғындарын күшпен немесе парамен қоныс аударуға мәжбүрлегеннен кейін, есірткіге тәуелді, гедонистік өмір салтын бастады. Сол кезден бастап Юнг Лехдерден қашып жүрді, сондықтан ол тікелей Эскобармен кездесу үшін Колумбияға қайтып оралып, жаңа, бірақ кішірек масштабтағы трафик ісін құруға кірісті. Бұл Эскобардың желісінде жұмыс істеуді жалғастырды, өйткені олардың қарым-қатынасы жақсы болды, ал Эскобар Лехдерді Оңтүстік Америкадан ұнтақталған кокаиннің көп мөлшерін алу үшін сенімді байланыс ретінде тікелей пайдалана алды. Юнг пен Лехдер кокаин тарату арқылы өте табыс тапты, бұл олардың өзіне ғана емес, картельге де пайда әкелді, бұл Американың мәдени "кокаин дәуірін" бастауға ықпал еткен болуы мүмкін, бұл мәдени құбылыстың өрлеуі Юнг пен Лехдердің кокаин таратумен айналыса бастаған кезімен сәйкес келді. Олардың контрабандалық операциясы өте табысты болғанымен, ол шамамен 1976 жылдан 1978 жылға дейін ғана жалғасты. Алайда, осы қысқа мерзімде олар Эскобар мен Медельин картелінің алғашқы өсуіне өте маңызды болған, тарихи түрде бұрын-соңды болмаған есірткі трафигін жүзеге асыра алды. Юнг пен Лехдердің екеуі де Медельиндегі есірткі трафигінің алғашқы күндерінде болды және олардың өсуіне тікелей жауапты болды. Эскобар мен басқалар өте қабілетті және тапқыр контрабандистер болғанымен, олардың АҚШ-та ірі нарығы немесе өнімді тасымалдау жүйесі болған жоқ. Юнг пен Лехдер осы мүмкіндікті ұсынып, осы мәселені шешті.

Тәуелсіз контрабандалық желіден серіктестік картелге дейін (1976 1979)

Пабло Эскобар мен оның туысы Густавоның 70-жылдардың ортасында Америкаға кокаин ұнтағын тасымалдауға бағытталған, жаңадан құрылған сауда операциясы, ең алдымен, қажетті тарату желісінің мүмкіндіктерін және Карлос Лехдер мен Джордж Юнгтың қамтамасыз ете алатын басқа логистикалық элементтерді толық анықтағаннан кейін, өнімдерін қазір дами бастаған ірі нарықтарда сату үшін тағы бір кеңейтімге ұшырады. Осы кеңейтілген тарату жүйесімен кокаин операцияларын жүргізгеннен кейін, бұл екі туыс (Пабло мен Густаво) қысқа мерзімде (негізінен Юнг пен Лехдердің есебінен) өте зор байлық жинады. Бұл, контрабанда әлемінде белгілі аймақтық тұлғалар болған Хосе Родригес Гача және Очоалар сияқты басқа колумбиялық қылмыскер таныстарының ұйымға қосылуына әкелді, олар бұрын ұйымға кірмеген, бірақ екі туыспен бірлесіп жұмыс істеуді және кокаин бизнесіне қатысуды көбірек ойластыра бастады. Осы кезде Пабло мен Густаво өзінің "тәуелсіз" контрабандалық желісінің артып келе жатқан күші мен байлығын бірлесіп, бір конгломератқа біріктірді. Бұл конгломерат жоғарыда аталған бірнеше контрабандалық желілерден құралды, бұл ұйымның құрылымын нығайтып, Гакча мен Очоаларға Эскобармен өздерінің трафик желілерінің күшін үйлестіруге және біріктіруге мүмкіндік берді, осылайша күшті бөліп сақтаудың орнына оны максималды деңгейде шоғырландырды. Пабло мен Густавоның табысы мен жетістіктерінің әсерлі нәтижелерін көргеннен кейін (қазір Очоалардан асып түскен), олар кокаин контрабандасын барлық басқа "тауарлар" мен контрабандадан басымдыққа қойды, мысалы, бұрынғы жылдары оларға пайда әкелген сауда тауарлары.

1980 жылдардағы кокаин бумы

Бұл табысты және жаңадан пайда болған, кең саудагерлер желісі кокаин өнімдерін АҚШ-қа жеткізудің көптеген жаңа тәсілдерін шығармашылықпен қолдана бастады; контрабандалық логистикаға көбірек шеберлік пен жаңа стратегияларды енгізу арқылы. 1982 жылы кокаин Колумбия экспортының басты тауары ретінде кофеден озып кетті (Колумбиядағы кофе өндірісін қараңыз). 1980-жылдардың басында партизандық топтардың адам ұрлауы мемлекетті Эскобар мен Очоа сияқты қылмыстық топтармен ынтымақтасуға итермеледі. Карлос Лехдердің ұрлануы, сондай-ақ 1981 жылы Очоаның қарындасы Марта Очоаның ұрлануы картель қаржысымен құрылған жеке армиялардың құрылуына әкелді. Бұл армиялар жерлерін жергілікті шаруаларға қайта бөлуге тырысқан партизандармен күресу үшін, оларды ұрлауға немесе Колумбияның революциялық қарулы күштері (Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia немесе FARC) ұрлауға тырысқан грамаж ақшасын тонауға тырысты. 1983 жылға қарай Колумбияның ішкі істер органдары MAS өлім отрядының 240 саяси кісі өлтіруін тіркеді, көбінесе қоғамдық көшбасшылар, сайланған лауазымды тұлғалар және фермерлер. Келесі жылы "Магдалена Орталық аймағының мал және шаруалар қауымдастығы" (ACDEGAM) ұйымның логистикасы мен жариялылық жұмыстарын жүргізу және әртүрлі жарымәскери топтарға заңдық жамылқы беру үшін құрылды. ACDEGAM еңбек құқықтарын басу саясатын ілгерілетумен айналысты және еңбек немесе шаруалардың құқықтары үшін ұйымдасқан кез келген адамды қорқытты. Бұл қатерлерді MAS қолдады, олар "төңкеруші" деп күдіктенгендерге шабуыл жасады немесе өлтірді. ACDEGAM сонымен қатар "патриоттық және коммунизмге қарсы" білім беру ортасын құруға бағытталған мектептер салды, сондай-ақ жолдар, көпірлер және денсаулық сақтау орталықтарын салған. Жарымәскери жалдау, қару-жарақ сақтау, байланыс, үгіт-насихат және медициналық қызметтердің бәрі ACDEGAM штаб-пәтерінен жүргізілді. 1980-жылдардың ортасына қарай ACDEGAM және MAS айтарлықтай өсті. 1985 жылы Пабло Эскобар ұйымға жабдықтар, оқу және қару-жарақ алу үшін үлкен ақшалай қаражат құюды бастады. Әлеуметтік жобаларға бөлінген қаржы қысқартылып, MAS-ті нығайтуға бағытталды. AKM, FN FAL, Galil және HK G3 сияқты заманауи шайқас мылтықтары әскери, INDUMIL және есірткі сатудан түскен жеке сатудан сатып алынды. Ұйымда компьютерлер болды және мемлекеттік телекоммуникация кеңсесімен үйлесімде жұмыс істейтін байланыс орталығы жұмыс істеді. Оларда 30 ұшқыш және әртүрлі қанатты және тікұшақтар болды. Британдық, израильдік және АҚШ әскери инструкторлары жарымәскери оқу орталықтарында оқыту үшін жалданып алынды.

1980 жылдардың ортасы

80-жылдардың ортасында Эскобардың Медельиндегі ықпалы одан әрі артты, ол "Oficina de Envigado" (Кәсіпорын) деп аталатын қылмыстық қарыз жинау қызметін құрды, бұл олардың алғашқы "oficina de cobro" (жинақтау қызметі) саналды. Бұл Эскобар өскен Медельин қаласының жанындағы шағын Энвигадо муниципалитетінің қалалық әкімдігінде орналасқан нақты кеңсе болды. Эскобар бұл кеңсе арқылы басқа есірткі сатушылардың қарыздарын жинап, қарсылық көрсеткендерге "сикарио" немесе жалдамалы кісі өлтірушілерді жіберді. Эскобар өзінің байлығымен мақтанатын, 1987 жылдан 1993 жылға дейін Forbes журналының миллиардерлер тізіміне қатарынан жеті жыл кірді. Оның бірнеше миллион долларлық "Хасиенда Наполес" имениесінде жеке зообақ болды және ол алтыннан жасалған ыдыстардан тамақтанған деген қаңтар бар. Эскобар есірткі саудасынан түскен табысын сән-салтанатқа, жылжымайтын мүлікке және өнер туындыларына жұмсағандығымен белгілі. Сондай-ақ, ол ақшасын "жасырын қойнауларда" сақтап, фермаларында және көптеген үйлерінің едендері астына көмген деген хабарлар бар. Бұған қоса, оның жеке меншігі "Хасиенда Наполес" кейіннен ойын-сауық паркіне айналдырылды. Оның ірі кокаин саудагері және өте бай қылмыскер (бандидо) ретіндегі өмірі кинода кеңінен бейнеленді, поп-мәдениетте сілтемелерге және оның танымал есірткі бароны ретіндегі қызықты оқиғасын телеарналарда, кітаптарда және музыкада қайта айтуға шабыт берді.

Саяси қатынастар

Салқын соғыстың соңғы жылдары Латын Америкасындағы солшыл партизандық қозғалыстардың саны күрт өсті. Олар мен оңшыл жарымәскери топтар мен, көбінесе ЦРУ қолдауымен жұмыс істеген диктатуралар арасындағы қақтығыстар Картельді жаңа одақтастар іздеуге және саяси қорғау үшін Колумбиядан тыс жерде сыбайлас жемқорлыққа қатысуға мәжбүр етті.

Колумбия үкіметімен қарым-қатынастар

АҚШ билігі "күмәнді әрекеттер" туралы хабардар болғаннан кейін, топ Федералдық есірткіге қарсы күрес тобының бақылауына алынды. Дәлелдер жиналып, құрастырылып, үлкен қазылар алдына ұсынылды, нәтижесінде айыптаулар, тұтқындаулар және АҚШ-та сотталғандарға түрме жазалары тағайындалды. Дегенмен, осы операциялардың нәтижесінде Колумбия картельдерінің басшыларының өте азы ғана ұсталды. Көбінесе, картельмен байланысқан Колумбия емес адамдар АҚШ-тағы айыптаулардың "жемісін" берді. Көптеген колумбиялықтар, сондай-ақ айыптамаларда аталғандар Колумбияда тұрып, онда қалды немесе айыптамалар жарияланғанға дейін қашып кетті. Бірақ 1993 жылға қарай картельдің қашқындарының көпшілігі, болмаса барлығы, Колумбия Ұлттық полициясының, арнайы әскери бөлімшелер мен ЦРУ-ның көмегімен оқытылған және атып өлтірілген. Эскобардың соңғы өлтірілген лейтенанты Хуан Диего Арсила Хенао 2002 жылы Колумбия түрмесінен босатылып, "Лос Пепестің" кек алуынан қашу үшін Венесуэлада жасырынған. Бірақ 2007 жылдың сәуір айында ол Венесуэланың Кумана қаласындағы үйінің тұрақ орнынан шығып бара жатқанда Jeep Cherokee көлігінде атып өлтірілді. "Лос Пепес" соңғы 21 жылда картель мүшелерін өлтіруде маңызды рөл атқарғанына кеңінен сенеді, бірақ бұл ұйым Колумбия және АҚШ үкіметтерінің осы өлтірулерге қатысуынан туындаған саяси салдарды жасыру үшін жасалған жасырын операция ма, әлі де даулы мәселе.

ЦРУ-мен қарым-қатынасы

Керри комитетінің баяндамасында ЦРУ контралардың АҚШ-қа кокаин контрабандасына саяси жамылғы беруге көмектескені туралы қорытынды жасалды, себебі осы операциялардан түскен қаражат Сандинист үкіметіне қарсы күреске жұмсалды. Сондай-ақ, сол баяндамада Медельин және Гвадалахара картельдері арасындағы байланыс және Колумбиядан Мексикаға кокаиннің көп бөлігін жеткізуге жауапты Хуан Матта Балестерос контралармен ынтымақтасып, қару-жарақ, жабдықтар және кокаин жібергені жарияланды. Бұл контраларға жеткізілген кокаиннің Медельин картелінің өнімі екеніне алып келді. Баяндама жарық көргеннен кейін жағдай өзгерді, ЦРУ-ның беделін сақтауға күш салуға тура келді. Агенттік кокаин контрабандасын Колумбиялық партизандардың есебіне жазды және Медельин картелі мен солшыл ұйымдар арасындағы байланыстарды зерттеді, нәтижесінде Колумбиядағы оңшыл жарымәскерилер Медельин картеліне қарсы шығып, «Лос Пепес» өлім отрядын құруға көмектесті. Бұл ЦРУ-ға Колумбиядағы қарулы қақтығысқа тікелей араласуға мүмкіндік берді. ЦРУ-ның имиджін жақсарту үшін жасаған тағы бір қадамы – 1989 және 1990 жылдары есірткі контрабандасымен байланысты қылмыстары үшін сотталған Мануэль Нориегоға қолдау көрсетуді тоқтату болды. Бұрын Нориегоның одақтасы болған ЦРУ, «Адалдық операциясын» ұйымдастырушылардың бірі болды, ол Нориегоның билігін аяқтады және оның тұтқындалуына әкеп соқты. Панамалық байланыстың үзілуі картельдің қызметіне ауыр соққы болды және оның құлдырауын жеделдетті.

Никарагуа үкіметімен қарым-қатынастар

1982 жылы Багам үкіметі есірткі трафигін қуып бастағаннан кейін Карлос Лехдердің Норман Кей стратегиясы тоқтатылды. Сондықтан Орталық Америка Картель үшін АҚШ-қа жету жолы болды. 1985 жылы DEA Барри Силдің Медельин картелімен байланысы бар екенін білген соң, пилотты Никарагуадағы картельдің ұшу-қону жолақтарын фотоға түсіруге мәжбүр етті. DEA-ның бұрынғы тергеуі картельге Сандинист партиясы ФСЛН-нен қорғау көрсетілгенін, Никарагуаны Медельин және Гвадалахара картельдері үшін Матта Балестерос жүргізген логистикалық операцияларға арналған "қойма" ретінде пайдалануға рұқсат берілгенін анықтады. Силдің DEA хабаршысы екенін білген картель оған 1986 жылдың ақпанында өлтіруге тапсырыс берді. Сол жылдың 16 наурызында телеарнадағы ұлттық үндеуі барысында АҚШ президенті Рональд Рейган Силдің жасырын миссиясы кезінде түсірілген, Эскобар, Гача, Никарагуа үкіметінің өкілі Федерико Воган және бірнеше адамның ұшаққа кокаин тиеп жатқандарын көрсететін бақылау суреттерін көрсетті.

Панама үкіметімен қарым-қатынастар

Мануэль Нориега тұтқындалғаннан кейін, ДЕА және ФБР бұрынғы диктаторды Медельин картелімен байланыстыратын бірнеше ақпарат алды. Никарагуа мен Колумбиядағы шалғай аймақтардағы қақтығыстар екі елде де жұмыс істеуді қауіпті ететін болғандықтан, картель аялдама ретінде пайдалану үшін жаңа орындар іздеді. Мануэль Нориега пара мен табыстың бөлігіне ие болу үшін Панаманы картельдің логистикасы үшін тағы бір аялдама ретінде пайдалануға келісті. Сондай-ақ, оның Картельмен байланысы Панаманың топ жетекшілері үшін тығырылған орынға айналуына және үкіметтің елдегі ақша жылыну операцияларын назардан тыс қалдыруына кепілдік берді. ЦРУ Медельин картелі мен Нориега арасындағы байланысқа көз жұмды, өйткені ол агрессивті коммунизмге қарсы саясат ұстанды. Дегенмен, агенттік Картельмен байланысы жария болғаннан кейін Нориегаға қолдау көрсетуді тоқтатты.

Куба үкіметімен қарым-қатынастар

1980 жылдары Кеңес Одағының субсидияларын азайту және тоқтату Куба экономикасын дерлік құртты. Мануэль Нориеганың ісін қарау кезінде, кокаиннің Флоридаға жеткізілуін қамтамасыз еткен картель мүшесі Карлос Лехдер, АҚШ-қа есірткі тасымалы миллиардтаған долларлық табыс әкелгенін, кубалық барлау қызметі никарагуалық операцияларды басқаруға көмектескенін және арал үкіметі картель үшін Кубаны тоқтау пунктерінің бірі ретінде пайдалануға келіскенін мәлімдеді. Бұл Кастро ағайындарының білімімен жасалды, сонда кіші ұлы Рауль Кастро Лехдермен кездескен.

Ұстап беруден қорқу

Мүмкін, Медельин картелі мен басқа да траффиктерге төнген ең үлкен қауіп – АҚШ пен Колумбия арасындағы экстрадиция шартының қолданысқа енгізілуі болды. Ол Колумбияға есірткі траффигіне күдікті деп саналатын кез келген колумбиялықты АҚШ-қа экстрадициялауға және олардың қылмыстары үшін сол жерде сотталуына мүмкіндік берді. Бұл картель үшін үлкен мәселе болды, себебі есірткі сатушылардың АҚШ-тағы жергілікті билік пен ықпалына қолжетімділігі шектеулі болды, ал ондағы сот процесі көбінесе түрме жазасына әкелуі мүмкін еді. Экстрадиция шартын қатай қолдағандардың қатарында Колумбияның Әділет министрі Родриго Лара (есірткі картельдеріне қарсы күшті шаралар қабылдауды талап еткен), полиция офицері Хайме Рамирес және Колумбия Жоғарғы Сотының көптеген судьялары болды. Алайда, картель осы қолдаушылардың біразына пара беру, қорқыту немесе зорлық-зомбылық көрсету арқылы «икемделу немесе сындыру» стратегиясын қолданды. Дегенмен, полицияның күш-жігері елеулі шығынға ұшырағанда, ірі есірткі барондарының кейбіреуі уақытша Колумбиядан кетуге мәжбүр болды, олар өздерін жасырып, картель мүшелеріне экстрадиция шартын қолдаған негізгі тұлғаларды жоюға бұйрық берді. Картель Жоғарғы Сот судьяларына өлім жазасымен қорқытып, экстрадиция шартынан бас тартуды талап етті. Ескертулер назарсыз қалды. Осыдан кейін Эскобар және ол «Лос Экстрадитабельс» («Экстрадицияға жіберілетіндер») деп атаған тобы Колумбия үкіметіне қысым көрсету үшін бірқатар ұрлық, кісі өлтіру және наркотеррорлық әрекеттер жасауға кірісті.

М-19-мен байланысты деп күтілуде

1985 жылдың қарашасында 35 қарулы М 19 партизандық тобының мүшелері Боготадағы Колумбия Жоғарғы сотына шабуыл жасап, Әділет сарайын қоршауға алып келді. Кейбіреулер сол кезде картельдің ықпалы М 19 тобының шабуылының артында тұрғанын айтты, себебі олар Жоғарғы сотты қорқытуға мүдделі болған. Басқалары сол кездегі картель мен партизандық байланыс болуы мүмкін емес деп мәлімдейді, өйткені екі ұйымның арасында бірнеше қақтығыстар мен келіспеушіліктер болған, мысалы, M19-ның есірткі бароны Карлос Лехдерді және Хуан Давид Очоаның қарындасы Марта Нивес Очоаны ұрлауы. Осы ұрлаулар Пабло Эскобардың MAS/Muerte a Secuestradores ("Құтқылаушыларға өлім") атты жарымәскери тобын құруына себеп болды. Бұрынғы партизандық топтың мүшелері де картельдің бұл оқиғаға қатысы болмағанын жоққа шығарды. Бұл мәселе Колумбия ішінде талқыланып жүр.

Адам өлтіру

Картель ел бойынша мыңдаған адамды өлтіру арқылы қорқыту шараларын жүргізді. Эскобар және оның серіктері оларға қарсы шыққандардың өз отбасыларымен бірге өлтірілу қаупі бар екенін анық айтты. Бағалаулар бойынша, картельдің қызметінің шыңында шамамен 3500 адам қаза тапты, оның ішінде Медельинде 500-ден астам полицей. Бірақ Колумбиядағы сот жүйесінің шектеулілігіне байланысты толық тізімді құрастыру мүмкін емес. Картельдің ең танымал өлтірулерінің тізімі төменде:

Луис Васко және Гилберто Эрнандес, 1976 жылы Пабло Эскобарды тұтқындаған екі DAS қызметкері. Картельдің билік өкілдерін өлтірудің алғашқы оқиғаларының бірі. Әділет министрі Родриго Лара 1984 жылдың 30 сәуірінде Богота маңындағы тас жолда қаза тапты. Екі қарулы адам мотоциклмен келіп, оның көлігіне оқ жаудырды. Тулио Мануэль Кастро Гил, 1977 жылы Эскобарды және оның туысы Густаво Гавирияны тұтқындаған екі DAS агентін өлтіру ісін терген жоғары сот судьясы, 1985 жылдың шілдесінде Эскобарды айыптағаннан кейін жақын уақытта мотоциклмен келген қарулы адамдардың қолынан қаза тапты. Эрнандо Бакеро Борда, Жоғарғы Сот судьясы, АҚШ-пен жасалған экстрадиция келісімінің баяндамашысы және қорғаушысы, 1986 жылдың 31 шілдесінде Боготада қарулы адамдар өлтірді. Хайме Рамирес Гомес, Колумбия Ұлттық Полициясының есірткіге қарсы күрес бөлімінің бастығы. 1986 жылдың 17 қарашасында Боготаға бара жатқанда Фонтибон маңында, жасыл Renault 18 көлігімен оның қызыл Mitsubishi Montero-ның қасына жақындаған қарулы адамдар оқ жаудырды. Рамирес сол жерде қаза тапты, ал оның әйелі мен екі ұлы зардап көрмеді. Эскобардың қылмыстық өткенін жариялаған "Эль Эспектадор" газетінің директоры Гильермо Кано Исаза 1986 жылдың 17 желтоқсанында Боготада мотоциклмен келген қарулы адамдардың қолынан қаза тапты. Хайме Пардо Леаль, президенттікке үміткер және Патриотикалық Одақ партиясының жетекшісі, 1987 жылдың қазанында қарулы адамдар өлтірді. Карлос Мауро Хойос, Бас прокурор, 1988 жылдың қаңтарында Медельинде қарулы адамдар оны ұрлап, өлтірді. Антиокия облысының губернаторы Антонио Рольдан Бетанкур 1989 жылдың шілдесінде автокөлік бомбасынан қаза тапты. 1989 жылдың тамызында Соахада митинг кезінде қарулы адамдар өлтірген президенттікке үміткер Луис Карлос Галан. Осы оқиғамен бір күні Антиокия полициясының командирі де картельдің қолынан қаза тапты. Карлос Эрнесто Валенсия, Жоғарғы Сот судьясы, 1989 жылдың тамызында Гиллермо Каноның өліміне қатысты Эскобарды айыптағаннан кейін жақын уақытта қарулы адамдардың қолынан қаза тапты. Хорхе Энрике Пулидо, журналист және "Хорхе Энрике Пулидо ТВ" телеарнасының директоры, 1989 жылдың қарашасында Боготада қарулы адамдар өлтірді. Диана Турбай, журналист, "Hoy por Hoy" журналының бас редакторы және бұрынғы президент Хулио Сесар Турбай Аяланың қызы, 1991 жылдың қаңтарында құтқару операциясы кезінде Колумбия әскерінің қолынан қаза тапты. Бірақ оның денесінен табылған оқ полиция тікұшағынан атылған. 1991 жылдың мамырында Боготаның орталығында қарулы адамдар өлтірген Әділет министрі Энрике Лоу Муртра. Мигель Маза Маркес DAS ғимаратына жасалған бомбалау кезінде жарақаттанды, нәтижесінде жарылыстан 52 бейбіт тұрғын қаза тапты. Мигель зардапсыз құтылды. 1993 жылы Эскобардың өліміне дейін картельдің лейтенанттарын "Лос Пепес" (немесе ПЕПЭС, Пабло Эскобардың құрбандары) атты жасақ та нысанаға алды. 2007 жылы Хуан Диего Арсила Хенаоның өлтірілуімен Эскобардың түрмеде отырмаған барлық лейтенанттары дерлік Колумбия Ұлттық Полициясының іздеу тобы (АҚШ-тың "Дельта" күштері мен ЦРУ агенттерінің көмегімен) немесе "Лос Пепес" жасағының қолынан қаза тапты. DEA агенттері олардың төрт бағыттан тұратын "Кингпин стратегиясы", атап айтқанда, картельдің жоғары лауазымды тұлғаларын нысанаға алу, ұйымның құлдырауына елеулі үлес қосты деп санайды.

Мұра

La Oficina de Envigado Медельин ұйымының жартылай мұрагері деп саналады. Оны Дон Берна Медельин картелінің күш қолдану бөлімі ретінде құрған. Дон Берна Эскобармен арасы суыққанда, La Oficina Эскобардың қарсыластарын оны биліктен ығыстыруға көмектесті. Содан кейін ұйым Медельиннің аймағын, АҚШ, Мексика және Ұлыбританиядағы қылмыстық байланыстарын мұра етіп алды және Колумбияның Біріккен Өзіндік Қорғаныс Күштерімен (paramilitary United Self Defense Forces of Colombia) серіктесе бастады, олардың тапсырысымен есірткі тасымалын ұйымдастырды.