Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Мазмұны
Кіріспе
Ағаш талшықтарын кесуге арналған, кесу құралы.
Type of saw optimized for cutting across wood fibres
the cutting implement
Кесу арасы – ағаш түйіршігіне перпендикуляр (көлденең) кесуге арналған кез келген ара. Кесу аралары кішкентай немесе үлкен болуы мүмкін, ағаш өңдеу сияқты жұмыстар үшін тістері тығыз орналасқан кішкентай тістері немесе ағаш кесу сияқты жұмыстар үшін ірі тістері бар, және қолмен немесе электрмен жұмыс істейтін болуы мүмкін. Әр тістің кесу жиегі кезектесіп бұрышталған. Бұл конструкция әр тісті пышақ қырындай жұмыс істеуге және ағашты кесуге мүмкіндік береді, ал жырту арасы ағаш түйіршігі бойымен, кішкентай шапшақ сияқты жыртып кеседі. Кейбір кесу араларында кескіштер деп аталатын арнайы тістер болады, олар араның кесігінен ағаш жолақтарын тазартады. Кесу араларының тістері, әдетте, жырту араларынан кішірек болады. Жапон аралары және ежелгі египеттіктер қолданған аралар сияқты кейбір аралар тек керілгенде кесуге арналған. Батыс аралары керісінше, итерілгенде кесуге арналған. Ағаш кесу және ағаш құлатуға арналған кесу аралары керілгенде кесуге арналған.
A crosscut saw (thwart saw) is any saw designed for cutting wood perpendicular to (across) the wood grain. Crosscut saws may be small or large, with small teeth close together for fine work like woodworking or large for coarse work like log bucking, and can be a hand tool or power tool. The cutting edge of each tooth is angled in an alternating pattern. This design allows each tooth to act like a knife edge and slice through the wood in contrast to a rip saw, which tears along the grain, acting like a miniature chisel. Some crosscut saws use special teeth, called rakers, designed to clean out the cut strips of wood from the kerf. Crosscut saws generally have smaller teeth than rip saws. Some saws, such as Japanese saws and those used by the ancient Egyptians, are designed to cut only on the pull stroke. Western saws, on the other hand, are designed to cut on the push stroke. Cross cut saws designed for log bucking and tree felling are designed to cut on the pull stroke.
Ортақ белгілері
Көптеген қима аралары ағаштан жасалған тұтқаға ие, оның қайтарғыш жиегі араның тіссіз жиегіне тік бұрышпен орналасқан, бұл араны материалды тік бұрышта кесу үшін белгілеуге арналған тікбұрыш ретінде пайдалануға мүмкіндік береді. Орман және ағаш өңдеу жұмыстарына қолданылатын үлкен аралар бір адамдық және екі адамдық араларды, сондай-ақ тілімдеу және құлату араларын қамтиды. Тілімдеу арасының арқасы көбінесе тура болады және кесу бетінде айқын қисық болмайды. Тілімдеу аралары көбінесе кесілген ағаштарда қолданылатындықтан, оның жоғары қаттылығы мен салмағы жылдам кесуге көмектеседі және екі адамдық араны бір адам да итеріп, тартып пайдалануға мүмкіндік береді. Құлату арасы әдетте тілімдеу арасынан кем қатты болады, ал артқы және кесу жақтары көбінесе ішке қарай иілген. Құлату аралары көбінесе тік тұрған ағаштарды кесу үшін қолданылады, сондықтан оның жұқа, жеңіл конструкциясы гравитацияның араны кесілген жерге басып тұруынсыз пайдалануды жеңілдетеді. Араның ойыс арқасы клиндерді орналастыруды жеңілдетеді, бұл араның кесілген жерде қысылып қалуына жол бермейді. Қима араларына ағаш өңдеуде қолданылатын кішкентай қол аралары да кіреді.
Many crosscut saws have a wooden handle with the return edge at right angles to the un toothed edge of the saw blade, allowing the saw to serve as a square for marking material to be cut at a right angle. Larger saws used for forestry and logging work include both one man and two man saws, and both bucking and felling saws. A bucking saw generally has a straighter back and less of a pronounced curve on its cutting surface. Since bucking saws are more often used on trees that are already downed, the greater stiffness and weight aids swift cutting, and allows two man saws to also be used by one person, pushing as well as pulling. A felling saw is generally less stiff than a bucking saw and the backside, as well as the cutting side, is usually curved inward. Felling saws are more often used to cut down standing trees, so the thinner, lighter design is easier to use without gravity holding the blade against the cut. The concave back of the saw makes it easier to place wedges, preventing the kerf from closing on the saw. Crosscut saws also include smaller hand saws used in carpentry.
Кесуші аралы қалай кесіледі
Барлық пилаларда кесу тістері болады, кейбіреулерінде рекерлер мен қарыншалар да болуы мүмкін. Пила операторға қарай тартылғанда, кесу тістері пиланың енінің оң және сол жағындағы ағашты кесіп, ағашқа тік канал жасайды. Көптеген тістік пішіндерде төрт кесу тісі болады; пиланың сол жағында кесетін әрбір тіс, пиланың оң жағында кесетін тіспен жұптасады. Кесу тістерінің жанында әдетте рекер орналасады. Рекердің екі жағындағы кеңістік қарынша деп аталады. Рекер – кесілген ағашты шығарып тастауды қамтамасыз ететін бөлік. Рекер кесу тістерінен кейін келеді, кескіш немесе жоңқа сияқты, кесіктің түбін тегістейді. Рекер кесіктің түбін тегістегенде, ағаш жолағы жоғары көтеріліп, қарыншаға иіліп түседі. Пила кесіктен тартылып шыққанда, қарыншада жиналған ағаш жерге түседі. Пиланың жақсы жұмыс істеп тұрғанын анықтау үшін кесіктен алынған жіп тәрізді ағаш сынықтарын қарау керек; салыстырмалы түрде ұзын сынықтардың болуы, бүйірлік кесу тістері өз жұмысын жақсы атқарып жатқанын және рекердің ағашты таза кесіп шығарып тастағанын көрсетеді. Қима пила тісінің кесу механизмі «пышақ сияқты» кесу әрекеті ретінде сипатталған. Өте өткір, бейімделген кесу жиектері ағаш талшықтарын түйірге перпендикуляр кесіп, жұмыс дайындамасының иілуін азайтады.
All saws have cutting teeth, some may also have rakers and gullets. As the saw is pulled toward the operator, the cutters score the wood to the left and right of the width of the blade, cutting a channel downward into the wood. Many sawtooth patterns have four cutters; each cutter that cuts to the left of the blade is paired with another that cuts to the right of the blade. Adjacent to the cutters there is generally a raker. The void on either side of the raker is known as the gullet. A raker is what does the actual removal of the wood that is being cut. The raker follows the cutters, paring the bottom of the kerf like a chisel or plane. As the raker pares the bottom of the kerf, a strip of wood is lifted upward, and curled forward into the gullet. As the saw is drawn out of the kerf, the wood that has accumulated in the gullets is allowed to fall out onto the ground. A way to determine whether a saw is working well is to examine the noodle shaped strings of wood that are scraped out of the kerf; the presence of fairly long strings indicate that the side cutters are doing their job and that the raker is slicing out the wood cleanly. The cutting mechanics of the crosscut saw tooth has been described as a ‘knife like’ cutting action. The sharp bevelled cutting edges sever the wood fibers perpendicular to the grain, reducing the amount of bending within the work piece.
Кесендік аралар мен тік аралар
Құлату немесе бөлу өте қауіпті жұмыс. Оған қоса, бензопила да, қима ара да өздеріне тән қауіпті. Қима арамен жұмыс істеуге арналған жиынтық бензопиламен жұмыс істеуге арналған жиынтықтан әлдеқайда жеңіл. Бензопила жиынтығына жанармай, май, бірнеше құрал және жеке қорғаныш құралдары кіреді. Қима араны күтіп ұстаудың негізгі шарасы – араның жүзін қайрау, ол үшін шеберхана мен жоғары білікті шебер қажет. Бензопиланың негізгі күтімі – қозғалтқышты реттеу, тізбекті кернеу және тізбекті қайрау немесе ауыстыру, мұны құлату және бөлу орнында жасауға болады. Қима аралар тесіп кесуге қабілетсіз, ал бұл әдісті бензопила операторы жиі қолданады. Қима арамен жұмыс істеу үшін көбірек кеңістік қажет. Олар сондай-ақ аралаушыға бұлдан бірнеше метр қашықтықта тұруға мүмкіндік береді, бұл әсіресе кесуді аяқтағанда қауіпсіз. Қима араны пайдалану үшін есітуді қорғау қажет емес, бұл команда мүшелері арасында байланыс жасауға мүмкіндік береді, сонымен қатар аралаушының бұлдың өзгеріп жатқан кернеу кезінде шығаратын дыбыстарын естуіне мүмкіндік береді. АҚШ-та қима араны барлық федералды жерлерде пайдалануға рұқсат етіледі, ал бензопиланы белгіленген жабайы аймақтарда пайдалануға рұқсат жоқ.
Felling or bucking is an inherently dangerous job. On top of that, both chainsaw and crosscut saws are dangerous in their own rights. A kit for crosscut saw work weighs much less than a kit for chainsaw work. A chainsaw kit includes fuel, oil, a few tools, and more personal protective equipment. The primary maintenance carried out on crosscut saws is sharpening, which requires a shop and a highly skilled filer. The primary maintenance on chainsaws is engine tuning, chain tensioning, and chain filing or replacement, which can be done at the site of felling and bucking. Crosscut saws are unable to bore cut, a technique that a chainsaw operator often uses. Crosscut saws require more space to operate. They also allow the sawyer to stand several feet farther away from the log, which is safer particularly when finishing cuts. Crosscut saw use does not require hearing protection, which makes communication between team members possible, and also allows the sawyer to listen to the noises made by the log as stresses change. In the United States, crosscut saw usage is permitted on all federal lands, whereas chainsaw usage is not permitted in designated wilderness areas.
Тарих
Кроссекті пішіндер ежелгі заманнан бері бүкіл әлемде қолданылып келеді, пішіндердің дизайны (кесу беттері, пішіннің қамы мен пішіні және тұтқалары) уақыт өте келе кесілетін ағаштардың түрлеріне, металлургия технологиясының өзгерістеріне және тәжірибе жинақталуына байланысты өзгерген. Рим империясы кезінде де кроссекті пішіндердің қолданылғаны туралы мәліметтер бар, бірақ олар кеңінен таралмаған. Еуропада бұл пішіндер 15 ғасырдың ортасынан бастап кеңінен қолданыла бастады. Алғашқы пішіндердің тістері қарапайым болды, бірақ 15 ғасырда Оңтүстік Германияда М тістері ойлап табылды. 1880 жылға дейін кроссекті пішіндер негізінен ағаштарды кеспеу үшін, ал ағаштарды құлату үшін балта қолданылды. 1880 жылдар шамасында Пенсильванияда ағаш кесушілер пішіндерді ағаштарды құлату үшін де қолдана бастады. Қазіргі заманғы бензинмен жұмыс істейтін араларға қарамастан, олар бүкіл әлемде кеңінен қолданылады, тіпті бензинмен жұмыс істейтін аралармен жарыстарда ғана емес, сонымен қатар күнделікті өмірде де қолданылады, себебі олар бензинмен жұмыс істейтін араларға қарағанда белгілі бір артықшылықтарға ие.
Crosscut saws have been in use around the world since historic times, with the design of the saws (the cutting surfaces, the bow and shape of the saw, and the handles) changing over time to accommodate differences in the types of trees being cut, changes in metallurgy technology, and the application of experience. Records exist of crosscut saws in use during the Roman Empire although not widely. They came into wide usage in Europe in the middle of the 15th century. Early saws had a plain tooth pattern until the M tooth pattern was developed in 15th century south Germany. Prior to about 1880 crosscut saws were primarily used for bucking, with axes used to fell trees. Starting in Pennsylvania about 1880, loggers began using the saws for felling trees as well. Despite the modern chainsaw, they are still in wide use around the world, not only in competition matches against chainsaws but also in regular, real life usage since they afford certain advantages over gasoline powered saws.
Ежелгі және қазіргі аралар
Кесу араларының екі түрі бар: көне және заманауи. Көне аралар – 30 жылдан 250 жылға дейін жасалған аралар, олар кәсіби мамандар үшін өте құнды, сондықтан қазіргі заманғы кесу араларына қарағанда әлдеқайда қымбат. Заманауи аралар әдетте металл парақтан жасалады және қазіргі заманғы қорытпалардан өндіріледі; олар көне аралардан өте өзгеше жұмыс істейді, себебі оларды тарихи тұрғыдан өздері жасаған аралардың ерекшеліктерін жақсы түсінген шеберлер жасаған. 2005 жылдың қыркүйегінде АҚШ Орман шаруашылығы қызметі көне және заманауи аралардың салыстырмалы сынақтарын жүргізді, оның толық мәліметтері төмендегі сілтемеде берілген. Зерттеу нәтижелерінің маңызды тұжырымы – кәсіби мамандардың осындай араларға деген сұранысының артуына байланысты көне араларды табу қиын болып барады. Жалпы алғанда, заманауи аралар көне араларға қарағанда кейбір артықшылықтарына ие, мысалы, беріктігі, ол ағаштарды кесу үшін пайдалы, бірақ байланған ағаштарды тіліп бөлу кезінде қиындықтар тудыруы мүмкін. Оңай иіліп, тіпті екі жерден бүгіп арқаға тасымалдауға болатын көне аралар, көптеген заманауи араларға қарағанда көлікті жеңілдетеді, сондай-ақ тік емес кесулерде байлануды азайтады.
There are two types of crosscut saw classification, vintage and modern. Vintage saws are saws that can be anywhere from 30 to as much as 250 years old and are much sought after by professionals, and as such are typically very much more expensive than modern crosscut saws. Modern saws are typically stamped out of sheet metal and are manufactured from contemporary alloys; they behave very differently from vintage saws, which have historically been made by craftsmen who understood the nuances of the saws they produced. In September 2005, the United States Forest Service conducted field trials of vintage saws against modern saws, details of which can be found in the external link reference provided below. One significant finding in the background research findings is that vintage saws are becoming increasingly difficult to locate owing to the demand for such saws by professionals. Overall, modern saws have some advantages over vintage saws such as stiffness which is useful for felling but might cause difficulties when bucking downed trunks which have bind. Vintage saws which bend easily and can, in fact, be folded end to end for carrying on one's back, afford easier transport than most modern saws, and afford less binding cuts that aren't straight.
Кесуші арақашықтықты оқыту
Америка Құрама Штаттарының ұлттық ормандарының көптеген аумақтары жабайы аймақтар ретінде белгіленген және ерекше жағдайларды қоспағанда, механикаландырылған және моторлы құралдарды пайдалануға тыйым салынған. Осы себепті, АҚШ Орман қызметі (USFS) USFS қызметкерлері мен орман шаруашылығымен айналысатын еріктілердің мұндай араларды пайдалану қажет болған жағдайда дағдыларын және біліктілігін сақтау мақсатында кесу арасымен жұмыс істеу оқуын ұйымдастырады. Angeles ұлттық орманындағы оқу USFS қызметкерлері мен орман еріктілерінің қауіпсіздігіне, аймақтағы жануарлардың қауіпсіздігіне және айналағы ортаның қауіпсіздігіне баса назар аударады. Оқу сонымен қатар винтаждық аралар мен қазіргі заманғы материалдардан жасалған заманауи аралардың айырмашылықтары мен артықшылықтарын қарастырады. Винтаждық аралар – бұл елу жылдан астам бұрын жасалған, қазіргі заманғы араларда қолданылатын экзотикалық қорытпалардың орнына жоғары көміртекті болаттан жасалған аралар. Кесу аралары әртүрлі шағын қол құралдарымен бірге қолданылады. Кесілетін бөліктерді орнында ұстап тұру үшін клиндер көбінесе қолданылады. Клиндер бөліктерді бір-бірінен бөлек ұстау үшін орналастырылады, бірақ кесіндіде бөліктерді бірге ұстау үшін де клиндер қолданылуы мүмкін, арашының бөліктерді жылжытуға немесе сыртқа шығаруға дайын болғанша. Типик оқу сессияларында ортақ балтаны қауіпсіз пайдалану да қарастырылады. Араның өткір болуын сақтау және тас-топыраққа тиіп алмау үшін, кесілетін жердің айналасындағы ағаштың қабығы көбінесе балтамен алынады. Кесу арасымен жұмыс істеу оқуы негізінен қауіпсіздік оқуы болып табылады, жоғары, төменгі және радиалды (бұралу) байлаумен қауіпсіз жұмыс істеудің механикасы мұндай аралармен жұмыс істеу үшін қажетті оқудың көп бөлігін құрайды. Кесу және бұру кезінде қашу жолдарын құру үшін екі тұтқалы араның екі басындағы операторлар айналағы ортаны және жақын маңайдағы басқа адамдарды, олар кесу арасының әсер ету аймағына кіруі мүмкін екенін үнемі білуі керек. Соңғы 250 жыл ішінде Америка Құрама Штаттарының көптеген ормандарында кесу араларын пайдалану дәстүрлі түрде қауіпсіздік киімдері мен жабдықтарын қолданбайды. Алайда, АҚШ-тағы қазіргі қауіпсіздік оқуы қолғаптарды, көзді қорғау құралдарын, қатты үстіңгі жағы бар және аяқ білегін қорғайтын жоғары сапогтарды, Kevlar шалбарларды және ұзын жеңді көйлектерді міндетті түрде пайдалануды талап етеді. Кесу аралары моторизацияланған немесе механикаландырылған құралдар мен жабдықтарға тыйым салынған Табиғи аймақтарда қолданылады, бұл кесу арасымен жұмыс істеу оқуын мұнайға негіздемеген майлау материалдарын дұрыс пайдалануды, сондай-ақ жолдарды құлаған ағаштардан тазартқаннан кейін экологиялық және визуалды жағынан ең аз әсер қалдыратын техникаларды оқытуды талап етеді. АҚШ-тағы федералдық басқарудағы мемлекеттік жерлерде қауіпсіз және тиімді кесу және тізбекті араны пайдалану 2016 жылдың 19 шілдесінде АҚШ Орман қызметі, USDA жариялаған Ұлттық ара бағдарламасының соңғы директивасында ресми түрде бекітілді. Онда қызметкерлерге, сондай-ақ мемлекеттік жерлерде тізбекті араны пайдаланатын ақысыз еріктілерге арналған оқыту, сынау және сертификаттау процесі көрсетілген. Жаңа директивада Орман қызметі нұсқаулығы (FSM) 2358 (PDF) көрсетілген, онда арашылардың жіктелуі, олардың жеке қорғаныш құралдары (ЖҚҚ) және федералдық басқарудағы мемлекеттік жерлерде тізбекті немесе кесу араларын пайдалану кезінде қажетті қауіпсіздік оқуының көптеген басқа да аспектілері көрсетілген.
Many areas of the National Forests of the United States are designated as Wilderness Areas and as such the use of mechanized and motorized equipment is prohibited except by special circumstance. Because of this, the United States Forest Service (USFS) organizes the crosscut saw training of USFS employees and forest working volunteers in an effort to maintain skills and proficiency among those who need to use such saws. Training within the Angeles National Forest concentrates greatly upon the safety of the USFS employees and forest volunteers, the safety of animals in the area, and the safety of the surrounding environment. Training also includes an examination of the differences and benefits of vintage saws and modern saws created with modern materials. Vintage saws are those saws which were manufactured over fifty years ago, being made of high carbon steel instead of the exotic alloys which are typical of contemporary saws. Crosscut saws are used with a variety of other small hand tools. Wedges are usually used to keep the sections of the log being cut in place as the saw is worked through the rest of the log. Wedges are placed to keep the sections apart but tie wedges may also be applied across the cut to hold sections together until the sawyer is ready for the sections to roll or drop out of the way. Also covered in typical training sessions is the safe use of the common axe. To keep the saw sharp and to avoid cutting through rocks and dirt, the bark of the tree around the area to be cut is often removed with an axe. Crosscut saw training is mostly safety training with the mechanics of working safely with top bind, bottom bind, and radial (twisting) bind comprising much of the training required to work with such saws. The establishment of escape routes for both felling and bucking may require that both operators at either end of a double handled saw be constantly aware of the environment around them, and constantly aware of other people within the immediate region which might enter into the sphere of crosscut influence. Traditionally over the past 250 years the use of crosscut saws in the many forests of the United States lacked the use of safety clothing and equipment. However, safety training in contemporary usage in the United States dictates the mandatory use of gloves, eye protectors, chainsaw boots with hard tops and high top ankle protectors, Kevlar chaps, and long sleeved shirts. Crosscut saws are used within Designated Wildernesses where chainsaws are banned due to the prohibited use of motorized or mechanized tools and equipment, requiring that crosscut training also include the proper use of non petroleum based lubricants as well as training in techniques which leave a minimal impact both ecologically as well as visually after trails are cleared of downed trees. Safe and effective crosscut and chainsaw use on federally administered public lands within the United States has been codified since July 19, 2016 in the publication of the Final Directive for National Saw Program issued by the United States Forest Service, USDA which specifies the training, testing, and certification process for employees as well as for unpaid volunteers who operate chainsaws within public lands. The new directive specifies Forest Service Manual (FSM) 2358 (PDF) which covers classification of sawyers, their Personal Protective Equipment (PPE) and numerous other aspects of required safety training and behavior when operating chainsaws or crosscut saws on federally administered public lands.