Кіріспе
Ланкастер әулеті – Плантагенеттер әулетінің кадеттік тармағы. Алғашқы үй Англия королі III Генрих Ланкастер графы титулын тағайындағанда құрылды, және сол үй оның екінші ұлы, Эдмунд Краучбэк есімімен аталады (1267). Эдмунд 1265 жылы Лестер графы атанған еді, және II Барондық соғыстың соңында Монфорттың 6-шы графы Симон де Монфорттың өлімінен кейін оның жерлері мен құқықтарын алды. Эдмундтың ұлы, II Ланкастер графы Томас, әкесінің және Линкольн графы титулының мұрагері болғанда, Англиядағы ең қуатты дворянға айналды, бүкіл елде жерлері мен ұлттық және жергілікті деңгейде билік жүргізуге жеке армия құру мүмкіндігіне ие болды. Бұл оның және оның інісі Генридің II Эдуард корольмен қақтығысына алып келді, нәтижесінде Томас өлімге кесілді. Генрих Томасқа тиесілі титулдарды мұра етті, ол және оның ұлы, Генрих есімді, III Эдуард корольге адал қызмет етті. Ланкастер әулетінің екінші тармағы Джон Гонттан тарады, ол бірінші тармақтың мұрагері, Бланш Ланкастерге үйленді. III Эдуард өзінің ұлдарын бай ағылшын мұрагерлеріне үйлендірді, бұл бұрынғы патшалардың саяси мақсаттағы некелер жасау дәстүрінен өзгеше болды. Ланкастердің 1-ші герцогы Генрих Гросмонттың еркек мұрагері болмағандықтан, Эдуард өзінің ұлы Джонды Генрихтің мұрагер қызы және Джонның үшінші туысы Бланш Ланкастерге үйлендірді. Бұл Джонға Ланкастер әулетінің зор байлығын сыйлады. Олардың ұлы Генрих 1399 жылы тақты басып алып, Ақ гүлдер соғысындағы фракциялардың бірін құрды. III Эдуардтың ұрпақтары арасында үнемі династиялық күрес болып тұрды. Осы соғыстарда "Ланкастерлік" термині отбасының мүшелері мен олардың қолдаушыларын білдірді. Әулет Англияға үш король сыйлады: IV Генрих (1399–1413), V Генрих (1413–1422) және VI Генрих (1422–1461 және 1470–1471). Әулеттің еркек тарапы VI Генрихтің Лондон мұнарасында өлімінен немесе кісі қолынан қаза болғаннан кейін, оның ұлы, Уэльс принці Эдвард Вестминстердің Йорк әулетінің жақтастарымен шайқаста қаза табуынан кейін тоқтап қалды (1471). Ланкастерлік туыстық байланыс Джон Гонт пен Бланш Ланкастердің қызы Филиппа арқылы Испания және Португалия патшалық үйлерінде жалғасты, ал Ланкастерлік саяси мақсатты Генрих Тюдор, Ланкастерлік Бофорттың шамалы белгілі ұрпағы сақтап, Тюдор әулетінің құрылуына әкелді. Ланкастерлер өнерді қолдау арқылы мұра қалдырды, ең бастысы Итон колледжі мен Кембридж университетінің Кингс колледжін құру арқылы. Алайда, тарихшылардың өкінішіне орай, ортағасырлық зерттеулерге қарағанда, Шекспирдің жартылай қиялдағы тарихи пьесалары осы әулет туралы қазіргі заманғы түсінікке үлкен әсер етеді.
The House of Lancaster was a cadet branch of the royal House of Plantagenet. The first house was created when King Henry III of England created the Earldom of Lancasterfrom which the house was namedfor his second son Edmund Crouchback in 1267. Edmund had already been created Earl of Leicester in 1265 and was granted the lands and privileges of Simon de Montfort, 6th Earl of Leicester, after de Montfort's death and attainder at the end of the Second Barons' War. When Edmund's son Thomas, 2nd Earl of Lancaster, inherited his father in law's estates and title of Earl of Lincoln he became at a stroke the most powerful nobleman in England, with lands throughout the kingdom and the ability to raise vast private armies to wield power at national and local levels. This brought himand Henry, his younger brotherinto conflict with their cousin King Edward II, leading to Thomas's execution. Henry inherited Thomas's titles and he and his son, who was also called Henry, gave loyal service to Edward's son King Edward III. The second house of Lancaster was descended from John of Gaunt, who married the heiress of the first house, Blanche of Lancaster. Edward III married all his sons to wealthy English heiresses rather than following his predecessors' practice of finding continental political marriages for royal princes. Henry of Grosmont, 1st Duke of Lancaster, had no male heir so Edward married his son John to Henry's heiress daughter and John's third cousin Blanche of Lancaster. This gave John the vast wealth of the House of Lancaster. Their son Henry usurped the throne in 1399, creating one of the factions in the Wars of the Roses. There was an intermittent dynastic struggle between the descendants of Edward III. In these wars, the term Lancastrian became a reference to members of the family and their supporters. The family provided England with three kings: Henry IV (r. 1399–1413), Henry V (r. 1413–1422), and Henry VI (r. 1422–1461 and 1470–1471). The house became extinct in the male line upon the death or murder in the Tower of London of Henry VI, following the battlefield execution of his son Edward of Westminster, Prince of Wales, by supporters of the House of York in 1471. Lancastrian cognatic descentfrom John of Gaunt and Blanche of Lancaster's daughter Philippacontinued in the royal houses of Spain and Portugal while the Lancastrian political cause was maintained by Henry Tudora relatively unknown scion of the Lancastrian Beaufortseventually leading to the establishment of the House of Tudor. The Lancastrians left a legacy through the patronage of the arts, most notably in founding Eton College and King's College, Cambridge. However, to historians' chagrin, it is Shakespeare's partly fictionalized history plays rather than medievalist scholarly research that has the greater influence on modern perceptions of the dynasty.
Ланкастер графтарының шығу тегі
Англияның Генрих III-нің жақтастары Екінші барондық соғыста ағылшын дворяндарының қарсылығын басып жаншудан кейін, Генрих өзінің екінші ұлы Эдмунд Краучбекке барондардың көшбасшысы Саймон де Монфорттың, Лестер графының, оның ішінде Лестер графтығының, 26 қазан күні тәркіленген атақтары мен иеліктерін берді. Кейінгі иеліктерге 1267 жылғы 30 маусымда Ланкастердің бірінші графтығы және 1301 жылы Феррерс графтығы кірді. Эдмунд 1276 жылдан бастап әйелінің құқығы бойынша Шампань және Бри графтығын иеленді. Эдмундтың Наварра королінің жесірі Бланш де Артуамен екінші некесі оны еуропалық аристократияның ортасына қойды. Бланштің қызы, Наварраның Жоанна I, Наварраның патшайымы болды және Франция королі Филипп IV-ке үйленгені үшін Франция королевасы атанды. Эдмундтың ұлы Томас Генри де Лейсидің, Линкольнның үшінші графының мұрагеріне үйлену арқылы Линкольн мен Солсбери графтықтарын алып, Англиядағы ең қуатты дворян атанды. Оның жылдық кірісі 11 000 фунт стерлингке жететін, ең бай графтың кірісінен екі есе көп болатын. Бастапқыда Эдуардты қолдаған Томас кейіннен Пирс Гавестонды қуғын-сүргінге салуды және патшалықты барондық кеңеспен басқаруды талап еткен Лордтардың Орденіне (Lords Ordainers) кірді. Гавестон тұтқындалғаннан кейін Томас оның сотында жетекшілік етті және 1312 жылы Уорвик қаласында өлім жазасын орындауға қатысты. Эдуардтың нашар басқаруы және Баннокберн шайқасында шотландтарға жеңілуі оның билігін әлсіретті. Бұл Томасқа 1311 жылғы жарлықтарды қайта жариялап, Эдуардтың билігін шектеуге мүмкіндік берді. Осы жетістіктен кейін Томас патшалықтың басқаруына аз қатысып, Понтефракт қамалына шегінді. Бұл Эдуардқа қайта топтасуға және қарулануға мүмкіндік берді, нәтижесінде 1318 жылдың тамызында Лик шартымен шартты бейбітшілік орнады. 1321 жылы Эдуардтың билігі тағы да азаматтық соғысқа ұласты. Томас солтүстік әскерін жинады, бірақ 1322 жылдың наурыз айында Боробридж шайқасында жеңіліп, тұтқынға алынды. Ол асылып, сүйреп, төрт бөлікке бөлінуге сотталды, бірақ Эдуардтың туысы болғандықтан, оның басын шауып, жылдам өлімге кесілді. Генрих 1326 жылы Эдуардтың әйелі Изабелла Франция патшасы және Мортимердің көтерілісіне қосылып, Оңтүстік Уэльстегі Неат қаласында Эдуардты қуғынға алып, тұтқынға алды. Томасқа таңылған үкім өлімнен кейін қайтарылып, Генрих Ланкастер, Дерби, Солсбери және Линкольн графтықтарын қайта иеленді, олар Томас сатқындық жасағаны үшін тәркіленген болатын. Оның беделінің қайта жаңғыруы оған Англияның жас королі Эдуард III-ті таққа отырғызу алдында рыцарь атағын беруге мүмкіндік берді. Мортимер Шотландияның тәуелсіздігін бекіткен Эдинбург-Нортгемптон шартынан қолдауын жоғалтты, ал Уэльс маркаларындағы оның күшейіп бара жатқан билігі барондардың қызғанышын тудырды. 1328 жылы Мортимер өзінің жаңа билігі мен иеліктерін бекіту үшін, Март графы атағын алып, парламент шақырғанда, Генрих қарсылық көрсетіп, қарсы жиын өткізді. Мортимер Ланкастердің жерін қиратты және көтерілісті тоқтатты. Эдуард III 1330 жылы билікті өз қолына ала алды, бірақ Генрихтің денсаулығының нашарлауы және соқырлығы оның соңғы он бес жылындағы ықпалын шектеді.
Ланкастер герцогтігі мен Пфальц
Генридің ұлы, Генри де есімді, 1299 және 1314 жылдар аралығында Монмутширдегі Громонт қамалында дүниеге келді. Кіші Генридің естеліктерінде айтылғандай, ол академиялық пәндерге қарағанда жауынгерлік өнерде жақсы болған және өмірінің соңына дейін оқуға үйренбеген. Генри Эдуард III-тің құрдасы болды және оның билігіне зор үлес қосты, оның ең жақсы досы және ең сенімді қолбасшысы болды. Генри 1330 жылы рыцарь атанып, парламентте әкесінің өкілі болып, Эдуардтың Шотландия жорығында шайқасты. Жүз жылдық соғыс басталғаннан кейін Генри бірнеше дипломатиялық миссиялар мен ұсақ шайқастарға қатысып, 1340 жылы Слюйс теңіз шайқасындағы үлкен ағылшын жеңісіне куә болды. Кейіннен ол Эдуардтың үлкен қарыздары үшін өзін Төмен елдерде кепіл ретінде ұстауға мәжбүр болды. Ол бір жыл кепілде болды және бостандығы үшін үлкен құн төлеуге мәжбүр болды. 1345 жылы Эдуард III Францияға үш бағыттан шабуыл жасады: Нортгемптон графы Бретаньден, Эдуард Фландриядан, ал Генри оңтүстіктен Аквитаниядан. Тұтқындардан алынған құн шамамен 50 000 фунт стерлингке бағаланды. Эдуард Генриге "Жартер" орденінің негізін қалаушы рыцарь ретінде сыйлық берді. Ланкастерге одан да үлкен құрмет көрсетілді, Эдуард оны Ланкастер герцогы етіп тағайындады. Герцог атағы Англияда салыстырмалы түрде жаңа болды, бұрын тек Корнуолл герцогтығы ғана болған. Ланкастерге Ланкашир графтығының палатинат мәртебесі берілді, бұл тәжге тәуелсіз жеке басқаруды білдірді. Тағы екі графтық палатинат болды: Дурхам ежелгі шіркеулік палатинат, ал Честер – тәж мүлігі. 1350 жылы Генри Винчелси шайқасындағы теңіз жеңісіне қатысып, Қара ханзаданың өмірін сақтап қалды. 1351–52 жылдары ол Пруссияда крест жорығында болды, онда Брансвик герцогы Оттомен туындаған дау екеуінің арасында жекпе-жекке ұласуға жақындады, бірақ Франция королі II Иоаннның араласуымен бұл болдырмалды. Франциядағы науқандар қайта басталғанда Генри 1359–60 жылдардағы Реймс науқанының соңғы үлкен шабуылына қатысты (Жүз жылдық соғыстың бірінші кезеңі), содан кейін Англияға оралды, онда ауырып, Лестер қамалында, көбінесе обадан қайтыс болды. Англияның Эдуард III Генридің мұрагері, Ланкастердің Бланшасына, үшінші аман қалған ұлы Джон Гонтты үйлендірді. Генридің өлімінен кейін Эдуард Гонтка Ланкастер герцогы атағын берді, бұл Гонтты Эдуардтан кейін Англиядағы ең бай жер иесі етті. Гонт өмір бойы үлкен саяси ықпалға ие болды, бірақ 1399 жылы қайтыс болғаннан кейін оның жерлері Ричард II тәркіледі. Гонттың жер аударылған ұлы және мұрагері Генрих Болингброк үйіне оралып, Ричардтың 1397 жылғы сатқындық актісіне тікелей қайшы келетін әскери қолдау жинады, онда сатқындық «немесе [кім] Халықты көтеріп, Патшаға қарсы соғыс үшін аттанса» деп анықталған. Ол өзінің мақсаты Ланкастер мұрасын қалпына келтіру екенін мәлімдегенмен, бұл акт және Генридің Ричардтың мінезі туралы білуі – күдікшіл және кекшіл – Генри Ричардты биліктен алып тастау арқылы ғана қауіпсіз болатынын білгенімен күмәндануға орын береді. Генрих Ричард II-ге қарсы халықтық оппозицияны біріктірді, патшалықты басқаруды қолға алды және Ричард жеткілікті қолдауға ие еместігін мойындап, Конви қамалында Генрихтің күштеріне бағынды. Генрих кімнің патша болатынын шешу үшін комиссия құрды. Ричард бас тартуға мәжбүр болды, ал Генрих тікелей мұрагер болмаса да, оның жақтастары басым құрылған заңсыз парламент оны таңдады. Патшалық құрған алғашқы толқулар мен Солсбери, Глостер, Эксетер және Суррей графтарының көтерілісінен кейін Ричард аштықтан қайтыс болды. Бұл өзін-өзі жасаған ба, әлде Генрих оның дененің үстінде кінәлі белгілер қалдырмай, қалпына келтіру қаупін жою үшін бұйырған ба деген пікірталас бар.
Генрих IV билік құрған
Генрихтің таққа отыруы туралы тарихшылар арасында көп пікірталас бар, себебі кейбіреулер оны Розалар соғысының себебі деп санайды. Көптеген тарихшылар үшін күшпен таққа көтерілу Плантагенеттердің екі жарым ғасыр бойы сәтті орнатып келген принциптерін бұзды және жеткілікті күші мен Плантагенет қаны бар кез келген ақсүйекке таққа таласуға мүмкіндік берді. Ричард Генрихтің мұрагерлік құқығын жоққа шығарып, оны мұрадан айыруға тырысты. Оған жауап ретінде Генрихтің Уильям Тернинг басқарған заң кеңесшілері Генрихті жеңіс арқылы таққа ие болудан бас тартып, оның орнына заңды негіздеме іздеуге көндірді. Генрих өзінің анасы Англияның Генрих III-нің үлкен ұлы Эдмунд Краучбектен тегін жалғағандығын дәлелдеу үшін комитет құрды, бірақ Эдмунд дене мүкімірті болғандықтан шеттетілгенін айтқанмен, ешқандай дәлел табылған жоқ. Сегіз жасар Эдмунд Мортимер, Март графы, Ричард II-нің жалпы мұрагері болды, өйткені ол Эдуард III-нің екінші ұлы, Антверпеннің 1-ші герцогы Лайонелдің шөбересі және Ричардтың соңғы тағайындалған мұрагерінің ұлы еді. Үмітсіздікке ұшыраған Генрихтің кеңесшілері Генрих III-нің ер адам мұрагері Генрих екенін дәлелдеді, бұл 13 ғасырғы мұрагерлік шарттармен расталды. Мортимердің қарындасы Энн де Мортимер Эдвард III-нің төртінші ұлы Эдмунд Лэнглидің ұлы, Кембридждің 3-ші графы Ричард Коннисбургпен үйленді, бұл Энннің Йорк үйінің мұрагерлігіндегі орнын нығайтты. Мортимер бала кезінде таққа үміткер деп есептелмеді, ал ересек болғаннан кейін таққа қызығушылық танытпады. Оның орнына Ланкастер әулетіне адал қызмет етті. Мортимер Генри V-ке Коннисбургтің, кейін Саутгемптон қастандығы деп аталған қастандықта Генрихтің жаңадан таққа отырған туысының орнына оны таққа отырғызуға тырысқандығы туралы хабарлады, нәтижесінде Коннисбург пен басқа қастандық жасаушылар жазаланды. Генрих IV қаржылық қиындықтармен, жақтастарын сыйлаудың саяси қажеттілігімен, жиі көтерілістермен және денсаулығының нашарлауымен, соның ішінде мәйектің және эпилепсияның күресімен азапталды. Персилер отбасы Генрихтің басты қолдаушыларының бірі болды, олар Солтүстікті Шотландиядан негізінен өз қаражатымен қорғады, бірақ Генрихтен сыйлық алмау және күдік туғандықтан көтеріліске шықты. Генри Перси (Хотспур) Шрусбери шайқасында жеңіліп, қаза тапты. 1405 жылы Хотспурдың әкесі Генри Перси, Нортумберлендтің 1-ші графы, Йорк архиепискобы Ричард ле Скропты тағы бір көтеріліске қолдады, одан кейін үлкен Перси Шотландияға қашып кетті және оның иеліктері тәркіленді. Генрих Скропты Генрих II-ге адал адамдар басқа архиепископ Томас Бекетті өлтіргенімен салыстыра отырып, өлім жазасына кесті. Бұл Генрихтің қауымнан шығарылуына әкелуі мүмкін еді, бірақ шіркеу Батыс Скизмасының ортасында болды, Генрихтің қолдауына құштар бәсекелес папалар болды; ол наразылық білдірді, бірақ ешқандай шара қолданбады. 1408 жылы Перси Англияға тағы бір шабуыл жасады және Брамхам Мур шайқасында қаза тапты. Уэльсте Оуэйн Глиндордың кең тараған көтерілісі тек 1409 жылы Харлех қамалының қайта басып алынуымен тоқтатылды, бірақ шамалы шайқастар 1421 жылға дейін жалғасты. Генрих IV-тің орнын оның ұлы Генрих V, ал соңында оның немересі Генрих VI 1422 жылы иеленді.
Генрих V және жүз жылдық соғыс
Англияның Генрих V табысты әрі қатал монарх болды. Ол Эдуард III-ден мұрагерлік алған Франция тағына қайтадан талап етуді бастады, бұл кейін Жүз жылдық соғыс деп аталды. Соғыс ресми, үздіксіз қақтығыс емес, 1337 жылдан 1453 жылға дейін ағылшын шабуылдары мен әскери экспедицияларының тізбегі болды. Патшалық экспедициялардың алты ірісі болды; Генрих бесінші және алтыншы экспедицияларды өзі басқарды, бірақ олар кішкентай, жиі, провинциялық науқандардан өзгеше болды. Генрихтің бірінші ірі жорығы және соғыстың бесінші ірі патшалық жорығы – Францияға шабуыл, Харфлерді басып алу, Калеге шабуыл және сандық артықшылығы мен стратегиялық басымдығына қарамастан, азық-түлік жетіспесе де Ажинкур шайқасында француздерге дерлік толық жеңіліс сыйлады. Екінші жорығында ол Нормандияның көп бөлігін қайтарып алды және келісімшарт бойынша Екатерина Валуаға үйленуге кепілдік берді. Троя келісімінің шарттары бойынша Генрих пен Екатеринаның мұрагерлері Франция тағына ие болатын болды. Бұл шарт Дофин тарапынан жоққа шығарылды және соғыстың бағыты өзгерді. 1421 жылы Генрихтің інісі Томас Кларенс герцогы Бауге шайқасында қаза тапты, ал Генрих V 1422 жылы Винсенн қаласында дизентериядан қайтыс болды. Вернейль шайқасы сияқты тағы да жеңістер болды, бірақ Англияның Францияға қарағанда салыстырмалы экономикалық және адам ресурстары ескерілгенде, осы деңгейдегі науқанды жалғастыру мүмкін емес еді. Жанна д'Арк француздарға Орлеан қоршауын көтеруге және Жанна бургундтарға түскенге, ағылшындарға сатылғанға, колдовство жасады деген айыппен сотталғанға және өртеліске дейін Патай шайқасында жеңіске жетуге көмектесті. Дофин таққа отырғызылып, толыққанды шабуылдан аулақ болу және логистикалық артықшылықты пайдалану арқасында Фабиан тактикасын сәтті жалғастырды.
Генрих VI және Ланкастер әулетінің құлдырауы
Жүз жылдық соғыс Генрих VI-ның кәмелетке толмаған кезінде Ланкастерлер мен басқа Плантагенеттер арасында саяси бөлінуге себеп болды: Бедфорд Ланкастерлердің француз иеліктерінің көп бөлігін сақтап қалуды қалады; Ланкастердің Хамфриі, Глостердің 1-ші герцогы, тек Каледі ғана ұстауды қалады; ал кардинал Бофорт келіссөздер арқылы бейбітшілік орнатуды көздеді. Глостердің Бофортқа жасаған шабуылдары оны қоғамдық өмірден шеттетуге мәжбүр етті, бірақ ол Саффолк графының корольге ықпалы арқасында он жылдық бойы саясатты бағыттап, көп пайда көрмеді. Глостер мұрагер болып қалды, бірақ 1441 жылы оның амбициялы әйелі Элеонора Кобхэм корольдің өлімі туралы астрологтармен кеңесіп, опасыздық жасады деген айыппен тұтқындалды, бірақ Глостерге қатысы болмады, ол беделсіз болып, зейнетке шығуға мәжбүр болды. 1447 жылы Саффолк оны тұтқындады және бірнеше күннен кейін түрмеде қайтыс болды. Англияның одақтасы Бургундия герцогы Филипп III, ағылшын елшілерінің француз тәжін бас тартудан бас тартуынан кейін келіссөздер тоқтап, Аррас шартын (1435) қол қойды. Француздар феодалдық жасақтарының көп санын заманауи кәсіби армияға қайта ұйымдастырып, Парижді, Руанды, Бордоны және Нормандияны қайта басып алды. 1450 жылы Форминь шайқасындағы және 1453 жылы Кастильон шайқасындағы жеңіс соғысты аяқтады, Ланкастерлер үйі Кале мен Норманд аралдарынан басқа барлық француз иеліктерін мәңгілікке жоғалтты. Генрих VI әлсіз патша болып шықты және жеке армияларын құрған күшті азаматтарына қарсы жағдайға түсті. Өзара араздықтар көбінесе соттан қарулы қақтығыстарға, мысалы, Перси-Невилл жанжалына дейін жететін. Франциядағы соғыстың ортақ мақсаты болмағандықтан, Генрихтің туысы Ричард Йорк, 3-ші Йорк герцогы, және Ричард Невилл, 16-шы Уорвик графы, корольді қарсы алу үшін өздерінің желілерін пайдаланды. Генрих халықтың, ауыл шаруашылығы өнімінің, бағалардың, жүн саудасының және несиелердің Ұлы құлдырауына байланысты наразылықтың ошағына айналды. Бұл төменгі таптардың радикалды талаптарына әкелді. 1450 жылы Джек Кейд Генрихті экономикалық проблемаларды шешуге немесе тақтан бас тартуға мәжбүрлеу үшін көтеріліс ұйымдастырды. Көтеріліс басылды, бірақ ауыл тұрғындары, ақсүйектер мен аристократия арасындағы қақтығыс жалғасты. Қоғам терең дағдарыста қалды және радикалды талаптар, мысалы, Джон және Уильям Мерфолд ағайындыларының талаптары басылды. Генрихтің Анжудың Маргаретке үйленуі Йорк герцогы Ричард Плантагенеттің сын-пікірін тудырды, өйткені ол Мэнды Францияға беруді және Франциямен ұзақ мерзімді бітімгершілікке келісімді қамтыды. Йорк Генрихтің Эдуард III-тің ұлдары, Кларенс герцогы Лайонел Антверпен және Йорк герцогы Эдмундтың ұрпағы болғандықтан туысы еді. Бұл Йоркқа саяси ықпал берді, бірақ ол Ирландияның лорд-лейтенанты болып тағайындалуы арқылы ағылшын және француз саясатынан шеттетілді. Англияға оралғаннан кейін, Йорк Генрихтің ағасы Хамфридің Бофорттардың қолындағы тағдырын біліп, Генрихтің Эдмунд Бофортты, Сомерсеттің 2-ші герцогын, мұрагер ретінде тағайындауға ниеттенгеніне күдік білдірді және әскери күштерді жинады. Қарулы қақтығыстан аулақ болды, өйткені Йорк аристократиялық қолдау таппады және Генрихке адал болуға ант беруге мәжбүр болды. Алайда Генрихтің психикалық күйзелісі пайда болған соң, Йорк регент болып тағайындалды. Генрих сенімді, бірақ соғысқа бейім емес, бірақ Маргарет көбірек белсенділік танытып, Йоркқа ашық жаулық көрсетті, әсіресе мұрагерлік мәселесін шешкен және оның позициясын қамтамасыз еткен еркек баланың дүниеге келуінен кейін. Тарихшы Робин Сторидің айтуынша, "Егер Генрихтің ақылсыздығы трагедия болса, оның сауығуы ұлттық апат болды". Генрихтің ақыл-ойы оралғанда, сарайлық партия өз билігін қайта бекітті, бірақ Йорк пен оның туыстары Невиллдер оларды Сент-Олбанс шайқасында жеңді. Тарихшы Энтони Гудман шамамен 50 адам қаза тапқан деседі; олардың арасында Сомерсет және екі Перси лорды, Генри Перси, 2-ші Нортумберленд графы және Томас Клиффорд, 8-ші Барон де Клиффорд болды, бұл билік класына соққы бергеніне қарамастан, келісуге кедерлес келеді. Сатқындық айыптарымен қорқытып, қолдау таппаған Йорк, Ричард Невилл, Солсберидің 5-ші графы және Ричард Невилл, Уорвиктің 16-шы графы шетелге қашып кетті. Генрих Невиллдер қайтып оралғанда және Нортгемптон шайқасында жеңіске жеткенде қарсыластармен тұтқындалды. Йорк оларға қосылып, парламентті таққа ие болуды талап етуімен таң қалдырды, содан кейін Генрих өмір бойы монарх болып қалатынын және Йорк одан кейін мұрагер болады деп жариялаған келісім шартын қабылдады. Генрихтің ұлы Эдуардтың мұрагерлік құқығынан айырылуы Маргарет үшін қабылдауға келмейтін нәрсе болды, сондықтан қақтығыс жалғасты. Йорк Уэйкфилд шайқасында қаза тауып, оның басы Йорк қаласының Миклейт қақпасына ілінді, сондай-ақ Эдмунд, Рэтленд графы, және Ричард Невилл, Солсбери графының бастары да ілінді, екеуі де тұтқындалып, басылып тасталды. Маргарет Шотландия королевасы Мария Гельдерстің қолдауын алып, шотланд армиясымен Оңтүстік Англияны тонады. Лондон тұрғындары қала тоналып кетеді деп қорқып, Йорктің ұлы Эдуард, Марш графы, енді күшпен қарсы тұрды. Маргареттың Таутон шайқасындағы жеңілісі Эдуардтың позициясын бекітті және ол таж кигізілді. Эдуардтың Элизабет Вудвиллға үйленуіне және оның бұрын Ланкастерді қолдаған отбасысын жоғары лауазымдарға тағайындауына наразы болған Уорвик пен Кларенс Ланкастерлерге көшті. Одақ Генрихтің ұлы Эдуардты Уорвиктің қызы Аннаға үйлендіру арқылы бекітілді. Эдуард пен Глостер герцогы Ричард Англиядан қашып кетті. Олар қайтып келгенде, Кларенс Барнет шайқасында жағын өзгертті, ал Уорвик пен оның інісі қаза тапты. Генрих, Маргарет және Ланкастердің Эдуарды Францияға қайта қашуға үлкермей, Тьюксбери шайқасында тұтқындалды. Уэльс принці Эдуард шайқас алаңында өлімге кесілді, ал Джон Бофорт, Дорсет маркграфы, шайқаста қаза тапты, бұл Бофорт әулетінің заңды еркек желісінің тоқтатылғанын білдірді. Тұтқындалған Генрих 1471 жылдың 21 мамырында Лондон мұнарасында өлтіріліп, Чертси аббаттығына жерленді, Ланкастерлер үйінің тарихын аяқтады.
Мұрагерлік
Ланкастерлік туыстық байланыс Джон Гонттан және Бланштің қызы Филиппадан Испания мен Португалияның патшалық үйлерінде жалғасты. Ланкастерлік сарай партиясының қалдықтары Беффорттардың салыстырмалы түрде беймәлім ұрпағы Генри Тюдордың төңірегінде бірікті. Олар Ланкастер әулетінің ең жақтастарының бірі болды және Джон Гонттың сүйіктісі Кэтрин Суинфордтан заңсыз туған балалары еді. Алайда, Джон Гонт пен Кэтрин кейіннен үйленді және олардың балалары Ричард II билік құрған кезде Папа және Парламент тарапынан заңды деп жарияланды. Генрих IV, Ланкастер әулетінің таққа талап етуімен бәсекелесуді болдырмау үшін, корольдік құқығын пайдаланып, оларды мұрагерлік құқығынан айыруға тырысты, бірақ бұлның нәтижесі шектеулі болды. Кейбір есептеулер бойынша, анасы мен болашақ әйелі де бар, барлығы 18 адам таққа одан да лайықты деп есептелуі мүмкін еді. 1510 жылға қарай, бұл көрсеткіш тағы 16 Йорк талапкерінің дүниеге келуімен артты. Ланкастер әулетінің жойылғаннан кейін Генрих, анасы Леди Маргарет Бофорт арқылы Ланкастер мұрагері екенін мәлімдеді. Оның әкесі Эдмунд Тюдор Генрих VI-ның анасының жартылай бауыры болды. 1485 жылы Генрих Тюдор Англияда Ричард III билігіне қарсы наразылықты күшейтіп, Ланкастерлердің таққа ие болуына қол жеткізді. Өзінің талабын одан әрі заңды ету үшін Генрих Йорк әулетінен Елизаветаны, Эдуард IV-нің қызын алып, Тюдор әулетін Ланкастер және Йорк әулеттерінің біріккен ұрпақтары ретінде жариялады.
Дін, білім және өнер
Ланкастерлер сондай-ақ діндар және жақсы білімді адамдар еді. Генрих IV – өзінің тіліндегі Киелі кітапқа ие болған алғашқы ағылшын патшасы, Джон Твенджді қасиетті деп жариялауды қолдады, Маргарет Пенсаксқа зейнетақы тағайындады және бірнеше Вестминстер усақтарымен тығыз байланыс ұстады. Оның патшалық есептерінде көптеген кедейлерге (1406 жылғы Пасха күні 12 000 адам) және оның үшін жиырма төрт oratores domini regis-тің күн сайын 2 динардан дұға жасауы тіркелген. Дегенмен, шіркеуге деген сенімі жеке және саяси сипатта болды. Архиепископ Арундел Ланкастерлерге маңызды қолдау көрсетті және басқа епископтарды да өз тарапына тартты. Қарсылығында шіркеу ереске қарсы діни ортодоксалды қолдауды талап етті. Лоллардтар қудаланды және Англияда De haeretico comburendo заңы бойынша ереске қарсы шығу өлім жазасымен жазаланды, тіпті Генрих өзінің лоллардтық көзқарастары бар жақтастарын, оның ішінде Ланкастерлік адалдарының арасында да ашуландырмауға тырысты. Генрих VI, әкесі бастаған архитектуралық жұмыстарды жалғастырып, Кембридждегі Этон колледжі мен Кингс колледжіне негіз салды және Кінгс колледжі шіркеуі мен Этон колледжі шіркеуі сияқты ғимараттарда білім беру және архитектуралық мұраны қалдырды. Ланкастер режимі ресми және ашық өтірік негізінде құрылып, заңдастырылды. Бұл «үш маңызды жалған куәлікке» негізделген «конституцияға қайшы келетін әрекеттер сериясы» деп сипатталды. Тарихшы К. Б. Макфарлейн «Генрих IV осы мәселеде ақпаратты осы деңгейде тиімді манипуляциялаған ортағасырлық ағылшын саяси тарихында басқа да сондай маңызды сәттерді еске түсіру қиын» деп атап өтті. Ланкастерлер Генрих IV таққа отырмас бұрын жылдар бойы ақындарды мадақтау мақсатында қолдады, соның ішінде Джеффри Чосер 1368 жылы «Герцогиняның кітабын» Ланкастердің Бланшына арнады. 1400 жылы Генрих IV-тің жалақысындағы ақындар пропагандалық мақсаттарға бағытталды. Джон Гоуэр өзінің «Трипертита хроникасын» Ланкастерлердің 1399 жылғы билікті басып алу туралы ресми есептеріне негіздеді: «Ричард II-нің қызметтен шеттетілуінің жазбасы және процесі». Гоуэр сонымен қатар Генрих IV-ке арналған «Тыныштықты мақтау» сияқты бірқатар пайдалы еңбектер жазды.
Авиз-Ланкастер
Сондай-ақ Ленкастр атымен танымал отбасы 1509 жылы Хорхе I құрған, себебі ол Ланкастерлік Филиппаның немересі.