Кіріспе

Құс түрлері

Чилоэ үйрек (Mareca sibilatrix), сондай-ақ оңтүстік үйрек деп те аталады, суға батып жейтін үйректер тұқымдасының Mareca туысына жататын үш қазіргі түрінің бірі. Бұл құс Оңтүстік Американың оңтүстік бөлігінде, оның ішінде Чилоэ архипелагында табиғи түрде қоныстанды. Өз туған жерінде оны pato overo ("ала үйрек") немесе pato real ("патша үйрек") деп атайды, бірақ соңғы атау жабайыда Московия үйрегін де білдіреді. Оның түрлік атауы, sibilatrix, "ұсылдаушы" дегенді білдіреді, бұл құстың дауысына сілтеме жасайды. Оның аты Чилоэ архипелагынан шыққан.

Сипаттама

Чилоэ үйрек құсының дене ұзындығы және қанаттарының ені шамамен , ал қанаттың ұзындығы шамамен және салмағы шамамен . Бұл құстың басында жасыл-көк түсті жылтыр қауырсын, ал тұмсығы қара ұшы бар көкшіл сұр түсті. Екі жағы мен маңдайы ақ, көздері қара қоңыр, құлақ аймағында ақ дақ бар. Мойны мен басының артқы бөлігі қара түсті. Кеудесі қара және ақ жолақты, қанаттарының қауырсыны сұр және ақ. Аталықтарының бүйірлері қызыл-қоңыр, ал аналықтарының ашық қоңыр түсті. Аяқтары мен тырнақтары сұр түсті. Бұл үйрек түрінде жыныстық ерекшеліктер айқын емес. Аталықтары әдетте сәл ірілеу және ауыррақ, қауырсыны да жарқырап, басының жылтыры да күштірек болады. Бұл белгілерден басқа, екі жынысты ажырату қиын. Жастар ересек құстарға ұқсайды, бірақ бүйірлеріндегі қызыл-қоңыр түс азайған немесе мүлдем жоқ.

Таралуы және мекендейтін ортасы

Бұл қаз Оңтүстік Американың оңтүстік бөлігінде өсіп-өнеді. Ол тұщы сулы көлдерде, батпақтарда, сайып келген лагуналарда және ағысы баяу өзендерде кездеседі. Кездейсоқ ұшып келгендері Оңтүстік Джорджия, Оңтүстік Оркни және Оңтүстік Шетланд аралдарында байқалған. Ол негізінен Аргентина, Уругвай және Чилиде көбейеді. Көбейтілу ареалының солтүстік шекарасы Аргентинада 36° оңтүстік ендік және Чилиде 40° оңтүстік ендік бойында орналасқан. Фолкленд аралдарында да сирек көбейеді. Ол қыс айларында Бразилияның оңтүстік-шығысына көшіп барады. 1870 жылы алғаш рет Еуропаға әкелінді, жақын арада зообақтарда өсіріле бастады. Чилоэ вигеоны кеңінен таралған және үлкен, тұрақты жабайы популяцияға ие болғандықтан, IUCN оны қауіпсіз түрлер санатына жатқызады.