Кіріспе

Айдағы кратер

Вителло – Айдың жақын жағының оңтүстік-батыс бөлігіндегі шағын Mare Humorum теңізінің оңтүстік жиегінде орналасқан айлық соққы кратері. Ол 13 ғасырдағы поляк теологы және физигі Вителлоның құрметіне аталған. Кратер лавамен толған Ли кратерінен шығысқа қарай жатыр. Солтүстік-шығысқа қарай, ай теңізінің жиегі бойында Рюпс Кельвин жарылысы, тегіс емес жарық сызығы орналасқан.

Сипаттама

Бұл кратердің төмен, шамамен дөңгелек жиегі және өткір шеттері бар. Ішкі беті тегіс емес, құрғақ және төбелі, ал орталық төбесін айнала терең жарылыстар сақинасы орналасқан. Солтүстік-батыс жиегінен төменгі қырат құйыққа қарай созылып жатыр. Бұрын Вителло кратері емес, кальдера деп есептелген. Ай геологы Дон Э. Вильгельмс "Тастасты айға" деген кітабында былай деп қорытынды жасады: "Бұл Саари Шорхиллдің инфрақызыл ыстық нүктесі, жарылыстарға толы, қараңғы шөгіндімен жабылған және қоршалған. Егер Айда кальдера болса, осы орын болуы керек". Бірақ Lunar Orbiter 5 аппараты ішкі бетінің жоғары сапалы суреттерін түсірді, геологтар жарылыстардың ірі тастармен толғанын, осының нәтижесінде инфрақызыл аномалия пайда болғанын анықтады, демек, Вителлодан вулканизмдік жылу шыққан жоқ. Вильгельмс: "Егер бұл кальдера болса, онда оның активтілігі ұзақ бұрын тоқтаған".

Спутник кратерлері

Конвенция бойынша бұл белгілер Ай карталарында Вителлоға ең жақын кратер ортасының жағына әріп қою арқылы анықталады. Вителло ЕнДерлікБүртіншелікДиаметріА34.1°О41.9°Б21 кмБ31.1°О35.4°Б11 кмС32.4°О42.5°Б14 кмD33.2°О41.0°Б18 кмE29.2°О35.8°Б7 кмG32.3°О37.6°Б10 кмH32.8°О43.0°Б12 кмK31.9°О37.6°Б13 кмL31.6°О35.3°Б7 кмM32.4°О36.0°Б7 кмN32.1°О36.1°Б5 кмP31.2°О38.4°Б9 кмR33.0°О37.0°Б3 кмS30.8°О35.2°Б6 кмT33.8°О39.6°Б9 кмX32.2°О40.6°Б8 км