Кіріспе

Гудаута (Грузия) – Абхазиядағы қала. 529-шы истребитель авиациялық полкі, Соңғы Суық соғыс жылдары базадан Su-27 «Фланкер» истребительдерін ұшырып тұрды. Бұл полк Әуе қорғанысы күштерінің 19-шы армиясының бағынысында болды. Гудаута 1992–1993 жылдардағы грузин-абхаз қақтығысы кезінде грузин үкіметтік күштеріне қарсы абхаз сепаратистерінің орталығы болды. Гудаутадан тыс орналасқан Бомбора әуежайы кейіннен кеңестік Әуе десанттық күштерінің 345-ші тәуелсіз гвардиялық әуеде жүретін полкіне, содан кейін кеңес одағы тарағаннан кейін 50-ші әскери базаға, ал одан кейін 10-шы тәуелсіз бейбітшілік сақтау әуеде жүретін полкіне үй болды. Бұл бөлім тікелей Ресей Бас штабына бағынышты болды (алдында Ресей Әуе десанттық күштерінің штабының бағынысында болған). 1999 жылы оның құрамында 142 АИФВ/АПК (олардың ішінде 62 BMD-1 және 11 BMD-2); сондай-ақ 11 өздігінен жүретін 2S9 «Nona-S» артиллериялық жүйелері болды. Бұл база абхаз қақтығысындағы маңызды фактор болып келді. Грузия тарапы және көптеген тәуелсіз батыстық сарапшылар Гудаута базасы 1992–1993 жылдардағы соғыста абхаз көтерілісшілеріне маңызды әскери қолдау көрсеткенін мәлімдейді. 1995 жылдың қыркүйегінде Грузия елдегі үш базаның, соның ішінде Гудаута базасының Ресейге жалға берілуін заңдастыруға мәжбүр болды. 1999 жылы Стамбулда өткен Еуропалық қауіпсіздік және ынтымақтастық ұйымының (ЕҚЫҰ) саммитінде Ресей Гудаутадағы базасын жабуға және әскерлері мен техникасын шығаруға келісті, одан әрі база тек ТМД бейбітшілік күштерінің пайдалануына («бейбітшілік сақтаушы әскерлерінің оңалту орталығы») арналады деп уәде берді. Алайда, Абхазия билігі ЕҚЫҰ инспекторларының сапарларына кедергі келтіріп, базадан шығу күні белгіленбеді. Грузия бұл база абхаз сепаратистеріне әскери қолдау көрсету үшін пайдаланылады деп мәлімдейді. Ресей-Грузия соғысынан кейін Ресей Абхазияны мойындады және оның үкіметімен Гудаутадағы әскери базасын сақтауға және оны Т-62 танктерімен, жеңіл бронетранспорттық құралдарымен, С-300 әуе қорғанысы жүйелерімен және бірнеше ұшақтармен нығайтуға рұқсат беретін шартқа қол қойды. Гудаута базасы Ресей мен Грузия арасындағы қарым-қатынастағы негізгі мәселелердің бірі болып қала береді.

Этимология

Гәдоу цә: Гәдоу – өзеннің аты, цә – орналасқан жерді білдіретін жұрнақ.