Кіріспе
Дәрі-дәрмектерді мұрын қуысына жергілікті түрде немесе организмге жүйелі түрде жеткізетін спрейлер. Мұрын спрейлері дәрі-дәрмектерді мұрын қуысына жергілікті түрде немесе организмге жүйелі түрде жеткізу үшін қолданылады. Олар мұрын бітелу және аллергиялық ринит сияқты жағдайларда жергілікті қолданылады. Кейбір жағдайларда, жүйелік терапия үшін мұрын арқылы дәрі беруге басымдық беріледі, себебі ол инъекциялар немесе таблеткаларға қарағанда ыңғайлы балама болып табылады. Заттар мұрын арқылы өте жылдам және тікелей сіңіріледі. Көптеген фармацевтикалық препараттар жүйелік қолдануға арналған мұрын спрейлері түрінде бар (мысалы, седативті анальгетиктер, мигрень, остеопороз және құсыққа қарсы емдер). Басқа қолданыс түрлеріне гормондық алмастыру терапиясы, Альцгеймер ауруы мен Паркинсон ауруын емдеу кіреді. Мұрын спрейлері дәрі-дәрмектерді тасымалдаудың тиімді жолы ретінде қарастырылады, олардың қан-мұғза бөгетін (қан-миы қабығын) өткізуде пайдалану мүмкіндігі бар.
Nasal sprays are used to deliver medications locally in the nasal cavities or systemically. They are used locally for conditions such as nasal congestion and allergic rhinitis. In some situations, the nasal delivery route is preferred for systemic therapy because it provides an agreeable alternative to injection or pills. Substances can be assimilated extremely quickly and directly through the nose. Many pharmaceutical drugs exist as nasal sprays for systemic administration (e. g. sedative analgesics, treatments for migraine, osteoporosis and nausea). Other applications include hormone replacement therapy, treatment of Alzheimer's disease and Parkinson's disease. Nasal sprays are seen as a more efficient way of transporting drugs with potential use in crossing the blood–brain barrier.
Тұзды су
Тұзды ерітінділер әдетте дәрілік емес. Құрғақ немесе тітіркенген мұрынды ылғалдандыру үшін натрий хлориді бар тұздық ерітіндісі шашыратылады. Бұл – мұрынды суландырудың бір түрі. Олар мұрынның бітінуін де жеңілдетеді және тозаң, шаң сияқты ауадағы тітіркендіргіштерді кетіріп, қуыс қызыл аллергиясын басады. Натрий хлоридінен жасалған үш түрлі дайындық бар: гипертоникалық (3% натрий хлориді немесе теңіз суы), изотондық (0,9% натрий хлориді) және гипотондық (0,65% натрий хлориді). Изотондық ерітінділердің тұз концентрациясы адам денесімен бірдей, ал гипертоникалық ерітінділерде тұздың мөлшері жоғары, гипотондық ерітінділерде – төмен. Изотондық тұзды ерітінділер көбінесе нәрестелер мен балаларда аллергиялық ринит кезінде мұрынның қалың секретін жуу үшін қолданылады. Гипертоникалық ерітінділер шырыш қабықтан ылғалды тартып, мұрынның бітінуін жеңілдетуге көбірек көмектеседі. Сонымен қатар, имбирь, капсаицин және шай ағашы майы сияқты өсімдіктерден алынған химиялық кешендері бар табиғи мұрынға арналған спрейлер де бар. Дегенмен, олардың симптомдарға нақты әсер ететінін көрсететін нақты дәлелдер жоқ.