Кіріспе
Арчибальд Райт "Мунлайт" Грэм (12 қараша 1876 – 25 тамыз 1965) – америкалық кәсіби бейсболшы және дәрігер, 1905 жылғы 29 маусымда «Нью-Йорк Джайентс» командасы үшін жоғары лиганың бір ойынында оң жақтағы ойыншы ретінде қатысқан. Оның тарихы В. П. Кинселланың «Шоeless Джо» романы және одан кейін 1989 жылғы Кевин Костнерлік «Армандар алаңы» фильмінде, сәйкесінше Барт Ланкастер мен Фрэнк Уэйлидің Грэмның ересек және жас нұсқаларын сомдауы арқылы танымал болды.
Archibald Wright "Moonlight" Graham (November 12, 1876 – August 25, 1965) was an American professional baseball player and medical doctor who appeared as a right fielder in a single major league game for the New York Giants on June 29, 1905. His story was popularized by Shoeless Joe, a novel by W. P. Kinsella, and the subsequent 1989 film Field of Dreams, starring Kevin Costner, and featuring Burt Lancaster and Frank Whaley, respectively, as older and younger incarnations of Graham.
Өмірбаян
Грэхам Солтүстік Каролина штатының Файеттвилл қаласында Александрдың (1844 жылдың 12 қыркүйегі – 1934 жылдың 2 қарашасы) және Кэтрин Б. Слоан Грэхамның (1855 жылдың 8 наурызы – 1939 жылдың 1 қаңтары) отбасында туған он баланың екіншісі ретінде дүниеге келді. Оның інісі Франк Портер Грэм Чапел-Хиллдегі Солтүстік Каролина университетінің президенті болды, ал кейіннен АҚШ сенаторы қызметін атқарды. Грэмның барлық туыстары да жоғары білім алды. Ол UNC-де бейсболмен айналысты, сондай-ақ дебаттық ұйым – Диалектика қоғамының мүшесі болды.
Кәсіби бейсбол мансабы
Грэхам жеті маусым бойы кіші лигада бейсбол ойнады, 1902 жылы C класты Солтүстік Каролина лигасындағы «Шарлотта Хорнетс» командасымен бастады. Келесі жылы ол Нью-Гэмпширдің «Нэшуа» командасымен «Нью-Инглэнд» лигасының B класында ойнады. Грэхам сол маусымда Лоуэлл (Массачусетс) және Манчестер (Нью-Гэмпшир) командаларында да ойнады, нәтижесінде 89 ойында .240-ты соқты, соның ішінде жеті үштік соққы берді. 1904 жылы ол бүкіл маусымды «Манчестер» командасымен өткізді, 108 ойында .272 соқты. Грэхам 1905 жылғы маусымды Нью-Йорк штатының B класты лигасындағы «Бингхэмтон Бингос» командасымен бастады. Оны өткен жылы Ұлттық лиганың жеңімпазы атанған (бірақ «Бостон Американс» командасымен әлем сериясында ойнаудан бас тартқан) «Гиганттар» клубы сатып алды. Ол 1905 жылғы 23 мамырда командаға қосылды. 29 маусымда «Гиганттар» Вашингтон паркінде «Бруклин Супербас» командасына қарсы қонақ ретінде ойнады. Сегізінші иннингтің соңында Грэхам оң жақтағы ойыншы Джордж Браунның орнына шықты. Тоғызыншы иннингтің басында Клод Эллиоттың пойызды ұшырып жіберген кезде Грэхам соққы беруге дайындалып тұрды, нәтижесінде үшінші және соңғы аут тіркелді. Грэхам тоғызыншы иннингтің соңында оң жақта ойнады, бірақ ешқандай ойыншыны ұстап немесе ассистенттік көрсетпеді. Бұл ойын оның үлкен лигалардағы жалғыз ойыны болды. Грэхам Нью-Йорк штатының лигасына оралды, ол «Scranton Miners» командасымен маусымның қалған бөлігінде және 1906 жылы ойнады. 1905 жылғы кіші лига маусымында екі командада ойнап, 64 ойында .288 соқты. Келесі маусымда ол карьерасындағы ең жақсы көрсеткішін – .329-ды көрсетті, осы көрсеткішті екі команда арасында бөлісті: «Scranton», онда ол 124 ойында .336 соқты; және Оңтүстік лигасының A класты «Мемфис Египеттіктер» командасы, онда ол он екі ойында .262 соқты. Ол 1907 және 1908 жылдары «Scranton» командасына оралды, онда ол 131 және 130 ойында тиісінше .285 және .263 соқты. Грэхам Нью-Йорк штатының лигасында орташа есеп бойынша екінші орынды иеленді, 1906 жылғы соққы беру титулын төрт ұпаймен жоғалтты. Алайда, «The Encyclopedia of Minor League Baseball, 2nd Edition» (Ллойд Джонсон және Майлс Вольф редакторлары) кітабында, ол лигадағы соққы беру көрсеткіші бойынша .336 орташа есеппен жетекші болды деп көрсетілген.
Медициналық мансап
Грэхам 1905 жылы Мэриленд университетін медицина мамандығы бойынша бітірді. Оқу барысында ол 1904 және 1905 жылдары университет бейсбол командасының құрамында ойнады. Грэхам бойы 5’ 10" болатын, салмақ қосып, қайтадан колледж футбол карьерасын жалғастырды. 1904 және 1905 жылдары Мэриленд университетінің футбол командасында жартылай қорғаушы ретінде өнер көрсетті.
Көркем шығармаларда
1975 жылы жазушы В. П. Кинселла Грэмнің «Бейсбол энциклопедиясындағы» жазбасын кездейсоқ байқады. Ол оның ерекше карьерасын еске алып, 1982 жылғы «Аяқсыз Джо» романында Грэмды кейіпкер ретінде бейнеледі, осы роман «Тұманды алаң» фильмінің негізі болды. Романның Грэм өмірін сипаттаған көп бөлігі Чисхолм тұрғындарынан алынған ақпараттарға негізделген, себебі Кинселла оның жайлы мәліметтер іздеп сол жерге барып қайтқан. Романда Грэмнің үлкен лигадағы дебюті мен қайтыс болу күндері нақты өмірдегідей көрсетілген. 1905 жылғы ойын кітаптың 1979 жылғы уақытынан 74 жыл бұрын болса, Рей Кинселла кейіпкері Грэмнің 1965 жылдан бері қайтыс болғанын біледі. Уақыт саяхаты сахнасында Кинселла Грэмпен 1955 жылы, оның қайтыс болуына он жыл қалғанда кездеседі. Фильмде Фенуэй паркіндегі таблода Грэмнің 1922 жылы пайда болғаны көрсетілген, бұл фильмнің 1988 жылғы уақытынан 66 жыл бұрынғы оқиға. Чисхолм қаласындағы әйел, Грэмнің көп жылдық досы, оның қайтыс болған күні газетке некролог жазған, кейін Рей Кинселлаға (Кевин Костнер) және автор Терренс Маннға (Джеймс Эрл Джонс) Грэмнің 1972 жылы қайтыс болғанын айтады. Фильмдегі уақыт саяхаты эпизодында басты кейіпкер Рей Кинселла Грэмнің қайтыс болған жылына оралып, «Доктор» Грэмнан (Берт Ланкастер) оның маусымның ортасында емес, соңғы күні алаңға шыққанын естиді. Сонымен қатар, фильмде Грэм үлкен лигада бір рет ойнағаннан кейін кәсіби бейсболмен айналыспайды. Ал шын мәнінде, Грэм 1905 жылы үлкен лигада ойнағаннан кейін кіші лигада (1906-1908) тағы үш маусым өнер көрсеткен. Фильмде Уэйли сомдаған Грэм оң қолмен соққы беретіндей көрінеді, бірақ ол іс жүзінде сол қолмен ойнаған.