Ағылшыншамен салыстырыңыз: абзацты басыңыз — түпнұсқа терезеде ашылады. Абзац астындағы EN түймесі оны мәтін ішінде көрсетеді.
Кіріспе
Артавазд Пелесян (сонымен қатар Пелехиан, Пелешиан; 1938 жылдың 22 ақпанында туған) – әрмен режиссері, эссе-фильмдердің шебері, кино өнері тарихындағы деректі фильмдерді жасаушы, сценарийші және кинотеоретик. Ол «қашықтықтан монтаж» деп аталатын кинематографиялық стильді дамытуымен танымал, ол кеңістіктік тереңдікті антилопалардың немесе адамдардың жүретін топтары сияқты алға жылжып келе жатқан нысандармен үйлестіреді. Кинорежиссер Сергей Параджанов Пелесянды «кино әлеміндегі санаулы шеберлердің бірі» деп атаған. Пелесян 1979 жылы Армян КСР-інің Еңбек сіңірген өнер шебері, ал 1995 жылы Ресей Федерациясының Еңбек сіңірген өнер шебері атағын алды. Оның фильмдері деректі фильм мен көркем фильм арасындағы шекарада орналасқан, Брюс Коннер сияқты авангард режиссерлерінің туындыларын еске түсіреді. Дегенмен, оның туындылары Майя Дереннің жұмысынан айырмашылығы, авангардтың қатаң шеңберіне кірмейді және абсурдты зерттеуге ұмтылмайды. Пелесянның фильмдері «өмірге поэтикалық көзқарас, фильмге ауысқан» деп сипатталады. Ол мұрағаттық кадрларды кеңінен пайдаланды және алғаш рет өзінің ең танымал «Жыл мезгілдері» фильмінде оператор Михаил Вартанов түсірген түпнұсқа кадрларды ғана қолданды. Телефото линзалар көбінесе адамдардың күнделікті істермен айналысқандағы «жасырын камера» түсірілімдерін жасау үшін қолданылады. Пелесянның көптеген фильмдері қысқа, ұзақтығы 6 минуттан 60 минутқа дейін, және диалогсыз болады. Алайда, музыка мен дыбыс эффектілері оның фильмдеріндегі көркемдік тұтастыққа үлкен үлес қосады, визуалды бейнелермен бірдей маңызға ие. Оның дерлік барлық фильмдері қара-ақ түсті түсірілген.
Artavazd Peleshyan (; also Pelechian, Peleshian; born February 22, 1938) is an Armenian director of essay films, a documentarian in the history of film art, a screenwriter, and a film theorist. He is renowned for developing a style of cinematographic perspective known as distance montage, combining perception of depth with oncoming entities, such as running packs of antelope or hordes of humans. Filmmaker Sergei Parajanov has referred to Peleshyan as "one of the few authentic geniuses in the world of cinema". Peleshyan was awarded the title of Merited Artist of the Armenian SSR in 1979, and Merited Artist of the Russian Federation in 1995. His films have been described as being on the border between a documentary and a feature film, somewhat reminiscent of the work of such avant garde filmmakers as Bruce Conner, rather than of conventional documentaries. However, it has been noted that his work, unlike Maya Deren's, is not firmly within the avant garde, and that it does not try to explore the absurd. Peleshyan's films have been summarized as "a poetic view of life transferred onto film." He has made extensive use of archive footage and for the first time used only original footage in his most celebrated film, Seasons of the Year, shot by cinematographer Mikhail Vartanov. Telephoto lenses are often used to get "candid camera" shots of people engaging in mundane tasks. Most of Peleshyan's films are short, ranging from 6 to about 60 minutes long, and feature no dialogue. However, music and sound effects play nearly as important a role in his films as the visual images in contributing towards the artistic whole. Nearly all of his films were shot in black and white.
Шығармалары
Пелесянның ВГИК-те студент кезінде түсірген алғашқы фильмдері бірнеше жүлдеге ие болды. Пелесянның 12 фильмі бар екені белгілі. "Бастапқы (Скизбе)" (1967) – 1917 жылғы Қазан төңкерісі туралы кинематографиялық эссе. Бұл фильмде қолданылатын бірегей визуалды эффекттердің бірі – фильмнің үзінділерін бір кадрда ұстап, содан кейін бір-екі секундқа жылжытып, қайтадан тоқтату арқылы қол жеткізіледі, нәтижесінде дірілдеген визуалды эффект пайда болады. Оның тағы бір маңызды фильмдері – "Біз (Менқ)" (1967), Армения мен оның халқының поэтикалық тарихы, және "Тұрғындар (Обитатели Obitateli)" (1970), жабайы табиғат пен адамдар арасындағы қарым-қатынас туралы ой-толғам. Көптеген сыншылар Артавазд Пелесянның ең маңызды фильмі деп санайтын "Жыл мезгілдері (Тарва yeghanaknere)" (1975) фильмін оператор Михаил Вартанов түсірген. Бұл фильмде адам мен табиғат арасындағы қайшылықтар мен үйлесімділік көрсетілген. Бұл Пелесян мен Вартановтың, Арменияның ең маңызды екі деректі фильмдерін жасаған авторларының соңғы бірлескен жұмысы болды, олар алғаш рет "Күздік пастораль (Ashnanayin hovvergutyun)" (1971) фильмінде бірге жұмыс істеген. Пелесян сонымен қатар 1988 жылы жарық көрген "Менің кином (Моё кино Moyo kino)" кітабы сияқты бірқатар теориялық еңбектердің авторы. Халықаралық кино ортасынан шалқап жатқан елден келген Пелесянның еңбектері бастапқыда әлемдік кино сыншыларының назарына ілінбеді. Кеңес Одағы құлағаннан кейін ол тағы екі қысқаметражды фильм түсірді: "Өмір (Kyanq)" (1993) және "Соңғы (The End)" (1994). Қазір ол Мәскеуде тұрады. Оның соңғы фильмі "Табиғат" 2005-2006 жылдары ZKM | Карлсруэ кино институтында монтаждалып, 2020 жылы көрсетілді.
Peleshyan's early films, made when he was still a student at VGIK, were awarded several prizes. Twelve films by Peleshyan are known to exist. The Beginning ( Skizbe) (1967) is a cinematographical essay about the October Revolution of 1917. One of the unique visual effects used in this film is achieved by holding snippets of film still on a single frame, then advancing only for a second or two before again pausing on another, resulting in a stuttering visual effect. Other important films by him are We ( Menq) (1967), a poetically told history of Armenia and its people, and Inhabitants (Обитатели Obitateli) (1970), a reflection on the relationship between wildlife and humans. Artavazd Peleshian's most significant film is considered, by many critics, to be Seasons of the Year ( Tarva yeghanaknere) (1975), shot by cinematographer Mikhail Vartanov. It is a look at the contradiction and harmony between humans and nature and was the last collaboration between Peleshian and Vartanov, Armenia's two most important documentary auteurs, who first worked together on The Autumn Pastoral ( Ashnanayin hovvergutyun) (1971). Peleshyan is also the author of a range of theoretical works, such as his 1988 book, My Cinema (Моё кино Moyo kino). Being from a country removed from internationally significant cinema circles, Peleshyan's efforts were not initially well recognized by critics of world cinema. Since the fall of the Soviet Union, he has made two more short films, Life ( Kyanq) (1993) and The End (1994). He is now living in Moscow. His most recent film, Nature , was edited at the ZKM | Karlsruhe Film Institute in 2005 2006 and was premiered in 2020.