Кіріспе

Британдық дипломатиялық өкіл сэр Джон Резерфорд Алкок, ККБ (25 мамыр 1809 – 2 қараша 1897) Жапонияда тұрған алғашқы британдық дипломатиялық өкіл болды.

Ерте өмір

Олкок Сент-Джеймс, Миддлсекс қаласында, Лондонға жақын Элинг қаласында тәжірибелі дәрігер Томас Алкок пен оның әйелі Мэридің ұлы болып дүниеге келді. Ол бейбітшілік пен тәртіпті қалпына келтіру жұмысына қатысып, осы арқылы Шанхай консулдығына жол ашты. Алкок өзінің қызметінің маңызды бөлігін Қытайдың орнаған үкіметін бақылауға және Қытайдағы британдық коммерциялық өмірдің маңызды бөлігіне айналған британдық елді мекенді құруға арнады. Бұл оның үйінде шағын шіркеу ұйымдастыруын қамтыды, оны оның қарындасы «елу екі бөлмелі, аулалармен қоршалған, галереялар мен дәліздермен бөлінген зәулім қытай үйі» деп сипаттады. Алкок 1850 және 1860 жылдары Жапонияда Дирк де Граэф ван Полсбрук, Таунсенд Харрис, Макс фон Брандт және Гюстав Дюшен, де Беллькур князі сияқты батыстың дипломаттарымен бірге маңызды саяси роль атқарды. Бұл адамдарды жеке достық байланыстар біріктіргенімен, ұлттық бәсекелестік және жапондықтармен қарым-қатынастағы әртүрліліктер қақтығыс пен антагонизмге әкелді. Дегенмен, алғашқы жылдардағы хаостық және басқарылмайтын жағдайлар оларды ынтымақтасуға мәжбүр етті. Алкок Эдодағы (қазіргі Токио) Таканавадағы Тозен-дзи жерінде екінші британдық өкілдігін ашты, алғашқысы Хиогода (Кобе) сэр Гарри Паркс және вице-консул Франк Джерард Майбергтің (сондай-ақ Фрэнсис Джерард Мижбург және Франс Джерард Мижберг ретінде белгілі, 18 қаңтар 1868 жылы қайтыс болды, Кобеде жерленді) басшылығымен құрылған еді. Ол сол кезде Жапонияда шетелдіктерге қатысты белгілі жапондық наразылық (сонно джой) болғандықтан, шетелдік тұрғындар белгілі бір қауіп-қатерге тап болды. 1860 жылы Алкоктың тумаша аудармашысы өкілдіктің қақпасы алдында өлтірілді, ал келесі жылы Мито ханнан келген рониндер тобы өкілдікке шабуыл жасады, бірақ Алкок пен оның қызметкерлері олардың шабуылын тойтарды. 1860 жылдың қыркүйегінде ол Фудзи тауына көтерілген алғашқы жапондық емес адам болды. 1862 жылдың наурыз айынан 1864 жылдың наурыз айына дейін Алкок Англияда демалыста болды.

Қытайдағы қызмет (1865-69)

Осы оқиғалардан кейін көп ұзамай ол 1862 жылдың наурыз айында Англияға демалысқа оралды, ал Жапонияда полковник Нил оны алмастырды. Алкок 1860 жылы бұдан бұрын Бат орденінің командирі (CB) атанған еді. 1862 жылы ол сол орденнің рыцары (KCB) болды, ал 1863 жылы Оксфорд университетінен құрметті заң ғылымдары докторы дәрежесін алды. 1864 жылы ол Жапонияға қайта оралды, бір жылдан кейін Пекинге ауыстырылды, онда 1869 жылға дейін британ үкіметін өкілдік етті, содан кейін зейнетке шықты.

Кейінгі жылдар

Ол ресми өмірден шыққанмен, белсенділігін сақтап қалды. Бірнеше жыл Корольдік географиялық қоғамның президенті болды және көптеген комиссияларда қызмет етті. 1862 жылы Лондонда өткен Халықаралық көрменің жапон бөлімін сэр Рутерфорд дайындады, соның ішінде өзінің жинағы да болды. Бұл батыстағы жапон өнері тарихындағы маңызды оқиғалардың бірі және сәндік өнердегі ағылшын жапондықтарының, англо-жапондық стильдің қалыптасуының бастапқы күні деп есептеледі. 1882 жылдан 1893 жылға дейін Британдық Солтүстік Борнео чартерлік компаниясының төрағасы болды. Ол екі рет үйленді, алғаш 1841 жылдың мамырында Чарльз Бэконның қызы Генриетта Мэри Бэконға, ол 1853 жылы қайтыс болды, екінші рет (1862 жылдың 8 шілдесінде) Джон Лоудер пастырының жесірі, Виндзор туған Луси Лоудерге. Луси 1899 жылдың 13 наурызында қайтыс болды. Олкок бірнеше еңбектің авторы және Англияда жапон өнеріне қызығушылықты оятқандардың бірі болды. Ол тілді үйренуге тырысып, тіпті оқулық жазды. Оның ең танымал кітабы – "Сёгунның астанасы" [= сёгун], ол 1863 жылы, Микадоның ордасы Киотода болған кезде жарық көрді. Ол 1897 жылдың 2 қарашасында Лондонда қайтыс болды және Сэр Льюис Пеллидің қасында Суррейдегі Мерстхэмдегі Сент-Катрин шіркеуінің маңына жерленді.