Ноль минус десять: Джеймс Бонд және Гонконгтың құпиясы

Кіріспе

1997 жылы жарық көрген Реймонд Бенсонның «Ноль минус он» романы – Джон Гарднер 1996 жылы қызметтен кеткеннен кейін Иан Флемингтің Джеймс Бонд кейіпкерін пайдаланған Реймонд Бенсонның алғашқы романы. Кітап Ұлыбританияда «Hodder & Stoughton» және Америкада «Putnam» баспаларынан шықты. Оқиға Гонконг, Қытай, Ямайка, Англия және Батыс Австралияның бірнеше аймақтарында өрбітеді. Бенсонның романға арналған бастапқы атауы «Гонконг үшін жас емес еді»; ақырында бұл атау романның соңғы тарауына берілді.

Жалғастығы

Реймонд Бенсонның айтуынша, кейіпкерлердің сабақтастығы тұрғысынан, Иан Флеминг Публикациялары (кейін Глидроуз Публикациялары) оған басқа авторлардың туындыларын қабылдау немесе елемеу үшін толық еркіндік берген. Бенсон бұл мәселеге орташа көзқарас танытты. Ол Иан Флемингтің романдарын қатаң канон деп есептесе, Гарднердің романдарын канон ретінде қарастырмады, бірақ олардан кейбір элементтерді қабылдады. Мысалы, Гарднердің «Жеңіс немесе өлім» романында Бонд капитандыққа көтеріледі, ал Бенсонның романдарында Бонд түсіндірмесіз командир шеніне оралады. Гарднердің кейбір тұрақты кейіпкерлері де жоқ, соның ішінде Энн Райли (қараңыз, Q'ute), ол Гарднердің шығармашылық жолының соңында майор Бутройдтан Q бөлімін басқарған; Бенсон майор Бутройдты қайтадан, ешқандай түсіндірмесіз енгізеді. Гарднердің кейбір өзгерістері сақталған – мысалы, Бенсонның Бонды Гарднердің «Арнайы қызметтер үшін» (1982) романынан бастау алған Берлингтон Аркадының Х. Симмонс темекісін шегу әдеті жалғасады. Сонымен қатар, Фредерика фон Грюссе («Гүл жіберме», / SeaFire), Харриет Хорнер («Scorpius») және Эзи Сент-Джон («Өлім мәңгі») атты Бонд қыздары да есімдері аталады. Бенсонның басқа романдары да Гарднердің туындыларының кейбір элементтерін сақтайды, бірақ одан көп нәрсені елемейді. Фильмдердің кейбір элементтері де Бенсонның романдарына көшіп келді. Мысалы, М – сэр Майлз Мессерви емес, ал «Алтын көз» (1995) фильмінде алғаш таныстырылған әйел М, алайда Гарднер да осы кейіпкерді сол фильмнің романында енгізіп, соңғы романы «СОЛД» (1996) арқылы сақтап қалған. Бонд өзінің сенімді Walther PPK таңбалы тапаншасын қайта қолдануға көшеді, ол басқа тапаншаларға (әсіресе Гарднердің кейінгі романдарынан ASP) ауысқанын, бірақ оны қайта қолдану уақыты келгенін мәлімдейді. «Нөл минус он» романының жалғасы, «Ертең ешқашан өлмейді» фильмінің романында Бонд Walther P99 таңбалы тапаншаға ауысады, ол Бенсонның романдары бойынша Бондтың негізгі қаруы болып қала береді. Бенсонның кейінгі романдары фильмдерден кейіпкерлерді өз әңгімесіне енгізуге тырысады. Мысалы, «Өлімнің фактілері» романында адмирал Харгривс бір кеште болады.

According to Raymond Benson, as far as character continuity was concerned, he had been given free lease by Ian Fleming Publications (then Glidrose Publications) to follow or ignore other continuation authors as he saw fit. Benson took a middle of the road approach to this. While Benson treats Ian Fleming's novels as strictly canon, Gardner's novels are not, though there are some aspects that he adopts. For instance, in Gardner's Win, Lose or Die Bond is promoted to Captain, but Benson's novels have Bond holding the rank of Commander again with no explanation. Some of Gardner's original recurring characters are also not present, including Ann Reilly (aka Q'ute), who, by the end of Gardner's era, had taken over Q Branch from Major Boothroyd; Benson features Major Boothroyd, again, with no explanation. Some of Gardner's changes do remain—for instance, Benson's Bond continues to smoke cigarettes from H. Simmons of Burlington Arcade, which dates from Gardner's For Special Services (1982). Additionally, the Bond girls Fredericka von Grüsse (Never Send Flowers / SeaFire), Harriet Horner (Scorpius), and Easy St. John (Death is Forever) are all mentioned. Benson's other novels also retain aspects of Gardner's series, though there is just as much that he ignores. Some elements of the films also carry over into Benson's novels. M, for instance, is not Sir Miles Messervy, but the female M who was first introduced in the film GoldenEye (1995), although Gardner also introduced this character in his novelisation of that film and retained the character through his final novel COLD (1996). Bond also reverts to using his trusty Walther PPK, claiming he had switched to other guns (notably the ASP in Gardner's later novels), but felt that it was time he used it again. The follow up to Zero Minus Ten, the novelization to Tomorrow Never Dies, has Bond switching to the Walther P99, which remains Bond's main weapon throughout Benson's novels. Later novels by Benson also attempt to insert some of the characters from the films into his story. In The Facts of Death, for instance, Admiral Hargreaves is present at a party.

Сюжеттің қысқаша мазмұны

Гонконгтың британдықтардан Қытай Халық Республикасына тәуелсіздігін беруге дайындалып тұрған кезде, Бондқа он күннің ішінде террористік шабуылдарды тергеп шығу тапсырылады, олар нәзік тапсыру рәсімін бұзып, кең ауқымды соғысқа әкелуі мүмкін. Сонымен қатар, Австралияның шөл даласында ядролық бомба сынақтан өткізіледі. Гонконгта Бонд британдық кеме тасымалдау магнаты Гай Таккерейді Макаодағы казинодағы маджонг ойынында алдағанын байқайды. Кейін, алдаушыны өзі алдап, Таккерейден ірі сомада ақша жеңгеннен кейін, Бонд баспасөз конференциясына қатысады, онда Таккерей өзінің EurAsia Enterprises компаниясын қытайлықтарға сататынын жариялайды. Бірақ көпшілікке бұл туралы айтылмайды: егер британдықтар Гонконгты жоғалтса, компанияның меншігі Ли Вэй Тамның ұрпақтарына тиесілі болатын ұзақ уақыттан бері ұмытылған заңдық құжаттың болуына байланысты. Ұрпақтары Қытайды тастап кеткеніне сенгендіктен, генерал Вонг Қытай үкіметі атынан құжатты талап етеді және Таккерейді қуып шығады. Жарияланғаннан кейін Таккерейді белгісіз кісі өлтіруші орнатып қойған бомбалы машинаның жарылысынан қаза табады. Бұл EurAsia директорлар кеңесінің барлық мүшелерінің және бірнеше қызметкерлердің өмірін құрбан еткен бірнеше кісі өлтірудің соңғысы болып табылады. Гонконгтағы Т. Ю. Ву арқылы Бонд сонымен қатар Ли Сю Наньды, Dragon Wing қоғамының Триада басшысы және Ли Вэй Тамның заңды мұрагері ретінде тергейді. Лидің Триада басшысы екендігі құпия сақталуы керек, бірақ Бонд үй шаруашылығы қызметкері Сунни Пэйді іске тартқаннан кейін, 007 оны құпиялылық сертін бұзғаны үшін Триадалардан қорғауға мәжбүр болады. Ол ақыры тұтқындалған кезде, Бонд Гуанчжоуға барып, 1997 жылдың 1 шілдесінде түнгі сағат 00:00-де Ли Сю Наньға EurAsia Enterprises компаниясының меншігін беретін ұзақ уақыттан бері ұмытылған құжатты генерал Вонгтан алуға келіседі. Лидің байланыстары арқылы Бонд сәтті саяхаттап, Англиядан келген адвокат ретінде Гуанчжоудағы генерал Вонгпен кездеседі. Бондтың жасырындығы кейін ашылып, Бондты соңынан ерген Т. Ю. Ву жазаланады. Бонд досының өлімі үшін генерал Вонгты өлтіріп, құжатты ұрлап, Ли Сю Наньға тапсырып, Сунни Пэйді құтқарады. Ли Сю Нань Бондқа қарызы болғандықтан, Бонд Лидің байланыстарын пайдаланып Австралияға барып, EurAsia Enterprises компаниясын тергеп, оның ядролық жарылыспен байланысын анықтауға тырысады. Таккерейдің тірі екені белгілі болады. Ол Австралияда есептелмеген уранды қазып, өзінің ядролық бомбасын жасап жатыр, оны Гонконгқа тапсыру рәсімі кезінде жарылуға ниеттенген, өйткені ол отбасы мұрасын жоғалтқанды өшпенділікпен қабылдады. Гонконгқа оралған Бонд, Ли Сю Нань және Корольдік теңіз күштерінің капитаны Таккерейдің ядролық бомбасын тауып, оны залалсыздандырады. Бұл шайқаста Ли Сю Нань және Таккерей қаза табады, ол Бондтың қолынан гавань суларында батып кетеді.

As the transfer of sovereignty over Hong Kong from the British to the People's Republic of China nears, Bond is given ten days to investigate a series of terrorist attacks that could disrupt the fragile handover and cause the breakout of a large scale war. Simultaneously a nuclear bomb is test detonated in the Australian outback. In Hong Kong, Bond suspects a British shipping magnate, Guy Thackeray, who he catches cheating at mahjong at a casino in Macau. Later, after cheating the cheater and winning a large sum of Thackeray's money, Bond attends a press conference where Thackeray announces that he is selling his company, EurAsia Enterprises, to the Chinese; not disclosed to the public is that this is due to a long forgotten legal document that grants the descendants of Li Wei Tam ownership of the company if the British were to ever lose control of Hong Kong. Because the descendants were believed to have abandoned China, General Wong claims the document on behalf of the Chinese government and forces Thackeray out. Immediately following the announcement, Thackeray is killed by a car bomb planted by an unknown assassin, the latest of a series of assassinations that claimed the lives of the entire EurAsia board of directors, as well as several employees. Through his Hong Kong contact, T. Y. Woo, Bond also investigates Li Xu Nan, the Triad head of the Dragon Wing society and the rightful descendant of Li Wei Tam. Li's identity as the Triad head is supposed to be a secret, though after Bond involves a hostess, Sunni Pei, 007 is forced to protect her from the Triads for breaking an oath of secrecy. When she is finally captured, Bond makes a deal, off the record, to go to Guangzhou and retrieve the long forgotten document from General Wong that will give Li Xu Nan ownership of EurAsia Enterprises upon the handover at midnight on 1 July 1997. Through Li's contacts, Bond successfully travels and meets General Wong in Guangzhou under the guise of a solicitor from England. Bond's cover is later blown and T. Y. Woo, who followed Bond, is executed. Bond avenges his friend's death by killing General Wong, stealing the document, which he hand delivers to Li Xu Nan, and rescuing Sunni Pei. With Li Xu Nan in Bond's debt, Bond uses Li's contacts to go to Australia to investigate EurAsia Enterprises and find a link between it and the nuclear blast. As it turns out Thackeray is very much alive and has been mining unreported uranium in Australia to make his own nuclear bomb, which he plans to detonate in Hong Kong at the moment the handover takes place in retaliation for the loss of his family's legacy. Returning to Hong Kong, Bond, Li Xu Nan, and a Royal Navy captain track down Thackeray's nuclear bomb and defuse it. The battle claims the lives of Li Xu Nan as well as Thackeray, who is drowned by Bond in the harbour.

Негізгі кейіпкерлер

Джеймс Бонд – Гонконгтағы көптеген террористик шабуылдарды тергеу үшін жіберілген британдық құпия қызметінің агенты, Гонконгтың егемендігі британдықтардан Қытай Халық Республикасына берілуі жақындаған кезде. М – Сэр Майлз Мессервидің ізбасары және британдық құпия қызметінің басшысы, ол Бонды Гонконгтағы бірқатар террористик шабуылдарды тергеуге жібереді, олар нәзік тапсыру процесін бұзуы және кең ауқымды соғыстың басталуына әкелуі мүмкін. Гай Тэкеррей – британдық кеме тасымалының магнаты, оның EurAsia Enterprises компаниясы 1997 жылдың 1 шілдесінде тапсырылған кезде одан алынады. Жаза ретінде Тэкеррей өз компаниясын Гонконгта ядролық бомба жасау, сынақтан өткізу және жарытуға тырысу үшін пайдаланады, осылайша оны адамдар тұруға жарамсыз етеді. Генерал Вонг – Қытай Халық Республикасының генералы. Коммунистік партияның мүшесі болғанымен, ол жемқор және ашкөз басшы, ол EurAsia Enterprises компаниясын Қытай үшін ғана емес, өзі үшін де иеленуге тырысады. Ли Сюй Нань – Аждаһа қанаты үштігінің басшысы. Ол Ли Вэй Тамның заңды ұрпағы және 1997 жылдың 1 шілдесінде тапсырылған кезде EurAsia Enterprises компаниясының мұрагері. Сунни Пэй – Аждаһа қанаты үштігінің "Көк шам" (қатысушы емес мүшесі), ол Ли Сюй Наньды клубта Бондқа таныстырып, оның кім екенін жариялап, көрінеу сатқандай көрінеді. Кейіннен Бонд Ли Сюй Нань оған өлім жазасын бергеннен кейін оны қорғауға міндетті екенін сезінеді. Т. Ю. Ву – Гонконгтағы британдық құпия қызметі станциясында жұмыс істейді, ол Бондтың келгенімен кездеседі. Кейін ол Бондты Макаодағы казинода маджонг ойынына шақырады, сонда Бонд Гай Тэкерреймен таныса алады.

Қызықты деректер

Роман басталған кезде Бонд Ямайкада жаңадан сатып алған мүлігінде, оны "Шамелади" деп атап, орналасқан. Бұл мүлік бұрын "танымал британдық журналисі мен жазушысына" тиесілі болған. Шын мәнінде, автор – Иан Флеминг, ал мүлік – Голдней, Флеминг 1964 жылы қайтыс болғанға дейін барлық Джеймс Бонд романдарын осы жерде жазған. 1952 жылы Флемингтің әйелі Энн Ротермир Голдней үшін "Шамелади" деген атауды ұсынған. "Шамелади" – мимоза пудика өсімдігінің тағы бір аты.