Кіріспе
Ылғалдылықты арттыратын құрылғы. Ылғалдатқыш – бұл үй шаруашылығы техникасы немесе жабық кеңістіктегі ауаның ылғалдылығын арттыруға арналған құрылғы. Ол қоршаған ауаға су тамшыларын немесе буды шығару арқылы ылғалдылықты арттырады. Үйде, әдетте, бір бөлмені ылғалдандыру үшін пайдалану нүктесіндегі ылғалдатқыштар қолданылады, ал үйдің HVAC жүйесіне қосылатын үйлік немесе пештік ылғалдатқыштар бүкіл үйге ылғалдылық береді. Медициналық желдеткіштерге көбінесе пациенттердің жайлылығын арттыру үшін ылғалдатқыш қосылады. Ірі ылғалдатқыштар коммерциялық, мекемелік немесе өндірістік аймақтарда, көбінесе ірі HVAC жүйесінің бір бөлігі ретінде қолданылады.
A humidifier is a household appliance or device designed to increase the moisture level in the air within a room or an enclosed space. It achieves this by emitting water droplets or steam into the surrounding air, thereby raising the humidity. In the home, point of use humidifiers are commonly used to humidify a single room, while whole house or furnace humidifiers, which connect to a home's HVAC system, provide humidity to the entire house. Medical ventilators often include humidifiers for increased patient comfort. Large humidifiers are used in commercial, institutional, or industrial contexts, often as part of a larger HVAC system.
Кішігірім үйлердің ылғалдылығының алдын алу
Төмен ылғалдылық ыстық, құрғақ шөлді климатта немесе жасанды түрде жылытылатын жабық кеңістіктерде кездесуі мүмкін. Қыс айларында, әсіресе суық ауа жабық ортада қыздырылғанда, ылғалдылық 10–20% дейін төмендеуі мүмкін. Көптеген үйлер үшін 30–50% аралығындағы салыстырмалы ылғалдылық ұсынылады.
Денсаулық сақтау
Дерматиттің алдын алу: Төмен ылғалдылық денсаулыққа зиян келтіруі мүмкін және атопиялық дерматит, сондай-ақ себореологиялық дерматит тудыруы мүмкін. Шаш түсіп кетуді басқару: Себореологиялық дерматиті бар науқастарда көбінесе жеңіл қызыл түс, қабыршақты тері зақымдары және кейбір жағдайларда шаш түсіп кету кездеседі. Құрғақ шырышты қабықтар мен жөтелдің алдын алу: Мұрын мен жұтқыншақтың шырышты қабықтары сияқты шырышты қабықтардың кебуі салдарынан ұйықтағанда қоқыс пайда болуы мүмкін, сондай-ақ тыныс алуда қиындықтар тудыруы мүмкін. Құрғақ көз синдромының алдын алу. Сезімдік температураны жақсарту: Жылу индексі мен ылғалдылық индексі +27 °C (81 °F) жоғары температурада ылғалдылықтың әсерін өлшейді. Ылғалды ауа райында ауа қаттырақ ыстық сезіледі, себебі теріден аз мөлшерде тер буланады.
Материал үшін жақсартылған климат
Төмен ылғалдылық ағаш жиһазға әсер етіп, оның қысылуына, буындардың босауына немесе бөліктерінің жарылуына себеп болуы мүмкін. Кітаптар, қағаздар және өнер туындылары өте төмен ылғалдылықта қысқарып немесе бұрмалануы мүмкін, сондай-ақ олар шағылысуға бейім болады. Бұған қоса, төмен ылғалдылық жағдайында статикалық электр қуаты проблема тудыруы мүмкін, жартылай өткізгіш құрылғыларды бүлдіріп, маталарға статикалық заряд түсіріп, шаң мен ұсақ бөлшектердің электрленген беттерге жабысуын қиындатады.
Ылғалдандырғышты шамадан тыс пайдаланудың теріс әсері
Үй ішіндегі салыстырмалы ылғалдылық 51% төмен болғанда, маса мен аллергендердің деңгейі айтарлықтай төмендейді. Ылғалдандырғыштың артық пайдаланылуы салыстырмалы ылғалдылықты қалыптан тыс деңгейге көтеріп, шаң масалары мен саңырауқұлақтың өсуіне жағдай жасайды, сондай-ақ гиперсезімталдық пневмонитіне (ылғалдандырғыш өкпесіне) әкелуі мүмкін. Ылғалдылықты автоматты түрде бақылау және реттеу үшін дұрыс орнатылған және орналасқан гигростат қолданылуы керек, немесе жақсы хабардар және жауапкершілігі жоғары оператор ылғалдылықтың дұрыс деңгейін үнемі тексеруі тиіс. 50% төмен ылғалдылық құрылыс материалдарында судың конденсациялануын болдырмайды. Американдық Жылыту, Жылдамдету және Ауа кондициялау инженерлерінің қоғамы (ASHRAE) деректер орталықтарында 45–55% RH диапазонын ұсынған, бұл IT жабдықтарына зиян келтіретін ұшқындардың пайда болуын болдырмау үшін жасалған. Ылғалдандырғыштар жартылай өткізгіштерді өндірушілерде және ауруханалардың операциялық бөлмелерінде де қолданылады. Принтерлер мен қағаз өндірушілер ыдырау мен қағаздың бүкілуіне жол бермеу үшін ылғалдандырғыштарды пайдаланады. Ыстық температураның салдарынан болатын құрғақшылықтан азық-түлік тазалығын сақтау үшін салқын қоймаларда ылғалдандырғыштар қажет. Көркемсурет музейлері, әсіресе көрме залдарында, қыста келушілердің жайлылығы үшін жылытудан туындаған құрғақшылыққа қарсы күресу үшін сезімтал өнер туындыларын қорғау үшін ылғалдандырғыштарды қолданады.
Табиғи ылғалдандырғыштар
Табиғи ылғалдандырғыштарға деминералдау сүзгісі қажет емес немесе қолданылмайды, себебі су ақырындап буланып, минералдық тұзды ыдыстың түбінде қалдырады. Дегенмен, табиғи ылғалдандырғыштар су бетінің ауданы үлкен болса да, ылғалдылықты өте баяу арттырады.
Ортақ көздер
Адамның су жоғалтуы, тыныс алу және терлеу сияқты көзге көрінбейтін су жоғалту орташа есеппен 0,75 л/күнге жетеді. Дегенмен, көптеген адамдар күнінің көп бөлігін үйде өткізбейді. Үй өсімдіктерін табиғи ылғалдандырғыш ретінде пайдалануға болады, әсіресе оларды матадан жасалған гүлшоқтарға отырғызса, себебі олар транспирация арқылы суды ауаға шығарады. Сонымен қатар, топырақтағы бактериялар мен көкжасылдың (саңырауқұлақтың) шамадан тыс өсуіне немесе ауаға таралуына жол бермеу қажет. Үй өсімдіктерінде шиаридтердің (мысалы, шырыңқайлардың) пайда болуы тым көп су шашыратылғанын көрсетеді. Киімді кептіру ауаның ылғалдылығын арттырады.
Үйге дайындалған
Ылғалдандырғыштардың бір түрі тек резервуар мен фитильді пайдаланады. Кейде "табиғи ылғалдандырғыш" деп аталатын мұндай құрылғылар көбінесе коммерциялық емес, аз шығынмен немесе тіпті ақысыз жинастырылатын қарапайым құралдар болып табылады. Табиғи ылғалдандырғыштың бір түрі – іші жартылай сумен толтырылған, үстіне сүлгі жабылған тот баспайтын болаттан жасалған ыдыс. Сүлгіні ыдыстың ортасына батыру үшін су өткізбейтін салмақ қолданылады. Су капиллярлық күш арқылы сүлгі бойымен таралатындықтан және сүлгінің беті булану үшін жеткілікті болғандықтан желдеткішке мұқтаждық жоқ. Тот баспайтын болаттан жасалған ыдысты әдеттегі ылғалдандырғыштардың су резервуарларына қарағанда тазалау өте оңай. Күнделікті немесе екі күнде бір рет сүлгіні ауыстыру және оны уақыт-уақытпен жуу арқасында көң мен бактериялардың пайда болуын бақылауға болады.
Буландырушы ылғалдандырғыштар
"Буландырушы", "салқын ылғал" немесе "фитильді ылғалдандырғыш" үш негізгі бөліктен тұрады: резервуар, фитиль және желдеткіш. Фитиль – су қоймасынан суды сіңіріп алып, оның булануы үшін үлкен беттік аудан қамтамасыз ететін кеуекті материалдан жасалған. Желдеткіш фитильге жақын орналасқан және судың булануын жеделдету үшін ылғал фитильге ауа соғады. Фитильден булану салыстырмалы ылғалдылыққа байланысты. Төмен ылғалдылықтағы бөлмеде булану жылдамдығы жоғары ылғалдылықтағы бөлмеге қарағанда жоғары болады. Сондықтан, бұл типтегі ылғалдандырғыш өзін-өзі ішінара реттейді; бөлменің ылғалдылығы артқан сайын, су буы шығыны табиғи түрде азаяды. Егер фитильдер толтырулар арасында толығымен кептірілмесе, оларға көңбек пайда болады және уақыт өте келе минералдық тұнбалармен толады. Оларды үнемі шаю немесе ауыстыру қажет; әйтпесе, ауа олар арқылы өте алмайды, ылғалдандырғыш орналасқан жерді ылғалдандыру тоқтайды және резервуардағы су деңгейі өзгермейді. Буландырушы ылғалдандырғыштар буландырушы салқындатқыштар сияқты жұмыс істейді.
Импеллерлік ылғалдандырғыштар
Импеллерлік ылғалдандырғыштар (салқын бу ылғалдандырғышының бір түрі) әдетте басқа түрлерінен шулырақ болады. Олар айналмалы дискіні пайдаланып суды диффузорға шашыратады, ол суды майда тамшыларға бөліп ауаға таратуға мүмкіндік береді. Су қоры таза болуы керек, әйтпесе бактериялар мен саңырауқұлақтар ауамен таралу қаупі бар.
Ультрадыбыстық ылғалдандырғыштар
Ультрадыбыстық ылғалдандырғыш ультрадыбыстық жиілікпен тербелетін керамикалық мембрананы пайдаланады, бұл суық тұман түрінде ылғалдандырғыштан үнсіз шығатын су тамшыларын жасайды. Әдетте тұманды кішкентай желдеткіш шығарады, ал кейбір өте кішкентай модельдерде желдеткіштер жоқ. Желдеткішсіз модельдер негізінен жеке пайдалануға арналған. Ультрадыбыстық ылғалдандырғыштар су қабатында жоғары жиілікті (1-2 МГц) механикалық тербеліс жасау үшін пьезоэлектрлік түрлендіргішті пайдаланады. Бұл шамамен бір микрон диаметрлі тамшылардан тұратын өте ұсақ тұманды құрайды, ол ауа ағынына тез буланады. Суды қайнататын ылғалдандырғыштардан айырмашылығы, бұл су тамшыларында резервуардағы кез келген қоспалар, соның ішінде қатты судан алынған минералдар болады (содан кейін жақын жердегі заттар мен жиһаздардағы жабысқақ ақ ұнтақтарды алып тастау қиын). Тұрақталған резервуарда өсіп жатқан патогендер де ауаға таралады. Бактериялық ластанудың ауаға таралуын болдырмау үшін ультрадыбыстық ылғалдандырғыштарды үнемі тазалап отыру керек. Минералдар мен басқа да заттардың мөлшерін дистилляцияланған суды пайдалану арқылы едәуір азайтуға болады. Арнайы бір рет қолданылатын минералсыздандыру картридждері ауадағы материалдың мөлшерін азайта алады, бірақ EPA ескертеді, "бұл құрылғылардың минералдарды жою қабілеті кеңінен өзгеруі мүмкін". Шымды ылғалдандырғыштар минералды қалдықтарды шымға сіңіріп ұстайды; буландырушы типтер минералдарды жылыту элементінде немесе оның айналасында жинауға бейім және жиналуын бақылау үшін сірке немесе лимон қышқылымен үнемі тазалауды қажет етеді.
Танкілер
Су көбінесе белгілі бір уақыт аралығында қолмен толтыру арқылы жабдықталады.
Жоғарғы толтыру
Жоғарғы жағынан толтырылатын бакшаның жоғарғы бөлігінде тесік болады, ол бакшаны күнделікті толтыруды жеңілдетеді.
Төменгі толтыру
Төменнен толтырылатын ылғалдандырғыштарда су бактары алынып тасталады, көбінесе алмастырылатын деминерализациялық сүзгімен жабдықталады. Бак қақпағы мен сүзгі де көбінесе әмбебап болып келеді, яғни оларды көптеген бак қақпақты ылғалдандырғыштар арасында қолдануға болады. Бак қақпағына негіделген ылғалдандырғыштарды толтыру жоғарыдан толтырылатын бактарға қарағанда қиын, себебі деминерализациялық сүзгіні күнделікті бұрап ашу және қайта бұрап бекіту қажет. Сонымен қатар, бактан тамған су тамшылары гигрометрге тиіп, оны абайсызда қолданса дұрыс жұмыс істеуіне кедерілтеу тудыруы мүмкін.
Тазаланатын
Ультрадыбыстық толқынды тұмандатқыштар уақыт өте келе минералдық шөгінділерді жинақтап алады, тіпті сүзгілер қолданылса да, шөгіндінің қалыптасуын бақылау үшін сірке су немесе лимон қышқылымен тазалау қажет. Негізгі бөліктері алынып орналастырылатын ылғалдатқыштардағы тұмандатқыштан шөгіндіні алып тастау оңай. Басқа модельдерді бұрап ашу қажет. Кейбір модельдерге ай сайын техникалық қызмет көрсету қажет, ал басқалары жылдар бойы қызмет көрсетусіз жұмыс істей береді.
Белсенділенген көмір сүзгісі
Кейбір ылғалдандырғыштарда ластағыштарды азайту үшін белсенді көмір сүзгісі болады.
Деминерализациялық сүзгі
Минералды шөгінділер бар ылғал жиһазға және компьютер мониторлары, телевизорлар сияқты статикалық заттарға жиналады. Жылыту элементтері бар көптеген модельдерге жүйеге түсетін минералдар мөлшерін азайту үшін алмастырылатын деминерализациялық сүзгілер (картридждер немесе пластикалық көбік, резервуардағы жылытқышқа жақын мата) қоса беріледі. Мұндай сүзгілердің бағасы бір картриджге немесе пластикалық көбік немесе мата сүзгілерінің 10 даналық жинағына 10-15 доллар шамасында болады. Егер ылғалдандырғыш жиі қолданылса, картридждер 6 айға, ал пластикалық көбік/мата сүзгілер бір айға жетеді. Картридждерді көптеген ылғалдандырғыштарда қолдануға болады, бірақ кейбір модельдерде арнайы формат болуы мүмкін. Кейбір ылғалдандырғыштар (мысалы, суық бу ылғалдандырғыштардың кейбір түрлері) мүлдем сүзгілермен келмейді. Суды жеткізе алмайтын бітелген сүзгілерді ауыстыру қажет, бұл заманауи ылғалдандырғыштарда "су жоқ" белгісімен/ескерту сигналы арқылы көрсетіледі. Сүзгі бітелгенін анықтау үшін оны шайқап көруге болады. Егер оның ішіндегісі (ылғал болса да) қозғалмаса, онда жеткілікті су өте қоймауы мүмкін.
Жылыту элементі
Булы ылғалдандырғыштар немесе жылы бу ылғалдандырғыштар жылыту элементімен жабдықталған. Буға дәрілік ингалятор қосып, жөтелді басуға көмектеседі. Буландырғыштар салқын бу ылғалдандырғыштарға қарағанда пайдалы болуы мүмкін, себебі бу резервуардағы тұнған судан минералды қоспалар мен микроорганизмдерді тарату ықтималдығы төмен. Дегенмен, суды қайнату үшін басқа тәсілдерге қарағанда едәуір көп энергия керек. Дұрыс емес жасалған ылғалдандырғыштардағы жылу көзі қатты қызып, құрылғының еруіне, ағып кетуіне және өртке себеп болуы мүмкін.
Ультрафиолеттік бактерияларды жоюшы сәулелендіру (UVGI)
Кейбір ылғалдандырғыштарда ультракүлгін сәулемен микроорганизмдерді жою (UVGI) мүмкіндігі қарастырылған.
Су иондаушы
Кейбір ылғалдандырғыштарда ендірілген су иондағышы болады.
Сақтау
Тұтынушы электроникасын ашу үшін көбінесе Torx бұрандасы қажет болады. Орталықтан қанатты желдеткіші бар ылғалдатқыштарда, мысалы, сірке сумен тиімді түрде кетірілмейтін ластану салдарынан шу пайда болуы мүмкін. Дегенмен, желдеткішті ауыстыруға болады, ал ылғалдатқышты ажыратып, одан желдеткіштің моделі мен техникалық сипаттамаларын анықтауға болады.
Қалқымалы құрылғылар
Қалқымалы ауа пеші бар ғимараттарда пешке ылғалдатқыш орнатылуы мүмкін. Олар ағаштан жасалған заттарды, антиквариаттарды және тым құрғақ ауадан зақымдануға осал жиһазды қорғауға да көмектеседі. Суық айларда ылғалдылықтың артуына байланысты, бөлмедегілер төмен температурада да жылы сезінетіндіктен, шамалы энергия үнемдеуге мүмкіндік береді. Айналмалы ылғалдатқыштар жылытылған және салқындатылған ауаның қайтару түтікшелері арасына қосылады, осы түтікшелер арасындағы қысымның айырмашылығы қыздырылған ауаны ылғалдатқыш арқылы айналдырып, пешке қайтаруға мүмкіндік береді. Егер кондиционер қолданылса, жаз айларында кез келген ылғалдатқышты өшіру қажет; кондиционерлер үй ішіндегі ылғалдылықты азайтуға көмектеседі, ал ылғалдатқыштың жұмыс істеуін жалғастыру энергияны көп мөлшерде ысырапқа салуға әкеледі.
Өнертабыс
1962 жылғы 27 шілдеде Реймонд Бэнкс бөлме ылғалдандырғышына патент алу үшін өтініш берді. Патент 1964 жылғы 3 қарашада өнертапқышқа берілді және бастапқыда Walton Labs, Inc. компаниясына берілді.
Қосымша түрлері
Өсімдіктер мен үйлерді ылғалдандырудың көптеген түрлері бар, олар сіздің үйіңіздің ылғалдылығын қажетті деңгейде сақтауға көмектеседі. Басқа да түрлеріне айналып өтусіз ағын (желдеткішпен күшейтілген), бумен, импеллерлік немесе центробектік атомизаторлық және құбырдың астына орналастырылатын конструкциялар жатады.
Қиындықтар
АҚШ ЭҚА денсаулыққа қауіптер туралы толық ақпаратты, сондай-ақ ұсынылатын күтім шараларын ұсынады. Бұл шаң әдетте жиһазға тұнады және CRT мониторлар сияқты статикалық электр энергиясын тудыратын құрылғыларға тартылады. Ақ шаңның пайда болуын болдырмау үшін дистилляцияланған суды қолдануға немесе ультрадыбыстық ылғалдатқыштарда минералдау сүзгісін орнатуға болады. "Табиғи", "артезиандық" немесе "көктемдік" деп жазылған бөтелкедегі суде бастапқы минералды құрамы сақталуы мүмкін. ЭҚА мәліметінше, ультрадыбыстық және желдеткішті ылғалдатқыштар ең көп минералды шөгінділерді және микроорганизмдерді таратуға бейім, ал булану және бу ылғалдатқыштар микроорганизмдердің өсуіне жағдай жасайды, бірақ оларды әдетте ауаға аз мөлшерде шығарады.