Кіріспе

1987 жылы шыққан Сюзанна Веганың "Tom's Diner" әні американдық әнші және ән авторы Сюзанна Вега жазған. 1981 жылдың 18 қарашасында жазылған бұл ән алғаш рет 1984 жылғы қаңтарда шыққан Fast Folk Musical Magazine журналында жарияланды. Бастапқыда оның екінші студиялық альбомы "Solitude Standing" (1987) құрамына енген, ал 1987 жылы "Luka" синглінің табысынан кейін Еуропада жеке сингл ретінде шығарылды. Кейіннен 1990 жылы британдық DNA тобының ремиксіне негіз болды, ол Австрия, Германия, Грекия және Швейцарияда бірінші орынға шықты. Ән MP3 форматы дамытылған кезде түрлі цифрлық сығу схемаларын сынау үшін пайдаланылғандығымен белгілі, соның арқасында Вега "MP3 анасы" деген аталымға ие болды. Бұл ән Бродвей мен Батыс 112-ші көшенің солтүстік-шығыс бұрышында орналасқан 20-шы ғасырдың ортасындағы кафеге арналған. Әнші және ән авторы Сюзанна Вега 1980 жылдардың басында жақын орналасқан Барнард колледжінің студенті кезінде осы кафеге жиі баратын. Кейіннен бұл кафе 1990 жылдардағы танымал "Seinfeld" телесериалындағы Monk's Café сыртқы түсірілімдеріне орын ретінде танымал болды. Әннің мәтініндегі деректер Веганың оны қандай күні жазғанын анықтауға көмектеседі. Вега әнді 1982 жылы жазғанын айтса, Брайан Роуз оны 1981 жылдың ортасы мен 1982 жылдың ортасы аралығында жазғанын мәлімдеді. Әннің сөзі жаңбырлы бір таңда, кафеде отырып, газеттен "ішімдік ішіп жүргенде қайтыс болған актер туралы хабар" оқып, содан кейін "гороскопқа қарап, қызықты жаңалықтарды іздеген" сәт туралы айтады. 1981 және 1982 жылдары Нью-Йорктегі тек екі газет комикстерді немесе "қызықты жаңалықтарды" жарияласа, ал тек біреуі, "New York Post" газеті, Оскармен марапатталған актер Уильям Холденнің қайтысы туралы хабарды бірінші бетке шығарды, оның денесі 1981 жылдың 16 қарашасында, дүйсенбі күні табылған. 2008 жылы "The New York Times" газетіне жазған мақаласында Вега Холденнің өлімі туралы оқығанын және осы оқиға әннің бір шумағына шабыттандырғанын растады.

Музыка және әндер

Вега "Томның кешкі асханасын" дауыс пен жеке фортепианоға арналған туынды ретінде жоспарлаған. Оның "Solitude Standing" альбомында осы әннің екі нұсқасы бар; альбом а капелла нұсқасымен басталады және гитарамен сүйемелдеуде клавиатурада ойналған инструменталды нұсқамен аяқталады. 2006 жылғы Бейсболдың Бас лигасындағы маусымда "Синсинати Редс" командасының ойыншысы Райан Фриль бұл әнді соққыға шығар алдында пайдаланды.

"MP3 анасы"

"Tom's Diner" әні зерттеуші Карльхенц Бранденбург MP3 аудио сығыстыру схемасын әзірлеуде эталон ретінде пайдаланды. Ол былай деп еске алады: "Мен сығысу алгоритмін жақсартуға дайын болдым, дәліздің бір шетінде радиода "Томның асханасы" әні тартылып жатты. Мен қатты әсерлендім. Бұл жылы а капелла дауысын сығымдау өте қиын екенін түсіндім". 2009 жылы швед SVT телеарнасының осы ән тарихы туралы түсірген деректі фильмінде Бранденбург: "Мен докторлық диссертациямды аяқтаған кезде, бір хай-фай журналында оқып қалдым, олар осы әнді динамиктерді сынау үшін қолданған екен. Мен: "Жарайды, осы ән дыбыс жүйемізге, MP3-ке қалай әсер етеді көрейік" дедім. Нәтижесінде, басқа да дыбыстар жақсы естілетін биттік жылдамдықта Сюзанна Веганың дауысы жағымсыз естілді". Бранденбург осы әнді сынақтар үшін пайдаланды, схеманы жақсарта отырып, оны қайта-қайта тыңдап, Веганың дауысының нәзіктігіне зиян келтірмейтініне көз жеткізді. MP3 сығысу форматы "Tom's Diner" әнін ойнау үшін арнайы реттелмеген (кодек дизайнына көп жылдар бойы сын тұрғысынан қарастырылған материалдар жиынтығы қатысты), бірақ аудио инженерлері арасында осы оқиға Вегаға "MP3 анасы" деген бейресми лақап атты берді.

Өмірбаян

1990 жылы екі британдық жазба продюсері DNA деген атпен "Tom's Diner" әнін ремикстеп, Веганың вокалын Soul II Soul ("Keep On Movin'") әнінен алынған би ритміне қосты, оның қарапайым, спонтанды соңғы бөлігін – "Do do do uh, do da do uh" – әннің негізгі тармағына айналдырды. Сол кезде әннің барлығын семплерге сыйғызу мүмкін болмағандықтан, олар кештер мен демалыс күндерін Веганың вокалын ұсақ-ұсақ бөліктерге бөліп өткізді. Ал ДНК, өздерінің нақты кім екендерін жасыра отырып, делдалдар арқылы осы мәмілені жүзеге асырды. Вега британдық тілшіге: "A&M" менің бұл туралы не ойлайтынымды сұрады, мен оларға бұл керемет екенін айттым. Сондықтан мен: "Шығарыңдар", - дедім. Мен оның табысқа жететінін күтпедім – оның осыншалықты танымал болатынына ешқашан сенбедім. Менің ойымша, ол өте тартымды болды". Веганың вокалы ән ішінде F3-тен E4-ке дейін жетеді.

Үлгілер

Американдық рок-тобы Fall Out Boy өздерінің "Centuries" әнінде "Tom's Diner" әнінен үзінді пайдаланды. 2022 жылы Софи Туккер музыкалық дуэті "Summer in New York" синглінде осы әнді үлгі ретінде қолданды.