Кіріспе
Неміс радио қондырғысы Sender Zehlendorf немесе Zehlendorf (радио) тарату қондырғысы – 1936 жылдан бері қызмет етіп келе жатқан радио қондырғысы. Ол Берлиндегі 1936 жылғы жазғы Олимпиада ойындарына орай Zehlendorf (Ораниенбургке жақын ауыл) жерінде қысқа толқынды таратушысымен бірге тұрақты радио қызметін құру мақсатында салынған. Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғанға дейін Rehmate радио тарату орталығы (Funksendestelle Rehmate) деп аталған бұл Zehlendorf алаңында сол кезде 26 түрлі антенна орнатылған (яғни, екінші дүниежүзілік соғысқа дейін және одан кейін). 2017 жылы алаңдағы соңғы антенна бақыланатын жарылыс арқылы бұзды, осымен Zehlendorf-тегі тарату мұнараларының дәуірі аяқталды.
Sender Zehlendorf or Zehlendorf (radio) transmission facility was a radio transmission facility which was in service since 1936, when a short wave transmitter was built on the occasion of the Berlin 1936 Summer Olympics in Zehlendorf (a village near Oranienburg) as part of the establishment of permanent radio services. This Zehlendorf site, which until the end of World War II was referred to as the Rehmate Radio Transmission Centre (Funksendestelle Rehmate), had 26 different antennas at the time (that is, before and at the end of World War II). In 2017 the last antenna at the site was demolished by controlled implosion, ending the era of the transmission towers in Zehlendorf.
Тарих
1945 жылы Рехмат радио хабар тарату орталығының көп бөлігі совет оккупациялық күштері тарапынан өтемақы ретінде демонтаждалды, тек үш ағаш радио мачтасы қалды. Осы ағаш мачталардың екеуі 1948 жылы Голмде салынған 100 метрлік тарату мұнарасын салуға материал болды, ол 1979 жылға дейін қолданылды. 1952 жылы бұрынғы Рехмат радио хабар тарату орталығының орнында ГДР-дің орталық ұзын толқынды таратушысын салу туралы шешім қабылданды. Осы мақсатта 1956-1958 жылдары үшбұрышты жазық антеннасы салынды, ол 150 метрлік үш торлы болаттан жасалған мачталарға ілінді, олар жерге оқшауланды. 1960-1962 жылдары екінші таратушы антенна салынды, ол кейіннен негізгі антеннаға айналды. Ол конустық торлы антеннасы орнатылған, торлы болаттан жасалған масттан тұрады, бұл оны 1962 және 1964 жылдар аралығында Еуропадағы ең биік құрылымға айналдырды. Бұл антенна арқылы ұзақ толқын диапазонында 750 киловатт қуатпен тарату мүмкін болды, ал жиілігі уақыт өте келе кедергілерді азайту үшін 185 кГц-тен 177 кГц-ке дейін төмендетілді. Үшбұрышты жазық антенна арқылы берілетін ең жоғары қуат 500 киловатт болды. 1978 жылдың 18 мамырында Миг-21 типті советтік ұшақпен соқтығысқаннан кейін негізгі мачта құлады. Құлау себебі анықталғаннан кейін, КСРО жаңа мачтамен қамтамасыз етуге және мачтаны қайта құруға уәде берді. Құрылыс жұмыстарын Германияның қатаң қауіпсіздік ережелері тоқтатпау үшін, құрылыс кезеңінде 300 метр радиустағы аумақ советтік эксклав ретінде жарияланды. 1979 жылдың тамызында 359,7 метр биіктіктегі жаңа мачта аяқталды. 1990 жылы зауыт Deutsche Telekom AG-ға өткізілді. Алғашқыда қондырғыны жабу жоспарланған, сондықтан негізгі мачтадағы торлы антеннасы демонтаждалды және ұзын толқынды таратушының қуаты кейде 100 киловаттқа дейін төмендетілді. 1990 жылдардың екінші жартысында қайта бағдарламалау жүзеге асты. Ұзын толқынды таратушы жаңартылды және негізгі антенна мұнарасы жаңа торлы антенна алды. Сондай-ақ, ұзын толқынды таратушының қуаты 500 кВт-қа дейін арттырылды. 2000 жылы орта толқынға арналған торлы антеннасы бар, жерленген торлы болаттан жасалған мачта салынды. Ол бұрынғы Берлин Копеник таратушысының қызметін қабылдады және MEGARADIO бағдарламасын таратудан басқа, Ресей дауысы бағдарламаларын, ішінара Simulcast режимінде таратуға қолданылды. 2005 жылдың 29 тамызында ұзақ толқынды таратушы Digital Radio Mondiale форматына Германиядағы алғашқы ірі таратушы ретінде көшті. 2014 жылдың 31 желтоқсанында Германиядағы АМ радио хабарларын тарату тоқтатылғандықтан, ұзақ толқынды таратушы жұмысын тоқтатты. Мачта FM радио хабарларын тарату үшін қолданылатын VHF радио антенналарын қолдауды жалғастырды. Үшбұрышты жазық антенна мачталары (әрқайсысының биіктігі 150 метр) 2007 жылы бұзылды, ал антеннаның өзі 2003 жылы қолданыстан шығарылды. 2015 жылы 129 метрлік мачта бұзылды, одан тарату 2014 жылы тоқтатылған. Соңғы мачта (ең биік, 359,7 метрлік негізгі мачта) 2017 жылы бұзылды, ал орталықтағы радио хабарларын тарату тоқтатылды.