Кіріспе
Кадор (лат. Cadorius) – Корнуолл герцогы, ең алдымен Монмут Геффридің тарихи емес «Британ патшаларының тарихы» еңбегі және Карантоктың өмірі сияқты ертерек қолжазбалар арқылы белгілі. Уэльс шежірелік жазбаларында ол Корнуолл королі Герайнттің ұлы Кадо (Cadwr) деп көрсетіледі. Алғашқы дереккөздер оны Артур патшаның туысы етіп көрсетеді, алайда олардың туыстық байланысының толық мәліметтері көбінесе айтылмайды.
Cador (Latin: Cadorius) is a legendary Duke of Cornwall, known chiefly through Geoffrey of Monmouth's pseudohistorical Historia Regum Britanniae and previous manuscript sources such as the Life of Carantoc. In Welsh genealogical records, he appears as Cado (Cadwr), the son of Cornish king Geraint. Early sources present him as a relative of King Arthur, though the details of their kinship are usually left unspecified.
Атауы
"Кадор" есімі ерте валлик дереккөздерімен сәйкес келмейді, сондықтан есімнің өзі Харли генеалогиясындағы Catgur есімінің немесе британдық Catigern есімінің қате түсіндірілуінен туындаған болуы мүмкін. Бұл есімдер ұқсас интерпретацияланады: "Кадор" – "айқасқа белгілі" немесе "жауынгер" мағынасын білдіреді, себебі "cat" сөзі "айқас", ал "gur" сөзі "адам" немесе "жауынгер" дегенді білдіреді, ал "Tigern" – "жетекші". Есім ерте валлик дереккөздерінде кездеспесе де, "Catgur" немесе "Catigern" есімдерінен әріптер түсіп, "Кадор" есімі қалуы мүмкін. "Кадор" есімін негізінен Джеффри Монмутский атаған, сонымен қатар "Мивириан" және С. Каранногтың өмірнамасында, сондай-ақ 15 ғасырдың басындағы шежірелерде "Кадо" және "Кадуи" есімдерімен де белгілі болған. Корнуолл герцогы титулы уақыт өте келе түрлі формаларға ие болды, себебі Корнуолл бір кезде Римнің Дюмония цивитасының бір бөлігі болғандықтан, "Кадорға" көптеген еңбектерде кездесетін Дюмония королі титулын берген.
Кадордың шайқастары
Кадордың шайқастары Historia Brittonum Артурий шайқас тізімінде тіркелмеген, бірақ көптеген әртүрлі еңбектерде еске алынған. Ол Йоркке бет алған саксон шабуылшыларымен шайқасып, олар қалаға жетпей тұрып жеңіске жетіп, сосын Йорк қаласын өзі басып алды. Саксондықтар қарсыласып, бейбітшілікке келісім беріп, шегінді. Бірақ олар келісімді бұзды, осыдан Артур мен саксондықтар арасында тағы бір шайқас болды, онда Кадор саксон басшысы Челрикті өлтірді. Оның келесі ірі шайқасы Камблан қаласы маңында болды, алайда оған дейін Рим соғысы сияқты бірнеше ұсақ қақтығыстар да болды. Камблан шайқасынан кейін Кадор өлі күйінде, бірнеше әскерімен бірге табылған. Кадордың Cyngar, Iestyn және Selyf атты үш бауыры болған, олардың барлығы Лланкарфан қасиеттілері ретінде Мивирияда Кадордың туысы ретінде еске алынады. Бауырларынан өзге, оның Гургуинт есімді әпкесі де болған, ол Артурмен бір дәуірде өмір сүрген Уэльс тарихының кейіпкері Карадок Врейхфасқа үйленген. Джеффридің айтуынша, Кадор Игернаға (Игрейн) үйленген, оны Кадор соғыста болғанда Артурдың әкесі Утер Пендрагон сүйіктісіне айналдырып, азғырған. Кадордың Артурмен туыс екені де айтылады, себебі түрлі мәтіндерде осылай аталады. Ағылшын ақыны Лайамон Артурдың: «Кадор, сен менің қанымнан туған туысымсың» дегенін жазған. Дегенмен, кейбір еңбектерде Кадордың ұлы Константин Артурдың туысы болғандығы айтылады, бұл Кадордың қандас емес, күйеу баласы болуын көрсетеді. Геффридің «Тарихында» және басқа да жерлерде Артурдың болашақ патшайымы Гвиневера Кадордың тәрбиесінде болғандығы айтылады. Кадордың римдік тегінен екені де еске алынады. Оның ұлы Константинге Артур Камлан даласында ауырып жатқанда Британия патшалығын сыйлады. Brut Tysilio аудармашысы Кадордың Горлоистің ұлы екенін, мүмкін Игрейннен туғанын айтады, бұл оны Артурдың анасының ағасы етеді. Сол мәтінде Кадордың Mayric есімді ұлы да бар екендігі айтылады, ол римдіктермен шайқаста қаза тапқан. Бұл оқиға Ричард Хардингтің «Шығармаларында» да кездеседі, онда Кадор Артурдың «анасының жағынан» бауыры деп аталады. Лайамонның «Жәндігінде» Кадор Горлоистің шабуылына ұшыраған Утердің әскерін басқаратын басшы ретінде бейнеленеді, ал Утер Тинтагельде Игрейнмен жасырын түрде болады. Алайда, кейінгі еңбектердің көпшілігі, мысалы, ағылшын тіліндегі «Morte Arthure» және Малоридің «Le Morte d'Arthur» шығармалары Кадорды Артурдың туысы деп атайды, бірақ Альтератив мәтінінде Артур оны өз әпкесінің ұлы деп атайды. Уильям Ворстер 1478 жылы Корнуоллға саяхаттап, өзінің «Корнуолл герцогы Тадор, Артурдың анасының күйеуі, Касл-ан-Династа қаза тапты» дегенін жазған. Бұл көбінесе Кадордың Горлоистің (Historia Regum Britanniae-дегі Игрейннің күйеуі) бейнесімен біріктірілуі ретінде түсіндіріледі, бірақ бұл жергілікті дәстүрді көрсетеді деуге болады, өйткені «Тарихта» Горлоистің Игрейннің күйеуі екені туралы жалғыз мәлімет бар. The Dream of Rhonabwy, Mabinogion-мен байланысты ортағасырлық романста Кадор «Cadwr Earl of Cornwall, оның міндеті - шайқас және қақтығыс күні патшаны қаруландыру», яғни Бадон төбесіндегі шайқаста, шайқас орнының жазушы Северн өзенінің жоғарғы ағысына жақын екендігі айтылады.