Кіріспе

Уэльстік мифологиялық кейіпкер

Мабон ап Модрон – уэльстік және кеңінен бритон әдебиеті мен мифологиясындағы көрнекті тұлға, Модронның ұлы және Артурдың соғыс жасағының мүшесі. Ол да, анасы да бастапқыда құдайлар болған болуы мүмкін, қасиетті ана-бала жұбынан тараған. Ол көбінесе Деметия батыры Прайдери фаб Пвиллмен салыстырылады және Артур әлеміндегі Мабон аб Мелтпен байланысты болуы мүмкін.

Этимология

Оның есімі роман-британдық Maponos құдайымен байланысты, оның аты "Ұлы Ұл" деген мағынаны білдіреді; ал Модрон, өз кезегінде, галл құдайы Деа Матронамен байланысты болуы мүмкін. Мабон есімі жалпы бритон және галл құдайы Мапонос атынан ("Ұлы Ұл") шыққан, ол прото-кельт түбірі *makwo ("ұлы") сөзінен туындаған. Сол сияқты, Модрон бритон және галлдық құдай Матрона атынан алынған, ол "Ұлы Ана" дегенді білдіреді және прото-кельттік *mātīr ("ана") сөзінен шыққан.

Culhwch және Olwen

Кулхвичтің әкесі, Селидонның ұлы патша Чилидд, қиын босанудан кейін әйелі Голеуддидті жоғалтады. Ол қайтадан үйленгенде, жас Кулхвик өгей анасының оны жаңа өгей қарындасымен үйлендіруге тырысуын қабылдамайды. Намыстанған жаңа патшайым оған қарғыс тастайды, осылайша ол алып Исбаддаденнің әдемі қызы Олвеннен басқа ешкімге үйлене алмайды. Ол қызды ешқашан көрмегенімен, Кулхвик оған ғашық болады, бірақ әкесі оны атақты туысы Артурдың көмегінсіз ешқашан таба алмайтынын ескертеді. Жас жігіт дереу туысын іздеуге шығады. Ол оны Корнуоллдағы Селивигтегі сарайында табады және қолдау мен көмек сұрайды. Кей – Кулхвичке көмекке бірінші болып ерікті келген салт атты, ол Олвен табылғанға дейін оның жанында болуға уәде береді. Тағы бес салт атты олардың миссиясына қосылады. Олар "әлемдегі ең әдемі қамалға" жетеді және Исбаддаденнің қойшы інісі Кустеннинмен кездеседі. Олар қамалдың Исбаддаденге тиесілі екенін, оның Кустенниннің жерін тартып алғанын және қойшының жиырма үш баласын қатыгездікпен өлтіргенін біледі. Кустеннин Кулхвич пен Олвеннің кездесуін ұйымдастырады, ал қыз Кулхвич пен оның серіктерін Исбаддаденнің қамалына жетелеуге келіседі. Кей жиырма төртінші ұлы Гореуді өмірімен қорғауға ант етеді. Олар қамалға жасырын кіріп, тоғыз күзетші мен тоғыз күзетші итті өлтіріп, алыптың залына еніп кіреді. Олар келгеннен кейін Исбаддаден Кулхвичті улағыш жебемен өлтіруге тырысады, бірақ Бедвир, содан кейін сиқыршы Менв, ал соңында Кулхвичтің өзі оны алдап, жарақаттайды. Ақырында Исбаддаден мойындайды және Кулхвичке қызын беруге келіседі, бірақ оған бірнеше орындалмауы мүмкін тапсырмаларды (anoethau) орындау шартын қояды, соның ішінде Twrch Trwyth-ті аулау және Модронның ұлы Мабонды құтқару, Drudwyn итін аулауға қабілетті жалғыз адам, ал ол өз кезегінде Twrch Trwyth-ті іздеуге қабілетті жалғыз ит. Артур мен оның адамдары Мабон үш түндік шала сәби кезінде анасының қолынан ұрланғанын біледі және оның қайда екенін білу үшін әлемдегі ең көне және ең дана жануарлардан сұрайды, содан кейін олар Ллин Льюдің соманына жетеледі, олардың арасындағы ең көне жануар. Артурдың адамдары Сей мен Бедвирды Глостердегі Мабонның түрмесіне алып бара жатқан алып соман, олар қабырға арқылы оның тағдырына зарлап айқайлағанын естиді. Артурдың қалған адамдары түрменің алдына шабуыл жасайды, ал Сей мен Бедвир артқа кіріп, Мабонды құтқарады. Ол кейіннен Twrch Trwyth-ті аулауда маңызды рөл атқарады.

Басқа көріністер

Мейбонға қатысты ең алғашқы тікелей сілтемелердің бірі Х ғасырдағы «Па Гур» поэмасында кездеседі. Онда Артур өзінің рыцарьларының ерліктері мен жетістіктерін айтады, Glewlwyd Gafaelfawr есімді қақпашысы бар бекініске кіру үшін. Өлеңде Мабон фаб Мидрон (Модронның қате жазылуы) Артурдың ізбасарларының бірі екендігі және ол «Утер Пендрагонның қызметшісі» ретінде сипатталады. Екінші тұлға – Мабон фаб Мелт «жерді қанмен бояған» деп сипатталады. Ол ортағасырлық «Ронабвидің арманы» ертегісінде де кездеседі, онда ол Артурмен бірге Бадон шайқасында соғысады және патшаның бас кеңесшілерінің бірі ретінде суреттеледі. Мейбон, әрине, континенттік Артур әлемінің Мейбонграйн, Мейбұз, Набон ле Нойр және Мейбон сияқты тұлғаларымен байланысты.