Кіріспе

Чарльз Кёрк Кларк (1857 - 20 қаңтар 1924) - канадалық саясатқа зор ықпал еткен психиатр.

Ерте өмір

Кларк 1857 жылдың 16 ақпанында Канада Батысындағы Элора қаласында, көрнекті Онтарио парламентариясының ұлы ретінде дүниеге келді.

Мансап

Кларк 1879 жылы Торонто университетін бітірді және 1914 жылы Кларенс Хинкспен бірге Канаданың психикалық гигиена жөніндегі ұлттық комитетін (қазіргі Канаданың психикалық денсаулық қауымдастығы) құрды. Торонто университетінің медицина факультетінің деканы ретінде ол психиатрия кафедрасын құруға және медициналық мектепті дамытуға жетекшілік етті. Кларк алғаш рет Онтарионың Торонто қаласындағы 999 Queen Street мекемесінде психиатриямен айналысты. 1880 жылы ол Онтарионың Гамильтон қаласындағы психиатриялық ауруханада қызмет етті. Кларк Торонто психиатриялық ауруханасының бастығы Джозеф Уоркманның шәкірті және қайын інісі болды. Кларк евгениканың ерте жақтаушыларының бірі болды, ол "ақыл-есі кеміс" адамдардың иммиграциясы мен некесін шектеуге бағытталған шектеуші заңдардың маңыздылығын баса көрсетті. Олардың ойынша, мұндай заңдар мемлекеттік және провинциялық психиатриялық ауруханалардың қарқынды өсуін тоқтатуға қажет, себебі ауруханалардағы науқастардың 50 пайыздан астамы шетелден келгендер еді. Сонымен қатар, ғылымдағы тұқым қуалаушылық көзқарастардың күшеюі евгеникалық ұсыныстарды қолдады; психиатрияның медициналық қоғамдасызда үлкен беделге ие болуға ұмтылуы евгеникалық "ғылымды" тартымды етті. 1905 жылы Кларк бұл қозғалыстан бас тартты, ал Бірінші дүниежүзілік соғыстың соңына қарай көптеген басқа да жетекші психиатрлар оның үлгісін ұстанды, себебі евгеникалық шаралар күтілген нәтижелерді бермейтіні анық болды. 1881 жылы Кларк өзінің тағы бір қайын інісі Уильям Меткалфпен бірге Кингстондағы қылмыстық түрде психикалық ауруларға шалдыққандарға арналған Роквуд психиатриялық ауруханасына қосылды және психикалық ауруларға күтім көрсетуде бірқатар реформалар бастады. Олардың бірі – науқастарды қамаудан босату болды. 1885 жылдың 13 тамызында параноиялық науқас екеуіне де шабуыл жасап, Меткалфты өлтірді. Кларк аман қалды және қайын інісінің орнын басты. Кларк 1905 жылға дейін Кингстонда қызмет етті, содан кейін Торонто психиатриялық ауруханасының бастығы ретінде Дэниел Кларктің орнын иеленді. 1911 жылы ол мемлекеттік қызметтен кетіп, Торонтодағы бас аурухананың бастығы болып тағайындалды.

Отбасы

Кларк Маргарет ДеВеберге үйленген (1880 жылдан оның 1902 жылы қайтыс болуына дейін) және олардан төрт ұлы мен екі қызы дүниеге келді. Оның үш ұлы Канада мен АҚШ-та кәсіби немесе әуесқой хоккейшілер ретінде өнер көрсетті. Чарльз Маршалл Кларк (1881–1940) Кингстон Фронтенакс және Квинс университетінің командасымен (Кингстон, Онтарио), сондай-ақ Нью-Йорк Атлетика клубымен және Нью-Йорк Вондерерспен ААХЛ-да ойнады. Гарольд Меткальф Кларк (1885–1924) Кингстон Фронтенакс, Торонто университеті және Нью-Йорк Атлетика клубында ойнады, ал Герберт Секорд Кларк (1887–1938) Кингстон Фронтенакс, Торонто университеті және Ұлттық хоккей лигасының «Кобальт күміс патшалары» командасымен ойнады. 1904 жылдан 1924 жылы қайтыс болғанға дейін Кларк Тереза Галлахерге үйленген болатын.

Өмірінің соңы

Кларк 1923 жылдың күзінде ауырып, келесі жылы Торонтода қайтыс болды. 1924 жылдың 23 наурызында "Торонто Санди Ворлд" газетінің бетінде: "Канада доктор К. К. Кларкқа өлшеусіз қарызды, ол психиатриялық ауруханалардан қасірет пен үмітсіздіктің көлеңкесін сыйырды" деп жазылған. Оның құрметіне Канаданың Онтарио штатындағы Торонто қаласында Кларк психиатрия институты аталды.