Кіріспе
Солшыл идеологияның түрі Халықтық социализм немесе халық социализмі – түрлі елдердегі социализмнің ерекше нысаны.
Popular socialism or people's socialism is a distinct form of socialism in various countries.
Солтүстік елдер
Халықтық социализм немесе халық социализмі (дан. Folkesocialisme) – Солтүстік елдеріндегі ерекше социалистік ағым. Бұл термин 1956 жылы Аксел Ларсеннің Дания Коммунистік партиясынан бөлінуінен бастау алған ерекше идеологиялық бағытты көрсетеді. Ларсен коммунизм мен социал-демократияның арасында орналасқан Социалистік халық партиясын (СФ) құрды. Норвегияда НАТО-ға және Еуропалық экономикалық қауымдастыққа қарсы болған Лейбористік партиядан бөлініп, кейін Социалистік солшыл партияның (SV) негізін құраған ұқсас партия – Социалистік халық партиясы құрылды. Бүгінде Данияның СФ және Норвегияның SV өздерінің идеологиялық негізін «халықтық социализм» деп атайды. Швецияда бұл термин кейде қолданылған, сонымен қатар Сол партияның оңшыл фракциясында Данияның СФ үлгісінде саяси жоба құру туралы пікірталас болды, бірақ ақырында бөлінуге жол берілмеді. Жасыл саясат пен демократиялық социализмнен шабыт алған халықтық социализм, қатысу демократиясы, әлеуметтік әділдік және экологияға баса назар аударады. Халықтық социалистік партиялар танымалдылыққа қол жеткізу және саясатқа әсер ету үшін демократиялық сайлауға қатысады, бірақ үкімет билігін өзінің басты мақсаты деп санамайды, оның орнына жергілікті деңгейдегі қатысу жүйелерінде жұмыс істеуді жөн көреді. Бұл прогрессивті табыс салығын, федералдық ауылшаруашылық несиелерін, теміржолдарды, телеграфтарды және банктерді мемлекеттендіруді, сегіз сағаттық жұмыс күнін, еңбек ұйымдарын құру құқығын және халықтық социалистік қозғалыстарға тән басқа да талаптарды жақтаған халықтық шаруалар қозғалысы болды.
Шығыс Еуропа елдері
Шығыс Еуропадағы халықтық социализм 1890 жылдары дәстүрлі әлеуметтік демократиядан өзгешелену үшін жасалған тытыс ретінде пайда болды, оның негізгі идеологиялық үлгілері Императорлық Германиядағы Ұлттық әлеуметтік қауымдастығының үлгісімен салынған. Ең танымал партиялар Югославия Корольдігінің Халықтық социалистік партиясы, Румыния Корольдігінің попорандықтары (румын тілінде "халық" деген мағынаны білдіреді), Ресей империясындағы халықтық социалистер мен народниктер, сондай-ақ Чехословакиядағы "Халықтық социалистік" деп түсінілетін "Ұлттық социалистік" партиясы болды. Бұл Шығыс Еуропалық форма, солтүстік елдердегі социализмге қарағанда идеологиялық тұрғыдан аз солшыл, марксизмді қатаң түрде қабылдамайды, сонымен қатар кейбір ревизионистік элементтерге ие. 1920 жылдары олар Еңбек және социалистік интернационалда бақылаушы партиялар ретінде белсенділік танытты, бірақ толық мүшелерге айналмады, алайда Чехословакия Ұлттық социалистік партиясы кейіннен Радикалдық интернационалға қосылды, ал оның делегаттары тіпті 1947 жылы Либералды интернационалдың негізін қалаушыларының қатарында болды. Попорандықтардың ықпалымен құрылған Ұлттық шаруалар партиясы Халықаралық аграрлық бюроға қосылды.
Германия
Халықтық социализм (немісше: Volkssozialismus) – 1930 жылдары Чехословакия Республикасындағы неміс әлеуметтік-демократиялық жұмысшылар партиясының басшысы Венцель Якш ұсынған ерекше бағыт. Отто Штрассерден шабыттанған бұл бағыт марксистік емес социал-демократияны неміс ұлтшылдығымен байланыстырып, нацизмге қарсы күрестің бір түрі ретінде қарастырды. Бұл идеяны Германияның Социал-демократиялық партиясының ішінде Вильгельм Соллман сияқты саясаткерлер де қолдады, және ол Екінші дүниежүзілік соғыс аяқталғаннан кейін де сақталды, оны Судет немістерінен шыққан қуылғандар федерациясының басшылары ұсынды.