Кіріспе

Австриялық вальс

"Розен аус дем Суден" ("Оңтүстіктен келген раушандар"), Op. 388 – Иоганн Штраус II 1880 жылы жазған вальс жинағы, оның тақырыптары "Das Spitzentuch der Königin" ("Королеваның кружево шарфы") атты опереттадан алынған. Штраус бұл вальсты Италия королі Умберто I-ге арнады.

Бірінші қойылым

Вальс алғаш рет 1880 жылдың 7 қарашасында Венадағы Музикверенде Эдуард Штраус басқарған Штраус оркестрінің әдеттегі жексенбілік концерттерінде орындалды. Оның тақырыптары опереттадан алынған, олар – 1-ші актінің "Трюфель куплеті" және 2-ші актінің "Wo die wilde Rose erblüht" ("Жабайы роза гүлдеген жерде") романсы. 2-ші актідегі романс осы вальстің атауына ең көп шабыттандырды.

Музыкалық шығарманың көңіл-күйі

Бұл вальс "Вальс патшасының" ұлы туындыларының бірі саналады және бүгінгі күнге дейін Вена филармониясының Жаңа жылдық концертінде үнемі орындалады. Музыканың жалпы көңіл-күйі көбінесе ойлы, бірақ шығарманың соңғы сәттері Штраустың шатты әуендерімен жарқырап, зор қуаныш сыйлайды. 1-ші вальс Фа мажорда, әсем әрі ойлы көңіл-күйде. 2А вальс та терең ойларға жетелейді, ал 2В вальс көтеріңкі. 3-ші вальстің барлық бөлімі G мажорда, ал 4-ші вальс Ми-бемоль мажорда және кульминациясы цимбалдармен сүйемелдейді. Ми-бемольдағы алабақанды кода, жақын арада 3А вальсінің қайталануымен ауыстырылады. 1А вальс 4В вальсін ұсынар алдында қысқаша көрсетілім жасайды, бұл жолы F мажордың негізгі тоналығында. Вальс төмендейтін аккордтар тізбегімен аяқталады, барабан соғысымен және соңғы жарқырауымен күшейтіледі.

Шенберг келісім-шарты

Арнольд Шенберг осы вальсті 1921 жылы жеке музыкалық орындаулар қоғамы үшін өткізілген арнайы концерт ретінде дайындады.

Теледидар мен кинода қолдану

"Жұлдыздар жолы" (Star Trek) жанкүйерлері "Оңтүстік гүлдері" ("Roses from the South") әнін "Готтың серкесі" ("The Squire of Gothos") фильмінде Ухура орындайтын вальс ретінде таниды. Бұл ән сондай-ақ PlayStation 2 платформасы үшін жасалған "Dancing with the Stars" видео ойынында, "Sunrise: A Song of Two Humans" фильмінің карнавалдық эпизодында және "Софидің таңдауы" ("Sophie's Choice") фильмінде Софиге үйлену ұсынысы жасалғанда қолданылады. Вальс 2012 жылы Кристиан Бейл мен Майкл Кейннің басты рөлдерде ойнаған "Қараңғы рыцарь көтеріледі" ("The Dark Knight Rises") фильміндегі би сахнасында авторлық құқығы көрсетілмей пайда болады. Вальс 1992 жылғы "Өлімге қарамастан сұлулық" ("Death Becomes Her") фильмінде Лизе фон Рюманның кеш сахнасында қысқа ғана уақытқа көрінеді. 1949 жылғы "Барлық патшаның адамдары" ("All the King's Men") фильмінде доктор Адам Стэнтон (Шепперд Струдвик) фортепианода осы вальстің бірнеше бөлігін орындайды.

Аспаптар

Вальс 2 флейта (2-ші пикколоны екі еселендіретін), 2 гобой, 2 до мажорлы кларнет, 2 фагот, 4 вальторна, 2 до мажорлы труба, 3 тромбон, литавра, малый барабан, треугольник, большой барабан, тарелкалар, арфа және струнный аспаптар оркестрі үшін жазылған.